Φίλιππος Βουκελάτος

Ατομική ανάπτυξη και συλλογική χειραφέτηση.

2011-02-10T11:58:00.000-08:00

Πώς μπορούμε να παλέψουμε ενάντια στις δυνάμεις κυριαρχίας που υποκινούνται από τις αγορές; Πώς μπορούμε να δράσουμε έτσι ώστε η ιδιοκτησία, που είναι εργαλείο χειραφέτησης, να μην μετατρέπεται σε μέσο καταπίεσης αυτών που δεν κατέχουν τίποτα; Πώς μπορούμε να εγγυηθούμε σε όλους τους πολίτες τη δυνατότητα μιας αληθινής πρωτοβουλίας στο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό πεδίο;

Ο σοσιαλισμός είναι ένα σχέδιο ατομικής και συλλογικής χειραφέτησης. Σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται, ο σοσιαλισμός πρέπει να βρει δρόμους κοινωνικά ωφέλιμης ανάπτυξης, πρέπει να εξαλείψει τις νέες ανισότητες, να δώσει στα πρόσωπα μέσα δράσης που θα αντιστοιχούν στις νέες ανάγκες του σημερινού κόσμου.

Η επεξεργασία κανόνων που πρέπει να εφαρμόζονται στην οικονομική ζωή, στην κλίμακα του έθνους, της Ευρώπης και του κόσμου, είναι πλέον ένα από τα μείζονα πολιτικά καθήκοντα.

Η δυνατότητα να προσφέρουμε ταυτόχρονα οικονομική αποτελεσματικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ατομική ελευθερία είναι εφικτή, μόνο αν διασφαλίσουμε την δίκαιη διανομή του εισοδήματος και των επενδύσεων και παράλληλα διαμορφώσουμε την ενεργό ζήτηση στο επίπεδο επίτευξης της πλήρους απασχόλησης των διαθέσιμων πόρων.

Κυβερνήσεις συνεργασίας: H ''καθεστωτική λύση'' για να σωθεί το σύστημα;

2010-10-27T07:24:00.000-07:00

Ένα από τα ζητήματα που ίσως μας απασχολήσουν στο άμεσο μέλλον, είναι το κατά πόσο οι κυβερνήσεις συνεργασίας μπορούν να είναι αποτελεσματικές.

Γιατί όμως φθάσαμε σήμερα να μιλάμε για κυβερνήσεις συνεργασίας;

Μάλλον γιατί τα δύο μεγάλα κόμματα φαντάζουν στα μάτια μεγάλης μερίδας των Ελλήνων ως πολιτικοί νάνοι. Τι ακριβώς όμως είναι στην πραγματικότητα το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία;

Το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία είναι πολυσυλλεκτικοί οργανισμοί, κόμματα εκλογικής λογικής και σίγουρα όχι κόμματα κοινωνικής εκπροσώπησης.

Αυτή η εσωτερική τους δομική ανωμαλία, χαλαρώνει τους ιδεολογικούς δεσμούς συνοχής, με αποτέλεσμα τις τελευταίες δεκαετίες οι ασκούμενες κυβερνητικές πολιτικές να είναι όλο και περισσότερο ασύντακτες, αλληλοαναιρούμενες και εύκολα μεταβαλλόμενες. Η μεταρρυθμιστική τους ικανότητα συνεχώς μειώνεται και ακριβώς στο στοιχείο αυτό θα πρέπει να αναζητηθεί και η αιτία του γιατί αποτυγχάνουν κατά βάση οι σύγχρονες πολιτικές τους επιλογές.

Το ζητούμενο για τα κόμματα αυτά είναι ο συγκερασμός ομάδων συμφερόντων, σε πολιτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης.

Αν ένα κόμμα διακυβέρνησης καταφέρνει να επιτελεί σε ικανοποιητικό βαθμό τη συνάθροιση των οικονομικών συμφερόντων που απαιτείται και να τη μεταφράζει σε πολιτικό πρόγραμμα, τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι από μόνο του είναι σε θέση να εξασφαλίσει μια ισχυρή βάση πολιτικής νομιμοποίησης, καθώς και υψηλούς ρυθμούς πολιτικής αποτελεσματικότητας.

Όταν παρατηρείται αποτυχία των πολιτικών κομμάτων στη βασική λειτουργία της συνάθροισης, τότε για λόγους προστασίας του πολιτικού συστήματος, συνήθως επιδιώκεται μια ‘’συναινετική’’ λύση. Μια προσπάθεια, σχετικά προσωρινή, εξισορρόπησης των αναγκών του καπιταλιστικού κράτους με τις ανάγκες έστω και μέρους της κοινωνίας.

Σκεφτείτε όμως τι πρακτικά θα συμβεί όταν στην εδραιωμένη αυτή κατάσταση των σύγχρονων κομμάτων, προσθέσουμε και τη συνθήκη μιας κυβέρνησης συνεργασίας!

Μήπως με αυτό τον τρόπο αντί για περισσότερη νομιμοποίηση και αποτελεσματικότητα, δημιουργήσουμε περισσότερη ασάφεια και μεγαλύτερη προγραμματική – ιδεολογική σύγχυση;

Μήπως οι συμμαχικές κυβερνήσεις έχουν πολύ μικρότερο βαθμό πολιτικής νομιμοποίησης, άρα και αποτελεσματικότητας, κι’ αυτό γιατί κατά κανόνα έχουν πολύ μικρότερο βαθμό εσωτερικής συνοχής;

Κι αν ακόμη δεχθούμε ότι οι συμμαχικές κυβερνήσεις μπορούν να διαχειριστούν μεταβατικές περιόδους ή περιόδους κρίσης, είναι ή δεν είναι σχεδόν αδύνατο να παράξουν πολιτική;

Σε αυτή τη περίπτωση, οι κυβερνήσεις συνεργασίας, εύκολα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως μία καθεστωτική επιλογή, με βασικό στόχο να σωθεί το ''σύστημα''.

Το πραγματικό πρόβλημα λοιπόν δεν είναι αν μία κυβέρνηση είναι «μονοκομματική» ή «συμμαχική», αλλά τι ακριβώς κάνει, τι πρόγραμμα υλοποιεί και ποια κοινωνικά συμφέροντα εκπροσωπεί με τις πολιτικές της.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι πως θα μετατρέψουμε τα κόμματα εξουσίας, από οργανισμούς συνάθροισης οικονομικών συμφερόντων, σε φορείς κοινωνικής εκπροσώπησης και πολιτικής αποτελεσματικότητας.

Η επανάσταση του ανύπαρκτου λαού.

2010-05-12T12:29:00.000-07:00

Σιγά-σιγά παραμέρισαν τη λήθη της κοινωνίας. Η μνήμη γινόταν όλο και πιο δυνατή, όλο και πιο αφαιρετική. Κανείς δεν μπορούσε να της αντισταθεί διότι δεν είχε τίποτα να χάσει. Όλοι είχαν πεθάνει. Η μόνη τους ζωή ήταν η μνήμη, αυτό το κομμάτι της ανθρωπιάς μέσα στη νοημοσύνη. Το μόνο που έψαχνε ο ανύπαρκτος λαός ήταν ο άνθρωπος.

Ήξεραν ότι είναι σπάνιος και δεν είχαν πολλές ελπίδες. Δεν περίμεναν τίποτα από τους άλλους. Ήθελαν ένα σώμα που άντεχε τους θανάτους. Ήθελαν ένα κορμί που άντεχε τα πάθη. Έψαχναν στις βιβλιοθήκες των αγνώστων. Εκεί βρισκόταν το ανούσιο της κοινωνίας. Ο ανύπαρκτος λαός θα ζούσε και πάλι μέσα στη μνήμη του ανθρώπου με το χρώμα του αοράτου. Ήταν η μόνη λύση για να διασχίσουν το παρόν και να γίνουν η μνήμη του μέλλοντος.

Ήξεραν ότι ήταν καταδικασμένος εν ζωή. Δεν ήξεραν όμως τη μορφή του χαμαιλέοντα. Αποφάσισαν να εξετάσουν τις αντιδράσεις της κοινωνίας για να βρουν το έργο που δημιουργεί το ον. Ήταν ο μόνος τρόπος για να τον εντοπίσουν μέσα στο ανούσιο παρόν. Χρειάστηκαν χρόνια για να τον βρουν. Οι βιβλιοθήκες ήταν τότε ακόμα πιο σπάνιες. Είχαν πολιορκηθεί και αυτές. Μόνο μερικές άντεξαν τη βαρβαρότητα της κοινωνίας της λήθης. Ο ανύπαρκτος λαός ήταν απεγνωσμένος. Δεν πίστευε πια ότι υπάρχει ο άνθρωπος. Κανείς πια δεν έμπαινε στις σπάνιες βιβλιοθήκες. Είχαν γίνει παράνομες. Οι είσοδοί τους ήταν απαγορευμένες και κανείς δεν μπορούσε να παραβιάσει την αρχή. Δεν ήξεραν τι άλλο να κάνουν. Τότε πήραν τη μεγάλη απόφαση. Δεν θα έψαχναν πια τον άνθρωπο. Δεν υπήρχε λόγος. Θα τους εύρισκε αυτός. Έπρεπε απλώς να καθυστερήσουν για να τους προλάβει μέσα στο παρελθόν.

Έπρεπε να περιμένουν το εγκλωβισμένο μέλλον, το μόνο που μπορούσε να διασπάσει τα άτομα. Και για να τους αγγίξει στα βαθιά του παρελθόντος έπρεπε η νοημοσύνη του να ανήκει στα πέρατα του μέλλοντος. Δεν ήξεραν ακόμα το κόστος αυτής της αλλαγής. Το έμαθαν όμως με την πάροδο του χρόνου όταν ξεχάστηκαν για πάντα μερικά στοιχεία της ιστορίας. Ο κόσμος τους είχε γίνει ένα νησί, μα δεν υπήρχε ακόμα ο ωκεανός. Κάθε μέρα που περνούσε ήταν και μια νύχτα της λήθης. Δεν ήξεραν πόσο μπορούσαν ν’ αντέξουν την πίεση της κοινωνίας. Δεν ήξεραν αν θα τολμούσε να τους σώσει. Δεν ήξεραν ότι είχε ήδη πεθάνει για να ζήσει με αυτούς. Περίμεναν όπως τα δέντρα: όρθιοι και ακίνητοι. Έτσι είχαν ζήσει, έτσι θα πέθαιναν.

Έτσι τους βρήκε ο άνθρωπος. Η μνήμη τους ήταν λαβωμένη και δεν κατάλαβαν αμέσως ποιος ήταν ο άγνωστος. Εκείνος δεν λυπήθηκε και άρχισε να γράφει την ιστορία τους. Ήταν το πρώτο βιβλίο του μέλλοντος κι έγραφε το παρελθόν τους. Κατάλαβαν ποιος ήταν μόνο όταν κατάφεραν να διαβάσουν τον τίτλο του έργου του. Η επανάσταση του ανύπαρκτου λαού. Τότε χαμογέλασαν και πάλι. Ήταν ο άνθρωπός τους.

N. LYGEROS. Perfection 7 10 11/2006. La révolution du peuple inexistant.

Τι ζωγραφίζεις; «Ζωγραφίζω μια εικόνα του Θεού».

2010-05-12T12:22:00.000-07:00

Μήπως πρέπει να ξανασκεφτούμε τις θεμελιώδεις αρχές στις οποίες εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας; Μήπως τα σχολεία, από παλιά, σκοτώνουν τη δημιουργικότητα των παιδιών; Μήπως οι γονείς έχουν γίνει σήμερα συνεργοί στο έγκλημα; Τί πραγματικά θέλουμε για τα παιδιά; Μήπως τα παιδιά έχουν τεράστια ταλέντα και εμείς απλά τα καταπιέζουμε;

Ένα μικρό κορίτσι που παρακολουθούσε ένα μάθημα ζωγραφικής καθόταν πάντα στο τέλος της αίθουσας και σπάνια πρόσεχε το μάθημα. Κάποια μέρα λοιπόν το κορίτσι άρχισε να προσέχει. Η δασκάλα ήταν ενθουσιασμένη με το κορίτσι και το ρώτησε: «Τι ζωγραφίζεις;» αυτό απάντησε: «Ζωγραφίζω μια εικόνα του Θεού» Η δασκάλα απάντησε: «Μα κανείς δεν γνωρίζει πως είναι ο Θεός» τότε το κορίτσι απάντησε: « Σε λίγο θα γνωρίζουν».

Τα παιδία δεν φοβούνται να κάνουν λάθος. Aν δεν είσαι έτοιμος να κάνεις λάθος μάλλον δεν θα καταφέρεις τίποτα αυθεντικό. Τα παιδιά θα προσπαθήσουν ακόμα και αν δεν γνωρίζουν κάτι, θα κάνουν μια προσπάθεια. Εμείς όμως στιγματίζουμε τα λάθη. Και μάλιστα διευθύνουμε και κατευθύνουμε τα εθνικά συστήματα παιδείας με τρόπο όπου τα λάθη είναι το χειρότερο που μπορείς να κάνεις. Το αποτέλεσμα είναι ότι εκπαιδεύουμε ανθρώπους κάνοντας τους να ξεχνούν τις δημιουργικές τους ικανότητες.

Ο Πικάσο κάποτε είπε: «Όλα τα παιδιά γεννιούνται καλλιτέχνες». Το πρόβλημα είναι να παραμείνουν καλλιτέχνες καθώς μεγαλώνουν.

Κάθε εκπαιδευτικό σύστημα στον κόσμο έχει την ίδια σειρά ταξινόμησης των θεμάτων. Όλα τα συστήματα! Δεν έχει σημασία που πας. Σκέφτεσαι ότι θα μπορούσε να είναι διαφορετικά αλλά δεν είναι! Στην κορυφή είναι τα μαθηματικά και οι γλώσσες, μετά είναι μαθήματα σχετικά με τη μελέτη της ανθρωπότητας και τέλος οι τέχνες. Δεν υπάρχει ούτε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στον πλανήτη που να διδάσκει χορό στα παιδιά , με κάθε τρόπο όμως τους διδάσκουμε μαθηματικά. Γιατί;

Νομίζω ότι θα καταλήξουμε στο ότι ο σκοπός της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλο τον κόσμο είναι να παράγει καθηγητές πανεπιστημίου. Και έτσι είναι! Υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να φτάσουν την κορυφή…

Συμπαθώ τους καθηγητές πανεπιστημίου, αλλά δεν θα έπρεπε να τους θεωρούμε το ανώτατο ανθρώπινο επίτευγμα. Βλέπουν το σώμα τους και το θεωρούν σαν ένα μέσω μεταφοράς για τα κεφάλια τους…

Στα επόμενα 30 χρόνια σύμφωνα με την UNESCO, σε όλο τον κόσμο θα υπάρχουν πολλοί περισσότεροι πτυχιούχοι μέσω της εκπαίδευσης απ’ ότι στην αρχή της ιστορίας.

Ξαφνικά θα ανακαλύψουμε πως τα πτυχία δεν θα έχουν καμία αξία. Δεν είναι αλήθεια; Όταν ήμουν μαθητής, εάν ήσουν κάτοχος πτυχίου είχες δουλειά. Εάν δεν είχες δουλειά ήταν επειδή εσύ δεν το ήθελες. Σήμερα παιδία με πολλά πτυχία συχνά καταλήγουν σπίτι τους να παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια. Διότι για να βρεις σήμερα δουλειά χρειάζεσαι Master ενώ παλιότερα χρειαζόσουν απλά Bachelor, αν και τώρα τελευταία σου ζητούν και Doctora!!!

Είναι μια πρόοδος του ακαδημαϊκού πληθωρισμού η οποία δείχνει ότι όλο το κατασκεύασμα της εκπαίδευσης σείεται συθέμελα…

O δρόμος προς την ευημερία.

2010-05-08T08:17:00.000-07:00

Στην Ελλάδα υπάρχουν γύρω στα 8 εκατ. 200 χιλιάδες φορολογούμενοι. Από αυτούς τα 7 εκατ. 800 χιλιάδες έχουν εισοδήματα κάτω από 30.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως η μεγάλη μάζα του πληθυσμού έχει εισοδήματα τέτοια, που δεν βοηθούν στην αύξηση της κατανάλωσης. Άρα η κακή αναδιανομή του εισοδήματος εμποδίζει την ανάπτυξη.

Αν αυτό συνδυαστεί με την άθλια τραπεζική οργάνωση και πρακτική, αλλά και με τα εμπορικά πλεονάσματα που εμφανίζουν αρκετές χώρες της Ευρώπης, τότε δεν είναι δύσκολο να εξηγήσουμε την ύφεση των ημερών.

Υπάρχουν λύσεις;

Αν θέλουμε η οικονομία να βγει από την ύφεση πρέπει να ενισχυθούν οι κρατικές δαπάνες. Το κράτος είναι ανάγκη να θερμάνει την οικονομική μηχανή προχωρώντας σε δημόσιες επενδύσεις. Τα δημόσια έργα θα απορροφήσουν τους ανέργους, θα τονώσουν τη ζήτηση, θα κινούσουν τις βιομηχανίες. Έτσι θα μπορούμε να μιλάμε για αναζωογόνηση της οικονομίας.

Απαιτείται επίσης η εφαρμογή αυστηρότερου θεσμικού πλαισίου για το τραπεζικό σύστημα. Η συγχώνευση τραπεζών (π.χ. Εθνικής, Αγροτικής, Τ. Ταμιευτηρίου), πρέπει να εξεταστεί και να προχωρήσει.

Η Εθνική Στρατηγική στην Αγροτική οικονομία πρέπει να αναθεωρηθεί και να στηριχθούν οι τιμές των Ελληνικών προϊόντων, όχι απαραίτητα με επιδοματική πολιτική.

Μείωση των συντελεστών Φ.Π.Α. και αναμόρφωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού θα βοηθήσει και την αγορά και τα έσοδα. Σ΄ αυτό το πλαίσιο μπορεί να εξεταστεί και η δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος μέσα από το οποίο θα εκτελούνται όλες οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές με τέτοιο τρόπο, ώστε η είσπραξη του φόρου να γίνεται αυτόματα.

Η εφαρμογή επεκτατικής οικονομικής πολιτικής μπορεί να μην προσφέρει ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς σε ετήσια βάση, αλλά η μείωση της φορολογίας και η αύξηση των δαπανών του προϋπολογισμού μπορούν να διατηρήσουν τη ζήτηση σε υψηλά επίπεδα και να τονώσουν την οικονομική δραστηριότητα. Είναι ο μόνος τρόπος να θεμελιώσουμε μια μακρόχρονη πορεία προς την ευημερία.

H μάχη κατά της κερδοσκοπίας.

2010-03-25T11:05:00.000-07:00

Ο φόρος Τόμπιν είναι ένας φόρος στις αγοραπωλησίες συναλλάγματος σε παγκόσμιο επίπεδο και με βάση ένα ενιαίο ποσοστό.
Οι κινήσεις βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 95% των συνολικών κινήσεων κεφαλαίου. Επομένως, η επιβολή ενός πολύ χαμηλού ποσοστού, π.χ. 1%, θ’ απέδιδε ετήσια έσοδα τουλάχιστον 100 δις δολ. τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν για την καταπολέμηση της φτώχιας, τη προώθηση κοινωνικών προγραμμάτων κ.λπ. Παράλληλα θα περιορίζονταν δραστικά οι βραχυπρόθεσμες κερδοσκοπικές μετακινήσεις του κεφαλαίου.
Ποιοί είναι όμως αυτοί που δεν επιθυμούν την επιβολή του φόρου Τόμπιν;
Είναι αυτοί που στο όνομα μιας υπερεθνικής ρευστότητας που δεν θα ελεγχόταν από τις εθνικές κυβερνήσεις, άνοιξαν τις αγορές κεφαλαίου με την αγορά των Ευρωδολαρίων που κατόπιν θεσμοποιήθηκε και αποτελεί αυτό που σήμερα ονομάζουμε νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση.
Είναι αυτοί που μεταλαμπάδευσαν την στρατηγική αποτυχία τους, σε επίπεδο επιλογών και τακτικής σε ότι αφορά την οικονομία και την ανάπτυξη, στις αρτηρίες των δημόσιων οικονομικών των εθνικών κυβερνήσεων.

Στα κράτη δηλαδή που κινήθηκαν αστραπιαία και έσωσαν με τα λεφτά των κρατικών προϋπολογισμών, τα λεφτά δηλαδή του απλού λαού, το τραπεζικό σύστημα και διάφορους αναξιοπαθούντες του επιχειρείν από την καταστροφή.
Ποιοί είναι δηλαδή οι περίφημοι αυτοί κερδοσκόποι;
Οι περισσότερες συναλλαγές σε συνάλλαγμα γίνονται από τις 100 μεγαλύτερες εμπορικές τράπεζες και τράπεζες επενδύσεων. Μόνο οι 10 μεγαλύτερες από αυτές ελέγχουν το 52% της χρηματαγοράς και περιλαμβάνουν ονόματα όπως Citibank/Salomon, Chase Manhattan, Goldman Sachs, Bank of America, JP Morgan, Merill Lynch (Αμερικανικές) και Deutche Bank, HSBC, ABN Amro (Ευρωπαϊκές). Οι τράπεζες αυτές ενεργούν με βάση το δικό τους κίνητρο κέρδους αλλά και αυτό των πελατών τους που περιλαμβάνουν μεγάλους επενδυτές, ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία.
Αυτή είναι και η υπερεθνική ελίτ που δεν θέλει τον φόρο Τόμπιν. Απλώς τον απορρίπτει σαν θέμα αρχής στην επιβολή κάθε ελέγχου στην κίνηση κεφαλαίων. Έτσι, αρνείται να παραδεχτεί την παταγώδη αποτυχία της σε επίπεδο πολιτικής σκέψης, χαρακτηριστικό γνώρισμα άλλωστε όλων των ηλίθιων και άρα επικίνδυνων ανθρώπων.
Το ερώτημα όμως είναι, τί κάνουν οι ηγέτες που κρατούν το μέλλον της ανθρωπότητας στα χέρια τους. Γιατί δεν προσπαθούν να ανατρέψουν αυτή τη κατάσταση;

Οι προκλήσεις της Νέας Εποχής.

2010-02-21T06:59:00.001-08:00

Στην Νέα Εποχή που ανοίγεται μπροστά μας οφείλουμε να πάψουμε να είμαστε δογματικοί και να γίνουμε δημιουργικοί. Οφείλουμε να επινοήσουμε νέες μορφές οργάνωσης όσων υποφέρουν, να αντιπαραθέσουμε εντέλει το όραμα ενός δίκαιου κόσμου απέναντι στις κατεστημένες αντιλήψεις και νοοτροπίες.
Ποιο το νόημα να στηρίζεις ένα σύστημα το οποίο στο πεδίο της ευτυχίας δεν προσφέρει ουσιαστικά τίποτε σε κανέναν, παρά μόνο υπερκέρδη για όσους είναι είδη πλούσιοι;
Εντύπωση προκαλεί το γεγονός, πως ενώ βιώνουμε τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση μετά το κραχ του ΄30, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να χρηματοδοτούν το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα. Αυτό από μόνο του αποδεικνύει πως το παρόν σύστημα τρέφεται και εδραιώνεται από τις συγκρούσεις μεταξύ των λαών και των ανθρώπων.
Η Κίνα, μπορεί να μας δείξει το δρόμο προς τη νέα εποχή; Προφανώς όχι, γιατί έτσι θα ήταν σαν να επιβραβεύαμε τον ολοκληρωτισμό ως μέσο επιβίωσης του καπιταλισμού.
Η αυτορίθμηση των αγορών, είναι το θεμελιώδες συστατικό επιτυχίας της ελεύθερης οικονομίας σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον; Μάλλον όχι, δεδομένου πως όσο το μεγάλο ψάρι θα τρώει το μικρό, μακροπρόθεσμα θα οδηγούμαστε στη δικτατορία των πολυεθνικών, ιδιωτικών, μονοπωλίων.
Είναι ο κρατικός παρεμβατισμός η λύση για να διασφαλισθεί η αξιοκρατία, ο υγιής ανταγωνισμός και η λειτουργία της ελεύθερης οικονομίας μέσα σε ένα πλαίσιο όπου η κοινωνική συνοχή θα είναι δεδομένη από την σωστή αναδιανομή του παραγώμενου πλούτου; Πιθανόν ναι, όταν έχει ως στόχο την πραγματική απελευθέρωση των αγορών και όχι την μονοπωλιακή τους κατοχύρωση.
Ένα κίνημα νέων ανθρώπων που θα οραματίζεται μια διαφορετική, ανθρώπινη κοινωνία, που θα πιστεύει στην ισότητα και την αυτονομία, μπορεί να είναι η βάση πάνω στην οποία θα χτίσουμε τις αξίες της Νέας Εποχής, της κοινωνίας που απέτυχαν οι προηγούμενοι να μας κληρονομήσουν.

«ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΤΑ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ».

2010-02-21T06:53:00.000-08:00

Η Επιτροπή Νήσων και Νησιωτικής Πολιτικής της ΕΝΑΕ σε συνεργασία με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κεφαλληνίας και Ιθάκης με την ολοκλήρωση των εργασιών συνάντησης εργασίας που διεξήχθη στο Αργοστόλι στις 21 και 22 Ιανουαρίου 2010, καλεί τη Κυβέρνηση να προχωρήσει στην ικανοποίηση των πιο κάτω αιτημάτων:

Eφαρμογή του Μεταφορικού Ισοδύναμου στις θαλάσσιες νησιωτικές μεταφορές ως προς το σκέλος της επιβατικής μετακίνησης αλλά και αυτό των προϊόντων.

Bελτίωση των οδικών αξόνων που συνδέουν τις πόλεις με τα λιμάνια ως κάθετοι άξονες της Ιόνιας Οδού και Ολύμπιας Οδού.

Eκτέλεση έργων υποδομής για την αύξηση της λειτουργικότητας των λιμανιών.

Eφαρμογή χωροταξικής πολιτικής με γνώμονα την αειφόρο ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών με τις ιδιαιτερότητες τους και βάση της τοπικής αναπτυξιακής δυναμικής κάθε περιοχής (σε χερσαίο ή/και θαλάσσιο χώρο). Ειδικότερα, να αποτυπωθεί ειδική μνεία για την νησιωτικότητα στο ειδικό χωροταξικό για τον τουρισμό, τις ΑΠΕ και τις υδατοκαλλιέργειες.

Eστίαση στους κρίσιμους πόρους και την ανάλυση των περιορισμών που αυτοί επιφέρουν στις νησιωτικές περιοχές.

Σύγχρονή ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων ανά νησί.

Αναβάθμιση της πρωτογενούς παραγωγής με την διαφοροποίηση της καλλιέργειας και την τυποποίηση των προϊόντων με νησιώτικη προέλευση αλλά και σε επίπεδο παροχής υπηρεσιών με την ενίσχυση του αγροτουρισμού και όλων των μορφών εναλλακτικού τουρισμού που έχουν εφαρμογή κάθε φορά στον συγκεκριμένο χώρο.

Βελτίωση της ποιότητας του κλασικού τουριστικού προϊόντος και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου με χρήση των εναλλακτικών μορφών τουρισμού σε σχέση με το πολιτιστικό και περιβαλλοντικό πλούτο των νησιών. Συνέχιση και ενίσχυση των προγραμμάτων LEADER και ΟΠΑΑΧ καθώς και κάθε άλλης δράσης που ενισχύουν την ισόρροπη ανάπτυξη των νησιών.

Χρήση νέων τεχνολογιών για την αποτελεσματικότερη παροχή υπηρεσιών με την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών ΤΠΕ, αλλά και βέλτιστων πρακτικών από το ευρωπαϊκό περιβάλλον, με έμφαση στους τομείς υγείας, παιδείας, προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και της ποιότητας ζωής των πολιτών, και δημόσιας διοίκησης.

Ανάδειξη των νησιωτικών περιοχών σε κοιτίδες παραγωγής γνώσης μέσω της ανάπτυξης της έρευνας και της καινοτομίας σε συνάφεια με την επιχειρηματικότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών, δεδομένου του επιπέδου του ανθρώπινου δυναμικού που παραμένει αναξιοποίητο.

Αξιοποίηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως τουριστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των νησιών, αλλά κυρίως ως ισχυρό πόλο ανάπτυξης με την ανατροφοδότηση της πολιτιστικής ταυτότητας μέσω καινοτόμων δράσεων και με το βλέμμα προς το μέλλον.

Τόνωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε συνέργεια με την ανάδειξη των τοπικών χαρακτηριστικών των νησιωτικών περιοχών μέσω της ένταξης τους σε δίκτυα επιχειρηματικότητας και προσανατολισμού τους στην πράσινη επιχειρηματικότητα.

Η πρόκληση της πράσινης ανάπτυξης.

2010-01-28T09:45:00.000-08:00

Άπαντες σήμερα διακηρύσσουν ότι με μοχλό την πράσινη ανάπτυξη μπορεί να ξεπεραστεί όχι μόνο η οικολογική κρίση αλλά και η χρόνια οικονομική εξάρτηση της Ελληνικής πολιτείας.
Είναι γνωστό όμως ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει ούτε τμήματα έρευνας και ανάπτυξης σ΄ αυτό το πεδίο, ούτε κατ΄ επέκταση τεχνολογία και επομένως τη δυνατότητα να παράγει την απαιτούμενη υποδομή για τη πράσινη ανάπτυξη. Το μόνο που διαθέτει είναι ¨πρώτες ύλες¨ και φυσικούς πόρους.
Συνεπώς, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, ο στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για την ενδογενή αξιοποίηση των πρώτων υλών και των φυσικών πόρων που διαθέτουμε.
Σε κάθε άλλη περίπτωση, παράπλευρες δραστηριότητες απλά θα ωφελήσουν τις ξένες πολυεθνικές, με άμεση συνέπεια τη παραπέρα επιδείνωση των διαρθρωτικών προβλημάτων της Ελληνικής οικονομίας και ιδιαίτερα του ισοζυγίου πληρωμών και του εξωτερικού χρέους. Υπάρχει δηλαδή ο κίνδυνος η εξάρτηση της Ελληνικής οικονομίας από τα ξένα οικονομικά συμφέροντα να λάβει τρομακτικές διαστάσεις.
Για πρώτη φορά από την εποχή της μεταπολίτευσης, το μέλλον της χώρας βρίσκεται σε χέρια γυναικών: Μπιρμπίλη (περιβάλλον), Κατσέλη (ανάπτυξης), Μπατζελή (αγροτική οικονομία). Το μόνο που έχουν να κάνουν οι εν λόγω κυρίες, είναι να καταφέρουν επιτέλους το κλάσμα εξαγωγές προς εισαγωγές να λάβει θετικό αριθμητικά πρόσημο. Ειδικά για τη κ. Μπατζελή τα πράγματα είναι κάπως πιο απλά, αφού αλλάζοντας τη σχέση ζωικού προς φυτικού κεφαλαίου υπέρ του πρώτου, θα έχει επιτύχει εκεί που όλοι παρέδωσαν τα όπλα.
Η πρόκληση είναι αναμφίβολα μεγάλη. Εκτός κι αν επιθυμούν να μπουν με τη σειρά τους στο κάδρο της αποτυχίας, εκεί δηλαδή που φιλοξενούνται τα πρόσωπα όλων των ανδρών, πρώην, συναδέλφων τους.
Για να δούμε…

Η αλήθεια για τα διαπλεκόμενα.

2009-12-16T11:00:00.000-08:00

Κάθε φορά που κάποιος αναφέρεται στα διαπλεκόμενα ή στους νταβατζήδες και πως αυτά τα φαινόμενα επηρεάζουν τη πολιτική ζωή και τη καθημερινότητά μας, οι δημοσιογράφοι είθισται να ρωτάνε: ΄΄Σε ποιους αναφέρεστε κύριε, γιατί δεν λέτε ονόματα;΄΄.

Από τη στιγμή που η Ελλάδα σε μόνιμη βάση, εισάγει προϊόντα και υπηρεσίες με πολύ μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία απ΄ ότι αυτών που εξάγει, είναι απολύτως φυσιολογικό να έχουμε μια οικονομία 100% εξαρτημένη.

Κατά συνέπεια, τα διαπλεκόμενα και οι νταβατζήδες, δεν είναι τίποτε άλλο, από όλους αυτούς που οριοθετούν και στηρίζουν το μεταπρατικό χαρακτήρα της Ελληνικής Οικονομίας.

Μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση των δημοσίων πόρων.

2009-12-01T09:18:00.001-08:00

Η Κυβερνητική πολιτική μπορεί να ταξινομηθεί σε συγκεκριμένα στρατηγικά προγράμματα. Κάθε στρατηγικό πρόγραμμα μπορεί να έχει ευδιάκριτους μετρήσιμους στόχους διευκολύνοντας έτσι τον έλεγχο και την αξιολόγηση της εφαρμογή του.

Ταυτόχρονα, καθορίζοντας ανώτατο ύψος δαπανών για κάθε στρατηγικό πρόγραμμα, μπορούμε να περιορίσουμε τη σπατάλη. Χρόνος υλοποίησης κάθε στρατηγικού προγράμματος μπορεί να είναι η τριετία. Το πλήθος των στρατηγικών προγραμμάτων τέτοιο, ώστε να καλύπτεται ολόκληρος ο δημόσιος τομέας.

Οι υπουργοί μπορούν να έχουν ελευθερία διαχείρισης των πόρων των στρατηγικών προγραμμάτων, ανάλογα με το ποσοστό ευθύνης τους ως προς το επιτυχές αποτέλεσμα του κάθε προγράμματος που αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν.

Ο προσδιορισμός του είδους και η ταξινόμηση των στρατηγικών προγραμμάτων στο σύνολο του δημόσιου τομέα, είναι ευθεία συνάρτηση του συνόλου των δημοσίων δαπανών και του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων.

Κάθε Υπουργείο συγκεντρώνει τις τακτικές και τις επενδυτικές δαπάνες των στρατηγικών προγραμμάτων που διαχειρίζεται και καθιερώνει τρία επίπεδα ελέγχου όπως αυτά ορίζονται από Ενιαία Εξωτερική Αρχή Ελέγχου, η οποία εποπτεύει το σύνολο των στρατηγικών προγραμμάτων του δημόσιου τομέα.

Τέλος, κάθε Υπουργείο δίδει στη δημοσιότητα σε τακτά χρονικά διαστήματα όλες τις πληροφορίες που κρίνονται απαραίτητες για την αξιολόγηση της πορείας του προϋπολογισμού του από τους πολίτες, ενώ παράλληλα καθιερώνεται η λογοδοσία των Υπουργών απευθείας από τη Βουλή.

Έ ρε βόμβες που μας χρειάζονται!!!

2009-11-25T09:13:00.000-08:00

http://dimolog.blogspot.com/

Αυτοί κάνουν πως πληρώνουν κι εμείς κάνουμε πως δουλεύουμε…

2009-11-25T09:12:00.001-08:00

’Ένας στους πέντε εργαζόμενους απασχολείται στο δημόσιο. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως δύο στους πέντε εργάζονται για να αμείβεται ο πρώτος, ο τέταρτος για τη σύνταξη κάποιου που έφυγε για να έρθει ο πρώτος και ο πέμπτος για να εξοφλείται το δημόσιο χρέος!!!
Και όλοι μαζί και οι πέντε, αμείβονται ανεπαρκώς συνωστιζόμενοι εδώ κι εκεί παρέχοντας κάκιστες υπηρεσίες, αλλοιώνοντας και νοθεύοντας τις συνθήκες εργασίας και τη μισθολογική τους εξέλιξη’’.

Αυτά γράφει στην ¨Η¨ του Σαββάτου ο Αντώνης Δαλίπης και συμπληρώνει:

‘’Χωρίς υπερβολή, θα λέγαμε πως ισχύει το γνωστό από τη Ρουμανία του Τσαουσέσκου λογοπαίγνιο: Αυτοί κάνουν πως μας πληρώνουν κι εμείς κάνουμε πως δουλεύουμε’’.

Αν δε συνυπολογίσουμε τις ρουσφετολογικές προσλήψεις, την άρρωστη πολιτική ένταξης των νέων στην αγορά εργασίας και το δορυφορικό και διεφθαρμένο πελατειακό σύστημα που συντηρούν μέχρι σήμερα όλες οι κυβερνήσεις στη καρδιά του δημοσίου σπαταλώντας τεράστια ποσά, εύκολα γίνεται αντιληπτό γιατί το κράτος αποτελεί το πιο αντιπαραγωγικό εργαλείο και τροχοπέδη, σε κάθε προσπάθεια ανάταξης της οικονομίας.

Η ανάγκη αναβάθμισης του ΕΦΕΤ και οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

2009-11-11T10:07:00.000-08:00

Τα Τρόφιμα είναι ίσως το πιο πολύπλοκο βιοχημικό σύστημα. Η Τεχνολογία των Τροφίμων, συνδυάζοντας τα γνωστικά αντικείμενα της μικροβιολογίας, της χημείας και της μηχανικής, μελετά ολιστικά το ζήτημα της παραγωγής τροφίμων, από το στάδιο της πρώτης ύλης έως και το πιάτο του καταναλωτή.

Τα τελευταία χρόνια η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας έχει οδηγήσει σε αλλαγές στη Βιομηχανία Τροφίμων τόσες, όσες δεν έγιναν στην ανθρωπότητα μέσα σε αιώνες. Πλέον υπάρχει η δυνατότητα ολικής αυτοματοποίησης της παραγωγής, νέα υλικά συσκευασίας φιλικά προς το περιβάλλον είναι διαθέσιμα, νέοι τρόποι συντήρησης και επεξεργασίας υιοθετούνται βελτιώνοντας τα οργανοληπτικά και όχι μόνο, χαρακτηριστικά των τελικών προϊόντων. Το επίπεδο και η έκταση των αυτοελέγχων των επιχειρήσεων τροφίμων συνεχώς αυξάνεται, νέα βελτιωμένα συστήματα διαχείρισης της ποιότητας εφαρμόζονται, νέες τεχνολογίες μας δίδουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουμε τη πλήρη ιχνηλασιμότητα στη διανομή, ενώ και στα ζητήματα ασφάλειας του καταναλωτή έχουν γίνει σημαντικά βήματα περιορίζοντας στο ελάχιστο τους διατροφικούς κινδύνους στις προηγμένες τουλάχιστον χώρες.

Αναμφίβολα, η προσφορά της Βιομηχανίας Τροφίμων είναι σημαντική σε αυτές τις επιτυχίες. Ο ζήλος για συνεχή ανάπτυξη, για ικανοποίηση των αναγκών του καταναλωτή, αλλά και η καθημερινή προσπάθεια για την αύξηση της παραγωγής, δίνει το έναυσμα για την εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης στο ευαίσθητο θέμα της ποιότητας και της ποσότητας, ειδικά σήμερα που οι συντελεστές αυτοί βρίσκονται σε ευθεία συνάρτηση με τη λύση του παγκόσμιου επισιτιστικού προβλήματος. Η ασφάλεια, η διατροφική αξία, η λειτουργικότητα, η γευστική ευχαρίστηση και η ποσοτική επάρκεια σε συνδυασμό με τη προστασία του περιβάλλοντος, είναι οι βασικοί άξονες πάνω στους οποίους σήμερα η Βιομηχανία Τροφίμων χτίζει το μέλλον της.

Μέσα σ΄ αυτό το σκηνικό, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε το πολυδιάστατο ρόλο του κράτους, το οποίο, τόσο σε εκπαιδευτικό, όσο και σε νομοθετικό επίπεδο, φροντίζει να παρέχει το δυναμικό και το πλαίσιο μέσα από το οποίο οι προσπάθειες του ιδιωτικού τομέα λαμβάνουν σάρκα και οστά. Δυστυχώς όμως σε επίπεδο εποπτείας και ελέγχου, οι θεσμικοί φορείς τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρουσιάζουν επιδόσεις αισθητά κάτω από τη βάση. Η κρίση του ηλιελαίου και του ιρλανδικού χοιρινού είναι μόνο μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα που είδαν το φως της δημοσιότητας και που καταδεικνύουν την αδυναμία στην ενιαία αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων σε διεθνές επίπεδο.

Ειδικά στη χώρα μας, η κατάσταση μοιάζει κωμικοτραγική. Η ελεγκτικοί μηχανισμοί που διαθέτει η Ελληνική πολιτεία είναι: οι κατά τόπους Νομαρχίες (Υπ. Εσωτερικών), το ΓΧΚ (Υπ. Οικονομικών), ο ΕΦΕΤ (ΥΠΑΑΤ), κάποιοι αστίατροι, κτηνίατροι, υγιεινολόγοι, που περιφέρονται μεταξύ Υπ. Υγείας και ΥΠΑΑΤ, το ΙΓΜΕ του ΥΠΑΝ και η ειδική υπηρεσία επιθεωρητών περιβάλλοντος του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Παρότι όμως διαθέτουμε τόσες αρμόδιες κρατικές ελεγκτικές υπηρεσίες, αν σήμερα μας ρωτήσουν ποιος τελικά ήταν ο επιμολυντής στη περίπτωση του ηλιελαίου, είναι μάλλον απίθανο να βρεθεί κάποιος επίσημα να απαντήσει. Το ΔΕΚ του 2008 η Νομαρχία Πειραιά γνωστοποίησε πως το ΓΧΚ χρειάστηκε 40 μέρες για να αναλύσει πολύ υψηλά επίπεδα θειωδών σε δείγματα γαρίδων. Το ΦΕΒ του 2008 ενημερωθήκαμε για τα 1.000.000 kg νεκρά ψάρια του Αμβρακικού. Οι καταγγελίες για επιμολυσμένα με βαρέα μέταλλα προϊόντα σε Οινόφυτα, Ωρωπό και Θήβα συνεχώς πληθαίνουν, ενώ σε πολλές περιοχές της Ελλάδος οι υπόνοιες πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με το πόσιμο νερό συνεχώς αυξάνουν.

Η νέα ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, με τις πρώτες ενέργειες και ανακοινώσεις, πραγματοποίησε εντυπωσιακό ντεμπούτο και καλλιέργησε παράλληλα μεγάλες προσδοκίες για το μέλλον. Μεταξύ άλλων μίλησε και για την ανάγκη αναβάθμισης του ΕΦΕΤ. Ως εδώ άριστα, μένει όμως να δούμε τι σημαίνει αυτό στη πράξη.

Ένας πραγματικά Ενιαίος Ελεγκτικός Φορέας σημαίνει πως:

α) Όλοι οι υπόλοιποι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα υπάγονται και θα αναφέρονται σ΄ αυτόν.
β) Επικουρεί και επιτηρεί το σύνολο της παραγωγής, μεταποίησης, διακίνησης, εμπορίας και κατανάλωσης τροφίμων στην Ελλάδα.
γ) Επιβάλλει όπου απαιτείται, άμεσα, τις ανάλογες κυρώσεις.
δ) Παράγει και εφαρμόζει την Εθνική πολιτική στον τομέα των τροφίμων στην Ελλάδα.

Για την επίτευξη αυτών των στόχων κρίνεται αναγκαία η επαρκής στελέχωση του οργανισμού, η δημιουργία και η λειτουργία αποκλειστικά δικών του άρτια εξοπλισμένων εργαστηρίων, σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Ελπίζουμε, πως η ηγεσία του ΥΠΑΑΤ όταν μιλά για αναβάθμιση του ΕΦΕΤ, εννοεί παρόμοια πράγματα.

Kύμα πιέσεων από τους μηχανισμούς της διαπλοκής, για να πάρει το ΠΑΣΟΚ ‘’δύσκολες’’ αποφάσεις.

2009-10-27T08:45:00.001-07:00

Στην Ε.Ε παρατηρείται αυτή τη περίοδο ένας διχασμός σε σχέση με τους τρόπους που επιβάλλεται να ακολουθηθούν για την έξοδο από την οικονομική κρίση. Όλα τα ευρωπαϊκά κράτη φαίνεται να εξετάζουν τις δικές τους ανάγκες ξεχωριστά, και φυσικά δείχνουν να αδιαφορούν για τις υποδείξεις της Κομισιόν και τα Νεοφιλελεύθερα προτάγματά της.
Η κύρια διαφωνία εστιάζεται στο αν το κράτος πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομία και κατ΄ επέκταση τις ασθενέστερα κοινωνικά τάξεις ή πρέπει να απεμπλακεί και να αφοσιωθεί στη μείωση των ελλειμμάτων και την ανόρθωση των δημόσιων οικονομικών.
Δεκατρείς από τις χώρες της Ευρωζώνης παρουσιάζουν φέτος ελλείμματα πάνω από το 3%, τα οποία το 2010 αναμένουμε να είναι μεγαλύτερα. Το ΔΝΤ εκτιμά πως το 2009 το έλλειμμα της Βρετανίας, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας θα προσεγγίσει η και θα ξεπεράσει το 12%. Συνεπώς στην Ευρώπη των ''27'' μάλλον η άρση των μέτρων της κρατικής στήριξης θα αρχίσει να εξετάζεται σοβαρά μετά το 2011, ενώ μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης αναμένεται να υιοθετηθούν μετά το 2015.
Στη χώρα μας, η Τράπεζα της Ελλάδος αμέσως μετά τον θρίαμβο της κοινωνίας στις εκλογές, φούσκωσε απότομα το έλλειμμα από το 6% στο 12%, ενώ ακούγονται ανεπίσημα και ψίθυροι πως αυτό μπορεί ακόμα και να ξεπεράσει το 14%.
Ταυτόχρονα, οι μηχανισμοί της διαπλοκής εξαπολύουν κύμα πιέσεων που καλεί τη κυβέρνηση να πάρει επειγόντως, ''δύσκολες'' αποφάσεις. Στην ίδια λογική κινούνται και αρκετοί από τους θεσμοθετημένους φορείς του συστήματος όπως ο ΣΕΒ, αλλά ακόμα και η αξιωματική αντιπολίτευση μέσω του Κώστα Καραμανλή, δηλώνοντας πρόθυμοι να στηρίξουν το Γιώργο Παπανδρέου αν τελικά αυτός κινηθεί προς τη σωστή κατεύθυνση. Προφανής στόχος τους να ξεκοπεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα το ΠΑΣΟΚ από τις λαϊκές μάζες που το στήριξαν στις εκλογές και να καταστεί για μια ακόμα φορά δέσμιο των μηχανισμών, σε βαθμό που η πολιτική του επιβίωση να εξαρτάται από αυτούς. Γιατί, ποιός άλλος μπορεί να είναι ο στόχος όταν καλείς ένα Πρωθυπουργό να κινηθεί σε διαφορετική κατεύθυνση από αυτή των προεκλογικών του δεσμεύσεων; Κι όλα αυτά στο όνομα ενός τεχνητά διογκωμένου ελλείμματος, όχημα για να αθετηθούν οι υποσχέσεις προς τις ασθενείς οικονομικά τάξεις και να καταστεί ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ πολιτικά αναξιόπιστος.
Λεφτά υπάρχουν, αρκεί να υπάρχει η πολιτική βούληση να δοθούν στο κοσμάκη. Εδώ οι προηγούμενοι σε περίοδο κρίσης, βρήκαν μέσα σε μια νύχτα όταν τα χρειάστηκαν οι τράπεζες, 28 δις ευρώ, είναι δυνατόν να μην μπορούμε να βρούμε 2 ή 3 ή και 5 δις ευρώ για να ανακουφίσουμε τους Έλληνες;

Το μέλλον της οικονομίας μέσα από τα μάτια της Όστρομ.

2009-10-23T10:44:00.000-07:00

Η καθηγήτρια Όστρομ με το έργο της αμφισβήτησε την κυρίαρχη αντίληψη ότι η έμφαση των ιδιωτών στο ατομικό συμφέρον δημιουργεί προβλήματα στην παροχή δημόσιων αγαθών.
Σύμφωνα με την επικρατούσα αντίληψη, το πρόβλημα επιλύεται είτε με την παροχή δικαιωμάτων ιδιοκτησίας είτε με την κρατική παρέμβαση.

Η καθηγήτρια Όστρομ, (Νόμπελ Οικονομίας 2009, χωρίς να είναι οικονομολόγος), έδειξε ότι συχνά η από κοινού διαχείριση δημοσίων αγαθών οδηγεί σε εξαιρετικά αποτελέσματα – ειδικά στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν κανόνες και διαδικασίες που προέκυψαν από μακροχρόνια πείρα. Βασικό συστατικό στη συνταγή της επιτυχίας είναι η ενεργός συμμετοχή των εμπλεκομένων.

Τα άτομα συχνά είναι πρόθυμα να ελέγχουν και να επιτηρούν την εφαρμογή κανόνων ακόμα και αν δεν υπάρχουν σημαντικές αμοιβές. Εγγύηση αποτυχίας αποτελεί δε, η επιβολή κανόνων από τρίτους και όχι η διαμόρφωσή τους από τους άμεσα εμπλεκόμενους.

Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε…

2009-10-20T09:42:00.000-07:00

Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε.

Απ’ αυτό βγάζω το συμπέρασμα πως είσαστε εκατομμυριούχοι.

Το μέλλον σας είναι σιγουρεμένο –

το βλέπετε μπροστά σας σ’ άπλετο φως.

Φρόντισαν οι γονείς σας,
για να μη σκοντάψουνε τα πόδια σας σε πέτρα.
Γι’ αυτό τίποτα δε χρειάζεταινα μάθεις.
Έτσι όπως είσαι εσύ μπορείς να μείνεις.
Κι έτσι κι υπάρχουνε ακόμα δυσκολίες,
μιας κι οι καιροί όπως έχω ακούσει είναι ανασφαλείς,
τους ηγέτες σου έχεις,
που σου λένε ακριβώς τι έχεις να κάνεις για να πας καλά.

Έχουνε μαθητέψει πλάι σε κείνους,
που ξέρουν τις αλήθειες που ισχύουνε για όλους τους καιρούς,
μα και τις συνταγές που πάντα βοηθάνε.

Μιας και για σένα γίνονται τόσο πολλά,
δε χρειάζεται ούτε δαχτυλάκι να κουνήσεις.
Βέβαια, αν τα πράματα ήταν διαφορετικά
η μάθηση θα ‘τανε υποχρέωσή σου.

Μπρέχτ

Ερωτήσεις στις οποίες ο Γιώργος Παπανδρέου σύντομα θα χρειαστεί να απαντήσει.

2009-10-08T09:58:00.000-07:00

Ο Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Καραμανλής ήρθαν στην εξουσία υποσχόμενοι διαφάνεια και δεσμευόμενοι να βάλουν τέλος στα ρουσφέτια και τις πελατειακές σχέσεις. Ο πρώτος έβαλε την Ελλάδα στην ΟΝΕ, απέτυχε όμως στο τομέα των μεταρρυθμίσεων, ενώ ο δεύτερος απέτυχε πλήρως.

Ο Γιώργος Παπανδρέου θα πάει στις Βρυξέλλες να ζητήσει δύο χρόνια παράταση για τη μείωση του ελλείματος κατά το ήμισυ. Οι Βρυξέλλες, σε πρώτη φάση, θα απαιτήσουν ως αντάλαγμα μια ριζική μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού, κάτι που απαιτεί τη συμφωνία των συνδικάτων του Δημοσίου.

Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να πετύχει την εξίσωση των ορίων συνταξιοδότησης γυναικών και ανδρών, στο 65ο έτος ηλικίας τους;
(Έστω κι αν αυτό ξεκινήσει να ισχύει μετά το 2015).

Μπορεί το ΠΑΣΟΚ να δημιουργήσει ένα κοινό ταμείο για όλους τους Έλληνες ασφαλισμένους, με κατώτερο όριο σύνταξης τα 1.000 ευρώ;

Αυτές είναι κάποιες ερωτήσεις στις οποίες ο Γιώργος Παπανδρέου θα χρειαστεί μάλλον σύντομα, να απαντήσει.

ΝΔ: Ένας νεκρός πολιτικά οργανισμός, χωρίς διακριτή πολιτική ταυτότητα.

2009-10-07T09:26:00.000-07:00

Υπήρξε συγκεκριμένη απόκλιση στη λειτουργία του κόμματος της ΝΔ από τη συνηθισμένη διαδικασία που ακολουθείται στα φιλελεύθερα κόμματα στις αστικές δημοκρατίες της Δύσης.
Στο κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης κυριαρχούσαν ιδιότυπα μίγματα φεουδαρχικών και απολυταρχικών στοιχείων, που οριοθετούσαν έναν πολιτικό πολιτισμό μακριά από την έννοια της δημοκρατίας, όπως αυτή ορίζεται και εκφράζεται μέσα από το σύστημα της αντιπροσωπευτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Μ’ άλλα λόγια η ΝΔ είχε πάψει προ πολλού να είναι ένα κόμμα με την Ευρωπαϊκή έννοια του όρου.

Η εσωκομματική δημοκρατία ήταν προσχηματική έως ανύπαρκτη, τα συλλογικά όργανα δεν λειτουργούσαν καθόλου ή συγκαλούνταν μόνο για να χειροκροτηθεί ο ηγέτης – ηγεμόνας. Ηγέτης, που σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσε βέβαια να είναι ο οποιοσδήποτε Έλληνας, παρά μόνο κάποιος γόνος κυρίαρχης μεγαλοαστικής οικογένειας, γνωστής πολιτικής δυναστείας. Έτσι εξηγείται και η αδυναμία διατύπωσης ολοκληρωμένης, ξεκάθαρης πολιτικής πρότασης προς τον Ελληνικό λαό. Η λογική της γνωστής πολιτικής γραμμής της ΝΔ του «βλέποντας και κάνοντας», ήταν το αποτέλεσμα της αποξένωσης του κόμματος από τη κοινωνία.

Κοινή επιδίωξη των στελεχών της όλα αυτά τα χρόνια, καθώς και των πολυπληθών δικτύων πολιτικής πελατείας τους, έμοιαζε να είναι η επικερδής συμμετοχή στη νομή της εξουσίας, στη νομή της δημόσιας περιουσίας, η επικερδής συμμετοχή στη νομή του κράτους.
Μοιραία λοιπόν σήμερα, η ΝΔ έφτασε να είναι ένας νεκρός πολιτικά οργανισμός, χωρίς διακριτή πολιτική ταυτότητα.

Οι ταχυδακτυλουργοί της αρπαχτής ζητούν να επικυρώσουμε την ηλιθιότητα.

2009-09-22T05:00:00.001-07:00

Η Ελλάδα μπορεί να ανήκει στην Ε.Ε. από το 1981 αλλά ουσιαστικά ποτέ δεν κατάφερε να αποκτήσει θεσμούς αντίστοιχου επιπέδου με των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Σήμερα όλοι βιώνουμε τις συνέπειες της κατάρρευσης της Ελληνικής Πολιτείας σε θεσμικό επίπεδο και οι περισσότεροι από εμάς καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως η δημοκρατία μας είναι εικονική.
Η διαπίστωση αυτή μετατρέπει την ελληνική πολιτική να μοιάζει μ’ ένα ηλίθιο θεατρικό έργο, στο οποίο ακόμη και ο πιο ταλαντούχος πρωταγωνιστής καταντά βλάκας, ενώ ο λαός καλείται περιοδικώς, στην εκάστοτε εκλογή, να επικυρώνει την ηλιθιότητα.

Χωρίς θεσμοθετημένα όργανα και δομές τα πάντα κρέμονται από το πολιτευτή. Κατ’ αυτόν τον τρόπο και ο πιο άσημος πολιτικός γιγαντώνεται μέσα στο χάος, γίνεται ένας θεοποιημένος άρχοντας, που λύνει και δένει κατά βούληση, που ανάγει την δημόσια περιουσία σε δική του και την εκμεταλλεύεται προς ίδιον όφελος, που δημιουργεί εκλογική πελατεία για την επανεκλογή του και που τέλος θανατώνει κάθε δημιουργική προσπάθεια αν δεν ωφελείται ο ίδιος.

Έχει επικρατήσει ο φαύλος, που άλλα λέει, άλλα εννοεί και άλλα πράττει, ο καιροσκόπος πολιτικάντης, στον οποίο όλοι υποκλίνονται για να κάνουν την δουλειά τους, αλλά όλοι απεχθάνονται και φτύνουν όταν τους δίνεται η ευκαιρία. Ο πολιτικάντης, συνήθως μπλεγμένος σε οικονομικά σκάνδαλα και γενικότερη διαφθορά, πάντοτε επιπλέει, ουδέποτε δε τιμωρείται, διότι αυτός ο ίδιος αποφασίζει αν θα δικαστεί.

Και έχουμε φτάσει στην οδυνηρή κατάσταση που ταχυδακτυλουργοί της αρπαγής γίνονται κοινωνικό παράδειγμα και εθνικοί ήρωες. Κατέρχονται μάλιστα με περισσή αγαθοφάνεια προς τον λαό να μας ζητούν την ψήφο στο όνομα του εθνικού καλού. Την επομένη βέβαια των εκλογών ξεχνούν και το εθνικό καλό και εμάς.

Πως λειτουργεί σήμερα η δημοσιογραφία.

2009-09-15T08:17:00.000-07:00

Είναι γεγονός ότι η χρυσή εποχή του έγγραφου τύπου έχει περάσει ανεπιστρεπτί και στη θέση της ανατέλλει η εποχή του ηλεκτρονικού τύπου. Ελευθερία της έκφρασης, προστασία από την εμπορευματοποίηση, διαφύλαξη των πνευματικών δικαιωμάτων, ανοιχτή πρόσβαση και πολλά άλλα «καυτά» ζητήματα εξετάζουν 15 Γερμανοί bloggers στο «ιντερνετικό μανιφέστο» και ξεσηκώνουν αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο.

Όλο και περισσότερες εκδοτικές εταιρίες αποφασίζουν να επενδύσουν στον ηλεκτρονικό τύπο, ο οποίος σε συνδυασμό με τα blog, τις διαδραστικές βάσεις δεδομένων τύπου Wikipedia, και τις διάφορες ιστοσελίδες ερευνητικής δημοσιογραφίας αποτελούν το μέλλον της κοινωνίας της πληροφορίας. Μαζί με την ανεξαρτησία που η διαδικτυακή δημοσιογραφία προάγει, ανακύπτουν και μια σειρά από ζητήματα που αφορούν την ελευθερία της πρόσβασης στην πληροφορία και την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων.

Τα άλυτα αυτά ζητήματα προσεγγίζουν 15 Γερμανοί bloggers στο «ιντερνετικό μανιφέστο», καλώντας την πολιτική εξουσία να μην κλείνει τα μάτια μπροστά στη νέα διαδικτυακή πραγματικότητα. Με άλλα λόγια, η κοινωνία της διαδικτυακής πληροφορίας είναι εδώ, καιρός να την αναγνωρίσουμε, να θέσουμε τους κανόνες της και να την προστατεύσουμε από την εκμετάλλευση και τις διαστρεβλώσεις.

Το «ιντερνετικό μανιφέστο» έκανε το γύρω του κόσμου, μεταφράστηκε σε δέκα γλώσσες και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, δίνοντας αφορμή για ένα νέο κοινωνικοπολιτικό διάλογο.

Ακολουθεί το «ιντερνετικό μανιφέστο»:

«Ιντερνετικό μανιφέστο Πως λειτουργεί σήμερα η δημοσιογραφία. 17 διακηρύξεις.

1.Το Ίντερνετ είναι διαφορετικό Το Ίντερνετ διαμορφώνει καινούριες δημόσιες σφαίρες, καινούριες εμπορικές συνθήκες και καινούριες πολιτισμικές πραγματικότητες. Τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης πρέπει να προσαρμοστούν στην τεχνολογική πραγματικότητα αντί να την αγνοούν ή να την αμφισβητούν. Είναι καθήκον τους να αναπτύξουν την καλύτερη δυνατή μορφή δημοσιογραφίας με βάση την υπάρχουσα τεχνολογία. Αυτό σημαίνει καινούρια δημοσιογραφικά προϊόντα και μεθόδους.

2.Το Ίντερνετ είναι μια «μιντιακή» αυτοκρατορία-τσέπης Το διαδίκτυο αλλάζει τις παραδοσιακές δομές των μέσων ενημέρωσης καταργώντας τα σύνορα και τα ολιγοπώλια τους. Η δημοσίευση και η διάδοση του περιεχομένου δε συνδέονται πλέον με μεγάλες επενδύσεις. Η ουσία της δημοσιογραφίας απαλλάσσεται – ευτυχώς – από το διαμεσολαβητικό της ρόλο. Το μοναδικό κριτήριο που διαχωρίζει τη δημοσιογραφία από την απλή δημοσίευση είναι μόνο η δημοσιογραφική ποιότητα.

3. Το ίντερνετ είναι η κοινωνία μας και η κοινωνία μας είναι το Ίντερνετ Διαδικτυακές πλατφόρμες όπως τα κοινωνικά δίκτυα, η Wikipedia ή το YouTube έχουν γίνει μέρος της πραγματικότητας για την πλειονότητα των ανθρώπων στο δυτικό κόσμο. Είναι εξίσου προσβάσιμα με το τηλέφωνο και την τηλεόραση. Αν τα παραδοσιακά μέσα θέλουν να συνεχίσουν να υπάρχουν, πρέπει να καταλάβουν τη νέα κοινωνική πραγματικότητα και να την ενσωματώσουν στις δικές τους μορφές επικοινωνίας. Αυτό περιλαμβάνει τη βασική μορφή κοινωνικής επικοινωνίας που συνδυάζει την ακρόαση και την απόκριση, γνωστή και ως διάλογος.

4. Η ελευθερία του Ίντερνετ είναι απαράβατη Η ανοιχτή αρχιτεκτονική του Ίντερνετ είναι ο νόμος κάθε κοινωνίας που επικοινωνεί ψηφιακά και, κατά συνέπεια, της δημοσιογραφίας. Δεν μπορεί να υποβαθμιστεί για χάρη της προστασίας συγκεκριμένων εμπορικών και πολιτικών συμφερόντων, που συχνά κρύβονται πίσω από το πρόσχημα του δημοσίου συμφέροντος. Ανεξάρτητα από το πώς γίνεται, η διακοπή της πρόσβασης στο Ίντερνετ θέτει σε κίνδυνο την ελεύθερη ροή της πληροφορίας και υποβαθμίζει το θεμελιώδες δικαίωμα σε ένα αυτοπροσδιοριζόμενο επίπεδο πληροφόρησης.

5. Το ίντερνετ είναι ο θρίαμβος της πληροφορίας Μέχρι σήμερα και εξαιτίας της ανεπαρκούς τεχνολογίας, τα παραδοσιακά μίντια, τα ερευνητικά κέντρα, τα δημόσια Ινστιτούτα και άλλοι οργανισμοί συγκέντρωναν και ταξινομούσαν την παγκόσμια πληροφορία. Σήμερα, κάθε πολίτης μπορεί να δημιουργήσει το δικό του φίλτρο ειδήσεων, ενώ παράλληλα οι μηχανές χτενίζουν όγκους πληροφορίας, που ήταν αδιανόητα μεγάλοι στο παρελθόν. Το άτομο μπορεί σήμερα να ενημερώσει τον εαυτό του καλύτερα από ποτέ.

6. Το Ίντερνετ αλλάζει και προάγει τη δημοσιογραφία Μέσω του Ίντερνετ, η δημοσιογραφία μπορεί να εκπληρώσει τους κοινωνικούς και εκπαιδευτικούς της στόχους με νέους τρόπους. Μεταξύ άλλων, παρουσιάζοντας την πληροφορία ως μια δυναμική και συνεχώς μεταβαλλόμενη οντότητα. Η κατάπτωση των στατικών και ανελαστικών έντυπων μέσων είναι ένα πλεονέκτημα. Όσοι θέλουν να επιβιώσουν στο νέο κόσμο της πληροφορίας χρειάζονται νέα ιδεώδη, νέες δημοσιογραφικές ιδέες και περιπετειώδες πνεύμα για να εξερευνούν τις νέες δυνατότητες.

7. Το δίκτυο απαιτεί δικτύωση Οι σύνδεσμοι είναι συνδέσεις. Ξέρουμε ο ένας τον άλλο μέσω συνδέσμων. Όσοι δεν τους χρησιμοποιούν αποκλείουν τον εαυτό τους από την κοινωνική διαδικασία του Ίντερνετ. Το ίδιο ισχύει για τις ιστοσελίδες παραδοσιακών εταιρειών ενημέρωσης.

8. Οι σύνδεσμοι ανταμείβουν, τα παραθέματα διακοσμούν Οι μηχανές αναζήτησης βελτιώνουν την ποιότητα της δημοσιογραφίας. Σε βάθος χρόνου, καθιστούν πιο εύκολη την ανεύρεση του εξαιρετικού περιεχομένου και γι’ αυτό είναι θεμελιώδες κομμάτι της νέας, δικτυωμένης δημόσιας σφαίρας. Οι αναφορές μέσω συνδέσμων και παραθεμάτων – ειδικά για περιεχόμενο που δεν έχει τη συγκατάθεση του δημιουργού ή όταν ο δημιουργός δεν έχει αποζημιωθεί – είναι αυτές που πραγματώνουν την κουλτούρα της νέας δικτυωμένης κοινωνικής διαδικασίας. Είναι άξιες προστασίας σε κάθε περίπτωση.

9. Το Ίντερνετ είναι ο νέος τόπος διεξαγωγής της πολιτικής αντιπαράθεσης Η δημοκρατία θριαμβεύει όταν υπάρχει συμμετοχή και ελευθερία στη ροή και διάδοση της πληροφορίας. Η μεταφορά του πολιτικού διαλόγου από τα παραδοσιακά μέσα στο Ίντερνετ και η επέκταση της συζήτησης με τη διεύρυνση της συμμετοχής του κοινού είναι ένα από τα νέα καθήκοντα της δημοσιογραφίας.

10. Η σημερινή ελευθερία του τύπου σημαίνει ελευθερία στη γνώμη Το Άρθρο 5 του Γερμανικού Συντάγματος δεν υποβαθμίζει τα προστατευτικά δικαιώματα επαγγελμάτων ή παραδοσιακών επιχειρηματικών μοντέλων. Το Ίντερνετ, ωστόσο, αψηφά τα τεχνολογικά όρια μεταξύ του ερασιτέχνη και του επαγγελματία και συνεπώς το προνόμιο της ελευθερίας του τύπου πρέπει να ισχύει για τον καθένα που μπορεί να συμμετάσχει στην εκπλήρωση των δημοσιογραφικών καθηκόντων. Δεν θα πρέπει να γίνεται καμιά διάκριση μεταξύ αμειβομένης και μη αμειβομένης δημοσιογραφίας αλλά μεταξύ καλής και κακής δημοσιογραφίας.

11. Κανένα ποσό πληροφορίας δεν είναι αρκετό Με την εφεύρεση της τυπογραφίας, οργανισμοί όπως η εκκλησία πρότασσαν την εξουσία κατά της ατομικής συνειδητοποίησης και φοβόντουσαν μια πιθανή πλημμύρα πληροφορίας. Οι εγκυκλοπαιδιστές, όμως, οι δημοσιογράφοι και οι φυλλαδιογράφοι ήταν αυτοί που απέδειξαν ότι περισσότερη πληροφορία οδηγεί σε περισσότερη ελευθερία, τόσο για το άτομο όσο και για την κοινωνία ως σύνολο. Μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει τίποτα από αυτή την άποψη.

12. Η παράδοση δεν είναι επιχειρηματικό μοντέλο Κέρδος μπορεί να προκύψει στο Ίντερνετ με το δημοσιογραφικό περιεχόμενο. Έως σήμερα, υπάρχουν, ήδη, πολλά παραδείγματα. Ωστόσο, επειδή το Ίντερνετ είναι εξαιρετικά ανταγωνιστικό, τα επιχειρηματικά μοντέλα πρέπει να προσαρμοστούν στη δομή του δικτύου. Κανένας δεν πρέπει να επιχειρήσει να ανακόψει την διαδικασία προσαρμογής με πολιτικές που θα συντηρήσουν το υπάρχον στάτους κβο.

13. Η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι πολιτικό καθήκον στο Ίντερνετ Η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι ο θεμέλιος λίθος του Ίντερνετ. Το δικαίωμα του δημιουργού να αποφασίζει το είδος και το σκοπό της διάδοσης του περιεχομένου του είναι εύλογο. Την ίδια στιγμή, τα πνευματικά δικαιώματα δεν θα πρέπει να γίνονται άλλοθι για την προστασία ελλειμματικών μηχανισμών τροφοδότησης και να αποκλείουν νέα μοντέλα διανομής και αδειοδότησης. Η ιδιοκτησία περιέχει υποχρεώσεις.

14. Το Ίντερνετ έχει περισσότερα του ενός νομίσματα Οι διαδικτυακές δημοσιογραφικές υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται μέσω διαφημίσεων προσφέρουν περιεχόμενο σε αντάλλαγμα με καταναλωτική ζήτηση. Ο χρόνος του αναγνώστη, του θεατή, ή του ακροατή είναι πολύτιμος. Στη βιομηχανία της δημοσιογραφίας, ο συσχετισμός υπήρξε ανέκαθεν το θεμελιώδες δόγμα της χρηματοδότησης. Άλλες μορφές χρηματοδότησης που είναι δημοσιογραφικά δικαιολογημένες πρέπει να διαμορφωθούν και να δοκιμαστούν.

15. Ό,τι γίνεται στο διαδίκτυο μένει στο διαδίκτυο Το Ίντερνετ ανυψώνει τη δημοσιογραφία σε ένα νέο ποιοτικό επίπεδο. Το κείμενο, η εικόνα και το βίντεο δεν χρειάζεται πλέον να παραμένουν εφήμερα. Παραμένουν ανευρέσιμα, χτίζοντας έτσι ένα αρχείο της σύγχρονης ιστορίας. Η δημοσιογραφία πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εξέλιξη της πληροφορίας, την ερμηνεία της και τυχόν λάθη, δηλαδή να παραδέχεται τα λάθη της και να τα διορθώνει με διαφανή τρόπο.

16. Η ποιότητα είναι η πιο σημαντική παράμετρος Το Ίντερνετ απομυθοποιεί τα κακής ποιότητας μαζικά προϊόντα. Σε βάθος χρόνου, μόνο όσοι είναι εξαιρετικοί και αξιόπιστοι θα αποκτήσουν ένα σταθερό κοινό. Οι απαιτήσεις των χρηστών έχουν αυξηθεί. Η δημοσιογραφία πρέπει να τους ικανοποιήσει και να παραμείνει πιστή στις αρχές που η ίδια έχει διαμορφώσει.

17. Όλοι για όλους Το δίκτυο αποτελεί μια υποδομή κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, ανώτερη από αυτή των μέσων μαζικής ενημέρωσης του 20ου αιώνα. Η «Γενιά της Βικιπαιδείας» είναι ικανή να ελέγχει την αξιοπιστία μιας πηγής, να ελέγχει την πληροφορία μέχρι την αρχική της πηγή και να την αξιολογεί ατομικά ή ομαδικά. Οι δημοσιογράφοι που το αγνοούν και σνομπάρουν αυτή την ικανότητα δεν θα αντιμετωπίζονται από τους χρήστες ως σοβαροί. Και δικαίως. Το ίντερνετ δίνει τη δυνατότητα της απευθείας επικοινωνίας με όσους κάποτε αποκαλούνταν αποδέκτες-αναγνώστες, ακροατές-θεατές και να εκμεταλλευτούν τη γνώση τους. Οι δημοσιογράφοι που ξέρουν δεν είναι κατ’ ανάγκη απαραίτητοι. Μόνο όσοι επικοινωνούν και ερευνούν».

ΠΗΓΗ: http://www.tvxs.gr/v20736

Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα;

2009-08-29T09:49:00.001-07:00

Ο σοσιαλισμός δεν είναι ένα “ορθολογικά οργανωμένο” και αποδοτικότερο από τον καπιταλισμό παραγωγικό σύστημα, είναι η “κοινωνία όπου η μεγάλη εργαζόμενη θάλασσα παύει να είναι μία μάζα διευθυνόμενη και αρχίζει αντίθετα να ζει με όλο της το είναι, την ενεργό οικονομική και πολιτική ζωή, που την διευθύνει με τον αυτοκαθορισμό της, όλο και πιο συνειδητά και πιο ελεύθερα” (Ρόζα Λούξεμπουργκ).

H κοινωνία των ίσων και ελεύθερων ανθρώπων, η κοινωνία που θα συνενώσει όλους τους λαούς της γης ανεξάρτητα από χρώμα, φυλή και θρησκεία σε μία οικογένεια, που θα δώσει νέους στόχους, νέα κίνητρα, νέα ενδιαφέροντα στη ζωή των πολιτών, αυτός είναι ο σοσιαλισμός.

Δεν υπάρχει τίποτε που να εγγυάται τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της κοινωνίας έξω από την εξουσία των πολιτών. Δεν υπάρχει άλλη κατάκτηση για την σοσιαλιστική διακυβέρνηση έξω από τη κοινωνική χειραφέτηση των εργαζομένων.

Βαρβαρότητα είναι το κοινωνικό σύστημα που απειλεί αυτή τη βιολογική ύπαρξη του ανθρώπου. Είναι το ακόρεστο κτήνος που το ματωμένο του ρύγχος καταβρόχθισε και καταβροχθίζει εκατομμύρια και εκατομμύρια ανθρωπίνων υπάρξεων.

Βαρβαρότητα είναι αυτό που ζούμε σήμερα. Είναι το σύστημα που έχει βυθίσει το ανθρώπινο γένος σε μία κόλαση που και η πιο αυστηρή φαντασία δεν θα μπορούσε να συλλάβει τη φρίκη της. Απ’ αυτή τη κόλαση δεν υπάρχει άλλη διέξοδος έξω από την ανατροπή της παρούσας πολιτικής κατάστασης.

Μια Εναλλακτική Πρόταση Ελευθερίας

2009-08-29T09:42:00.000-07:00

του Daniel Innerarity(*), μετάφραση: Left Liberal Synthesis,

Ο Σοσιαλισμός σήμερα είναι ακόμα μακρυά από το να έχει αναπτυχθεί και έχει μετατρέψει σε κοινωνικές πρωτοβουλίες ένα σχεδιασμό, πιο σύμφωνο με το προταγμα της εποχής μας , την ισότητα των ευκαιριών. Αν ο σοσιαλισμός θέλει να αναγνωριστεί ως μια δύναμη για την κοινωνική αλλαγή, πρέπει να επανακαθορίσουμε τα προτάγματα του, και να βρούμε την ανατρεπτική και απελευθερωτική του δυναμική. Και είναι αυτό ακριβώς που δεν κάνει όταν αναλάμβάνει πεισματικά την υπεράσπιση της θέσης για τον έλεγχο του κράτους στην οικονομία και στην κοινωνία. Μπορούμε να φανταστούμε μια ατομικιστική αντικρατιστική αριστερά η οποία δεν αναζητά να επιτύχει τη δικαιοσύνη κυρίως μέσω της αναδιανομής από το κράτος, αλλά δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη ισότητα των ευκαιριών στην αγορά, δίνοντας έτσι ώθηση στην πρωτοβουλία και ευθύνη;

Κατά το δέκατο όγδοο αιώνα, η αριστερά δεν ήταν μόνο υπέρ της πολιτικής ελευθερίας, αλλά και υπερ της οικονομικής ελευθερίας. Εκείνοι που απαίτησαν ένα αυστηρό κρατικό έλεγχο επί της οικονομικής ζωής ήταν οι οπαδοί της παλινόρθωσης. Στο δέκατο ένατο αιώνα, αυτή η αντιστοιχία ανεστράφη. Η αριστερά έγινε κολλεκτιβιστική και ανέλαβε την υπεράσπιση του κρατικού σχεδιασμού. Αντίθετα, η δεξιά, κατ’αρχάς αντιφιλελεύθερη, μετατραπη σε ένα υποστηρικτή της ελεύθερης επιχείρησης. Η ιδέα του laissez-faire δεν ήταν ποτέ το μονοπώλιο του αστικού φιλελευθερισμού, αλλά υπήρξε ήδη στις φιλοδοξίες των εργατικών κινημάτων.Αυτή η ιδέα δεν είναι να καταργήσει το κράτος αλλά αντίθετα να το εδραιώσει, να το καταστήσει πιο αποτελεσματικό, λιγότερο γραφειοκρατικό και περισσότερο διαφανές. Αυτό δεν θα συμβεί χωρίς την απόσυρσή του από πολλές κοινωνικές σφαίρες στις οποίες είναι παρόν σήμερα. Ένας φιλελεύθερος σοσιαλισμός συνεπάγεται ενός τύπου απορρύθμιση η οποία δεν έχει τίποτα να κάνει με το νεοφιλελευθερισμό ο οποίος υποστηρίζεται από μεγάλες οικονομικές ομάδες, των οποίων η δύναμη ενισχύεται με τη συνενοχή του κράτους, το οποίο προωθεί τα συμφέροντά τους.

Ο Νεοφιλελευθερισμός είναι τελικά μια ιδεολογία αντιφιλελεύθερη ένα όραμα του κόσμου, που συνάδει με την μοιρολατρία και την υπακοή.Η συνήθης κριτική του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος έχει ως στόχο την αγορά σαν να είναι μοναδική υπεύθυνη για τη δυστυχία του κόσμου. Όμως, το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει πραγματική οικονομία της αγοράς. Πολλές μεγάλες οικονομικές ομάδες δεν θα είχαν φθάσει στο επίπεδο που έχουν σήμερα, εάν δεν είχαν την προστασία του κράτους. Η παγκοσμιοποίηση μπορεί να βοηθήσει να χάσουν τη δύναμή τους ισχυρές συγκεντρωτικές οικονομικές δυνάμεις μέσω των παγκόσμιων αγορών. Εάν αυτό δεν γίνεται, δεν οφείλεται στη σταθερή “λογική του κεφαλαίου», αλλά στον κρατικό παρεμβατισμό.Εκείνοι που σκοπεύουν να κάνουν μια ιστορική σύνθεση των κοινωνικών και φιλελεύθερων ιδεών θα μπορούσαν να θέσουν ως στόχο την αντικατάσταση της ανακατανομής με μεγαλύτερη ισότητα ευκαιριών στην ελεύθερη αγορά. Αυτό θα αποτελέσει τη ριζική ανακαίνιση ενός σοσιαλισμού που δεν παραιτείται από εκείνο το οποίο μονοπωλούν οι συντηρητικοί, δηλαδή μια διάσταση της ελευθερίας που λειτουργεί χωρίς μέριμνα για την ισότητα, με την υπεροχή που τους δίνει η αποτυχία των αναδιανεμητικών κρατικών στρατηγικών.

(*) Ο Daniel Innerarity είναι Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Σαραγόσα, και Επισκέπτης Καθηγητής στο πανεπιστήμιο Paris I. Είναιo συγγραφέας του βιβλίου «Η Δημοκρατία χωρίς το Κράτος. Δοκίμιο για την διακυβέρνηση στις πολύπλοκες κοινωνίες». Εκδόσεις Climat 2006. Τον Οκτώβριο του 2008 αναμένεται το νέο βιβλίου «Το μέλλον και οι εχθροί του» από τις εκδόσεις Climat.

Μια διαφορετική θεώρηση του πολιτικού μας προβλήματος.

2009-07-29T08:22:00.000-07:00

Ουσιαστικά το πολιτικό πρόβλημα έχει να κάνει με την άποψή μας σχετικά με την ιδιοκτησία του κοινωνικού πλούτου και ιδιαίτερα την ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής του παγκόσμιου κοινωνικού πλούτου. Όταν ο Μαρξ έθετε το ζήτημα της αυτοδιάλυση του κράτους, της πραγματοποίησης μιας αταξικής κοινωνίας χωρίς ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και του σχεδιασμού της παραγωγής σύμφωνα με την αρχή «ο καθένας σύμφωνα με τις ικανότητές του και τις ανάγκες του», αναφέρονταν σε μια κοινωνία με επίκεντρο τον άνθρωπο.

Το ζήτημα όμως είναι πως θα φθάσουμε ως εκεί, χωρίς να μεσολαβήσει κάποια καταστροφή.
Με τα σημερινά δεδομένα η αυτοδιάλυση του κράτους φαντάζει αδύνατη, το ίδιο και η πλήρη κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής πλούτου. Και αυτό γιατί ακόμα και εκείνοι που αμφισβητούν το σύστημα, ουσιαστικά το στηρίζουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το ΚΚΕ, που αν και δηλώνει κομμουνιστικό κόμμα, αυτοχαρακτηρίζεται μη επαναστατικό, στηρίζει το ελιτίστικο κοινοβουλευτικό σύστημα και ουσιαστικά ορίζει αυτό που πολέμησε με πάθος, το ρεφορμισμό.

Δέχομαι πως το κλειδί βρίσκεται στη μετάβαση από τη κοινοβουλευτική δημοκρατία στην άμεση δημοκρατία. Αυτό που λοιπόν αξίζει να συζητήσουμε, είναι ο τρόπος. Υπό αυτή την έννοια έχει είδη κατατεθεί η πρόταση του ‘’φιλελεύθερου σοσιαλισμού’’. Αν από όσα έχουν ειπωθεί σχετικά, αναιρέσει κανείς τα περί ‘’ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων’’ και τα αντικαταστήσει με τη ‘’κοινωνικοποίηση της γης και των μέσων παραγωγής πλούτου’’, ουσιαστικά στο μανιφέστο του φιλελεύθερου σοσιαλισμού περιγράφεται η αταξική κοινωνία.

Δηλώνεται με σαφήνεια ο τρόπος επίτευξης του στόχου του Μαρξ, λαμβάνοντας υπόψη τις παρούσες συνθήκες, επιδιώκοντας σε αυτό το δρομολόγιο να αποφύγουμε να αναγκαστούν οι μισοί πολίτες να σκοτώσουν τους άλλους μισούς.

Ναι, δεν είναι ο καπιταλισμός το ''τέλος της ιστορίας''.

Αν τελικά κάποια στιγμή το αποτέλεσμα είναι το αναμενόμενο, (το θεωρώ πιθανό μόνο αν επιτευχθεί η πολιτική συνειδητοποίηση της μάζας), σκεφθείτε πόσο δύσκολο είναι να χτιστούν ασφαλείς διαδικασίες αυτοδιαχείρισης της νέας κοινωνίας.

Αυτό τελικά είναι και το κρισιμότερο ζήτημα. Όχι δηλαδή πως θα πετύχουμε το στόχο, αλλά πως θα διαχειριστούμε την επιτυχία.

Επιστροφή Καραμανλή: ‘’Mια επίφαση δημοκρατικής νομιμότητας’’.

2009-07-24T11:12:00.000-07:00

Σήμερα στο Ελληνικό Πολιτικό Σύστημα οι Βουλευτές ψηφίζουν υπό το ασφυκτικό βάρος της κομματικής πειθαρχίας. Στην πράξη δηλαδή οι αποφάσεις λαμβάνονται από τις ηγεσίες των κομμάτων, τα οποία συνήθως εξυπηρετούν εκείνους που τα χρηματοδοτούν.

Συνάμα οι θέσεις κλειδιά του κρατικού μηχανισμού καταλαμβάνονται από ημετέρους, με συνέπεια η απόσταση ανάμεσα στη λαϊκή βούληση από τις αποφάσεις της ηγεσίας, να είναι τεράστια. Άμεση συνέπεια η συρρίκνωση της Δημοκρατίας μας.

Εκ’ του αποτελέσματος λοιπόν, συνάγεται το συμπέρασμα πως η επιστροφή Καραμανλή ουσιαστικά το μόνο που προσέφερε ήταν μια επίφαση δημοκρατικής νομιμότητας. Η Ε.Ο.Κ. το 1981 μας έδωσε μεν ένα περίγραμμα θεσμών, χωρίς όμως εμείς να καταφέρουμε ποτέ να διασφαλίσουμε την εύρυθμη λειτουργία τους. Ευθύνες έχει και το ΠΑΣΟΚ, δεδομένου ότι δεν αξιοποίησε όσο θα έπρεπε τις ευκαιρίες της εποχής, για μια υγιή πολιτική και οικονομική εξέλιξη.

Η περίοδος Σημίτη χαρακτηρίστηκε από το γεγονός ότι απέκτησαν υπέρμετρη ισχύ οι μεγαλοεκδότες, οι καναλάρχες, οι τράπεζες και το «αεριτζίδικο» κεφάλαιο που τελικά διέλυσε κάθε παραγωγική προσπάθεια. Η ΝΔ ανέλαβε ξανά το 2004. Έως και σήμερα βιώνουμε μια πολιτική ατολμία για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και την αναπαραγωγή των ίδιων χρόνιων προβλημάτων της διαφθοράς και του κομματικού κράτους. Οι θεσμοί καταρρακώνονται, καθώς τρανταχτά σκάνδαλα παραπέμπονται στη δικαιοσύνη η οποία και τα θάβει. Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης έγινε προσπάθεια να σωθούν οι τράπεζες, ενώ ο κόσμος που βιώνει την κοινωνική εξαθλίωση αφέθηκε στη τύχη του. Τα σοβαρά ελλείμματα δημοκρατίας είναι πλέον οφθαλμοφανή.

H Μεταπολίτευση θα όφειλε να αποτελεί μία διαρκή διαδικασία ισχυροποίησης των θεσμών και υγιούς κοινωνικού μετασχηματισμού. Στην Ελλάδα όμως η πολιτειακή μεταβολή πρακτικά σημαίνει πως αντικαταστήσαμε τη βασιλική δυναστεία με μια ελιτίστικη κοινοβουλευτική δικτατορία.

Και μια ερώτηση: Για να πέσει η Xούντα στην Ελλάδα, ήταν απαραίτητο να μπουν οι Τούρκοι στη Κύπρο;

Ο ρόλος των Άγγλων, των Αμερικανών και της πρώην ΕΣΣΔ στα γεγονότα της Κύπρου.

2009-07-24T10:09:00.000-07:00

Η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ στις 14 Μαΐου 1948 σε παλαιστινιακά εδάφη, με την εκδίωξη χιλίαδων Αράβων από τις εστίες τους, προκάλεσε την εχθρότητα των αραβικών λαών και έγινε αιτία να φουντώσει ο αραβικός εθνικισμός। Η αραβική εχθρότητα έγινε ακόμη μεγαλύτερη μετά τον «Πόλεμο των έξι ημερών» τον Ιούνιο του 1967, κατά τον οποίο το Ισραήλ κατέλαβε και άλλα αραβικά εδάφη (τη Δυτική Όχθη, τη λωρίδα της Γάζας, την χερσόνησο του Σινά και τα υψώματα Γκολάν στη Συρία).

Η εχθρότητα των Αράβων στράφηκε και εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ, που υποστήριζαν το Ισραήλ। Οι μεγάλες αραβικές χώρες που περιέζωναν το Ισραήλ (η Αίγυπτος, η Συρία και το Ιράκ) ζήτησαν και πήραν βοήθεια από τη Σοβιετική Ένωση. Αφθονος σοβιετικός οπλισμός κατέκλυσε τις χώρες αυτές. Και το σημαντικότερο, ο σοβιετικός στόλος, του οποίου η παρουσία στην Μεσόγειο ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη πριν την δεκαετία του 1960, άρχισε να αμφισβητεί την κυριαρχία του 6ου Αμερικανικού στόλου στην Ανατολική Μεσόγειο (Απρίλιος 1964).

Το 1971 ο σοβιετικός στόλος στην Ανατολική Μεσόγειο παρουσίαζε υπεροπλία σε σύγκριση με τον αμερικανικο। Μπορούσε μάλιστα να ελλιμενίζεται σε φιλικά λιμάνια, ενώ ο 6ος αμερικάνικος στόλος έχασε τα λιμάνια της Τουρκίας ένεκα των εχθρικών διαδηλώσεων Τούρκων πολιτών που θεωρούσαν εχθρική την αμερικάνικη πολιτική, επειδή παρεμπόδισε τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1964. Η κατάσταση γινόταν ακόμα πιο δυσμενής για τα δυτικά συμφέροντα, επειδή οι πετρελαιοπαραγωγικές αραβικές χώρες, όπως Ιράκ, Λιβύη και Αλγερία, καθώς και το Ιράν, άρχισαν να θέτουν υπό τον έλεγχό τους την παραγωγή και την εμπορία του πετρελαίου, το οποίο μέχρι τότε εκμεταλλεύονταν με τεράστια κέρδη αγγλικές, αμερικανικές και γαλλικές εταιρίες.

Η Κύπρος υποστήριζε τις αραβικές χώρες στη διαμάχη τους με το Ισραήλ και αυτές υποστήριζαν ένθερμα τις προσπάθειες του Ελληνισμού στην Κύπρο να αποκτήσει αδεύσμευτη ανεξαρτησία και να μην περιέλθει υπό τον έλεγχο του ΝΑΤΟ. Όμως, πολιτική των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ ήταν να εμποδίσουν τη Σοβιετική Ένωση να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερα πλεονεκτήματα με την αύξηση της επιρροής της στην Κύπρο, που, λόγω της φιλίας της με τους Άραβες συνεπαγόταν αυξημένο κίνδυνο για το Ισραήλ.
Η διείσδυση της ΕΣΣΔ στο χώρο της Μέσης Ανατολής αύξησε την στρατηγική σημασία της Κύπρου για τη Δύση. Οι βρετανικές βάσεις στη Δεκέλεια και το Ακρωτήρι απέκτησαν ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία, ειδικά μετά την εκδίωξη των Άγγλων από τη διώρυγα του Σουέζ (1956) και το Άδεν (1967). Οι βάσεις χρησιμοποιούνταν προς «αντιμετώπιση της απειλής του σοβιετικού συνασπισμού». Το ΝΑΤΟ θεωρούσε το Κυπριακό ως οικογενειακή του υπόθεση, εξαιτίας της στρατιωτικής παρουσίας της Αγγλίας και των ΗΠΑ στο νησί. Γι’αυτό και είδε με εξαιρετική ανησυχία την ανάμειξη της ΕΣΣΔ που έθετε σε κίνδυνο τα στρατηγικά του πλεονεκτήματα στην Κύπρο.
Κύρια φροντίδα της Αμερικής ήταν να αποτραπεί μια σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας εξαιτίας της Κύπρου। Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφή, επειδή θα επέφερε διάσπαση της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, ισχυροποίηση της παρουσίας της ΕΣΣΔ στην Ανατολική Μεσόγειο και κίνδυνο μετατροπής της Κύπρου σε σοβιετικό δορυφόρο. Για να εξουδετερωθούν οι κίνδυνοι έπρεπε ο Μακάριος να φύγει από την εξουσία και να πάρει τη θέση του μια φίλια κυβέρνηση, και η Τουρκία να συγκρατηθεί από το να εισβάλει στην Κύπρο. Όμως η Τουρκία με κανένα τρόπο δεν έπρεπε να ταπεινωθεί, επειδή ήταν ένας εξαιρετικά πολύτιμος σύμμαχος για τις ΗΠΑ. Γι’αυτό οποιαδήποτε λύση του Κυπριακού απαραιτήτως θα έπρεπε να έχει την έγκριση της Τουρκίας.

Η ΕΣΣΔ εξάλλου είχε ως σκοπό η Κύπρος να μην τεθεί υπό τον έλεγχο του ΝΑΤΟ। Για να αποτρέψει τέτοιο ενδεχόμενο προειδοποιούσε ότι δεν θα ανεχόταν στρατιωτική εισβολή της νατοϊκής Τουρκίας στη Κύπρο। Για τον ίδιο ρόλο καθιστούσε σαφές ότι δεν ευνοούσε ένωση της Κύπρου με την νατοική Ελλάδα। Η Κύπρος για την ΕΣΣΔ θα έπρεπε να διατηρηθεί ως ανεξάρτητο κράτος και οποιαδήποτε λύση του προβλήματος θα έπρεπε να εξευρεθεί μέσω του ΟΗΕ και όχι του ΝΑΤΟ। Για την Τουρκία η Κύπρος θεωρούνταν περιοχή ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της καθώς όποιος ελέγχει την Κύπρο ελέγχει και τα νότια λιμάνια της Τουρκίας। Στις 15 Ιουλίου 1974, όταν εκδηλώθηκε πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου από την ΕΟΚΑ Β΄ η Τουρκία βρήκε την αφορμή που επιζητούσε। Στις 20 Ιουλίου 1974, σαράντα περίπου χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες, υπό την υποστήριξη της Τουρκικής Αεροπορίας και του ναυτικού εισέβαλαν παράνομα και κατά παράβαση του καταστατικού χάρτη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στις βόρειες ακτές της Κυπριακής Δημοκρατίας।
Η απόβαση των Τουρκικών στρατευμάτων που ολοκληρώθηκε σε δύο φάσεις, με ένα μήνα σχεδόν διαφορά η πρώτη από τη δεύτερη, είχε σαν αποτέλεσμα την παράνομη κατοχή του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας। Περίπου 200।000 εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους, έγιναν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα, περίπου 4।000 νεκροί, και 1।619 δηλώθηκαν αγνοούμενοι। Οι Τούρκοι κατακτούν το 65% της καλλιεργήσιμης έκτασης, το 70% του ορυκτού πλούτου, το 70% της βιομηχανίας, το 80% των τουριστικών εγκαταστάσεων।
Η Τουρκία υποστήριξε ότι δεν πρόκειται για εισβολή αλλά για «ειρηνική επέμβαση» με σκοπό την επαναφορά του συνταγματικού σκηνικού στην πριν του πραξικοπήματος κατάσταση। Η Τουρκία, σύμφωνα με τις Ελληνικές θέσεις, ενέργησε με βάση τα προ πολλού έτοιμα σχέδια της। Παρ’όλα αυτά, η Τουρκία υποστηρίζει ότι ο Τουρκοκυπριακός λαός ζήτησε την επέμβαση, ο οποίος είχε αναγκαστεί να μεταφερθεί σε καταφύγια και ήταν υπό διωγμό।
Οταν ο Μακάριος αποφάσιζε να στείλει επιστολή προς τον Γκιζίκη αναφέροντας πληροφορίες ότι Έλληνες αξιωματικοί της Κύπρου ετοιμάζουν εναντίον του πραξικόπημα και ζήτούσε την άμεση απομάκρυνσή τους, ουσιαστικά έμπαινε σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τη Χούντα। Την πρώτη μέρα του πραξικοπήματος, η Αθήνα αποδοκιμάστηκε σκληρά। Από όλα τα κράτη, η Σοβιετική Ένωση, που φοβόταν την Αμερικανική ανάμειξη μέσω της Χούντας των Αθηνών είχε την πρώτη και πιο σκληρή αντίδραση δηλώνοντας κατηγορηματικά: «Η Χούντα άπλωσε το χέρι της και στη Κύπρο»।
Το απόγευμα της 22ης Ιουλίου συνήλθε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και αποφάσισε την κατάπαυση του πυρός. Λίγο μετά τις 4 το απόγευμα τα διεθνή πρακτορεία μετέδιδαν την καθεστωτική αλλαγή στην Αθήνα. Την 24η Ιουλίου κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας ορκίστηκε στην Αθήνα, με πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Παράλληλα στην Κύπρο τα γεγονότα υποχρέωσαν τον Σαμψών να παραιτηθεί. Πρόεδρος ανάλαμβανε ο Γλαύκος Κληρίδης. Στις 25 Ιουλίου 1974 άρχισαν στην Γενεύη οι ειρηνευτικές συνομιλίες για την Κύπρο, μεταξύ των Υπουργών Εξωτερικών των τριών εγγυητριών χωρών της Κυπριακής Ανεξαρτησίας (Μαύρος, Γκιουνές, Κάλαχαν). Στο τέλος των συνομιλιών, στις 30 Ιουλίου, υπέγραψαν διακήρυξη, τα κύρια σημεία της οποίας ήταν:
Η μη επέκταση των περιοχών που είχαν κάτω από τον ελεγχό τους οι αντίπαλες δυνάμεις। Η εγκαθίδρυση ζωνών ασφαλείας μεταξύ των αντιμαχομένων। Η εκκένωση των Τουρκικών θυλάκων από την Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕΤο δικαίωμα να διαθέτουν οι δύο πλευρές δική τους αστυνομία και δυνάμεις ασφαλεία। Η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με συμμετοχή Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για οριστική διευθέτηση του Κυπριακού।

Η Κυβέρνηση της ΝΔ απαξιώνει το πολιτικό σύστημα.

2009-07-22T06:30:00.000-07:00

Το Ελληνικό κράτος επέτρεψε να γίνονται οι προμήθειες στα νοσοκομεία με παράνομες ή αδιαφανείς διαδικασίες. Σήμερα μπροστά στα τραγικά αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί, η Κυβέρνηση της ΝΔ ψηφίζει τροπολογίες για την ρύθμιση της πληρωμής αυτών των προμηθειών. Στο ερώτημα όμως ποιές θα είναι οι κυρώσεις σε αυτούς που ήταν υπεύθυνοι για τις παράνομες πράξεις, σιωπά.

Αξιοσημείωτο είναι πως στη τροπολογία που κατέθεσε δεν αναφέρεται πουθενά η φράση: ”…η πληρωμή των προμηθειών αυτών δεν αναιρεί τις τυχόν ποινικές ή διοικητικές ευθύνες που συνδέονται με τις εν λόγω προμήθειες¨. Παράλληλα αρνείται κατηγορηματικά κάθε συζήτηση για την ανάρτηση στο διαδίκτυο των καταστάσεων με τις προμήθειες των νοσοκομείων που θα εξοφληθούν, μέσω της πρόσφατης τροπολογίας.
Τα ίδια και στη πολεοδομία. Δεν ελέγξαμε εγκαίρως τις άδειες πολεοδομίας και τώρα έχουμε μπροστά μας ολόκληρες συνοικίες με παράνομα κτίσματα. Η Κυβέρνηση τι κάνει; Ψηφίζει τροπολογίες για την νομιμοποίηση των αυθαιρέτων.
Τα ίδια και στην εφορία. Αφού δεν μπορούμε να εισπράξουμε τα οφειλόμενα, ψηφίζουμε μια περαίωση και φυσικά τιμωρούμε τους νομιμόφρονες πολίτες.
Ουσιαστικά η πολιτική της ΝΔ νομιμοποιεί παράνομες ενέργειες. Άμεση συνέπεια η εκπαίδευση μιας καινούργιας γεννιάς πολιτών στη λοβιτούρα και την αρπαχτή, τόσο στο δημόσιο τομέα όσο και στην πραγματική οικονομία. Η αδράνεια, η συγκάλυψη και τα νομοθετικά τρομολογήματα της κυβέρνησης, απαξιώνουν το πολιτικό μας σύστημα.

Τι μέλλει γενέσθαι με τη δημοσιογραφία;

2009-07-05T01:58:00.000-07:00

Με τους πολίτες που συχνάζουν στη web γειτονιά για την καθημερινή ενημέρωσή τους να αυξάνονται διαρκώς, το κραταιό μοντέλο ενημέρωσης φαντάζει πια παρωχημένο. Η δημοσιογραφία βρίσκεται, εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της «ψηφιακής καθιέρωσης», σε κρίσιμο μεταίχμιο και η μετάβαση από την εποχή του παραδοσιακού τύπου σε αυτήν του διαδικτύου έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα δύσκολη. Το διαδίκτυο όμως δεν πρέπει να θεωρείται εχθρός, αλλά σύμμαχος της δημοσιογραφίας. Απλώς μένει να αντιληφθούμε πώς θα μπορέσουμε να το αξιοποιήσουμε στο έπακρο.

Η Διευθύντρια της ηλεκτρονικής έκδοσης της ισπανικής εφημερίδας «El Pais», Lydia Aguirre, παραδέχεται ότι «το διαδίκτυο έφερε τα πάνω κάτω στη δουλειά του δημοσιογράφου». Και αυτό γιατί οι πηγές της ενημέρωσης πολλαπλασιάστηκαν – κατ’ επέκταση αυξήθηκαν και οι ανταγωνιστές – και οι εφημερίδες αναγκάστηκαν να επαναπροσδιορίσουν τη φιλοσοφία τους τόσο σε δημοσιογραφικό όσο και σε εμπορικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τα στελέχη της El Pais, στην εποχή της ψηφιακής ενημέρωσης αυτό που μετράει εν τέλει είναι «η καλή, αξιόπιστη και ανεξάρτητη δημοσιογραφία. Αυτό είναι που σε διαφοροποιεί». Η φράση που συνοψίζει ιδανικά το σύγχρονο zeitgeist μπορεί να είναι η εξής: «Από newspaper company οδεύουμε σε news company»…

«Κάποτε, πριν από την εδραίωση του internet, από τη μία πλευρά βρισκόμασταν εμείς οι δημοσιογράφοι και από την άλλη οι απρόσωποι αναγνώστες που διάβαζαν όσα γράφαμε χωρίς να έχουν τη δυνατότητα για σχολιασμό. Όχι πια όμως», τονίζει η Georgina Henry, Διευθύντρια του διαδικτυακού «Comment is Free» της The Guardian. Πλέον, τα νέα δεδομένα – υπάρχουν γύρω στα 110 εκατ. blogs παγκοσμίως – υποχρέωσαν τις εφημερίδες να εντάξουν τη λέξη «διαδραστικότητα» στο λεξιλόγιό τους.

«Τα άρθρα που αναφέρονται στο μέλλον των εφημερίδων μοιάζουν συχνά με νεκρολογίες», σημειώνει κάπως κυνικά ο Διευθυντής της διαδικτυακής έκδοσης των New York Times, Jim Roberts. Πλέον, μέσω του site, οι New York Times προσφέρουν ενημέρωση 24 ώρες το 24ώρο – ίσως φαντάζει εκ των ων ουκ άνευ μια τέτοια υπηρεσία, όμως αναλογιστείτε πόσα ελληνικά sites «υπολειτουργούν» τις «δύσκολες» βραδινές ώρες. Εντύπωση έχει προκαλέσει δε η ρηξικέλευθη απόφασή της εφημερίδας να συνοδεύονται αρκετά άρθρα των NY Times από links που παραπέμπουν σε σχετικά κείμενα άλλων sites. Διαβάζεις, δηλαδή, το άρθρο της εφημερίδας για την τελευταία επιζήσασα του Τιτανικού και σου «σερβίρεται» στην οθόνη μια πλούσια επιλογή από αντίστοιχα ρεπορτάζ ανταγωνιστικών διαδικτυακών τόπων. «Δεν άρεσε σε όλους τους δημοσιογράφους αυτή η απόφασή μας, όμως νιώθουμε ότι μας δίνει προστιθέμενη αξία» εξήγεί με περίσσιο ρεαλισμό ο εκπρόσωπος των NY Times. Τι άλλο έχει πράξει η ιστορική εφημερίδα; Προτρέπει τους αναγνώστες της να καταθέτουν την άποψή τους για διάφορα θέματα της επικαιρότητας, θέτοντάς τους συγκεκριμένα ερωτήματα, ενώ εντάσσει τις νέες τεχνολογίες στο «dna» της (μια περιήγηση στο site αρκεί για να αντιληφθεί ο επισκέπτης πόσο μπροστά είναι…). Δεν είναι τυχαίο, ως εκ τούτου, που η επισκεψιμότητα των διαδικτυακών NY Times είναι εντυπωσιακά υψηλή. Και όμως, όπως παραδέχεται ο ίδιος, «δεν έχουμε καταφέρει να μετατρέψουμε τη μαζική επισκεψιμότητα σε σημαντική πηγή εσόδων». Για παράδειγμα, μπορεί τον προηγούμενο μήνα τα page views μέσω κινητού τηλεφώνου να έφτασαν τα 37 εκατ., εν τούτοις «το ερώτημα για το πώς θα καταφέρουμε να βγάλουμε λεφτά παραμένει αναπάντητο».

Τι μέλλει γενέσθαι συνεπώς για τη δημοσιογραφία όταν κολοσσοί, όπως οι New York Times, ακόμα πασχίζουν να εξαργυρώσουν την επιτυχία τους στο διαδίκτυο; Ο J. Roberts δεν θεωρεί εαυτόν μελλοντολόγο, αλλά πιστεύει ότι, αργά ή γρήγορα, «με όλες αυτές τις τεχνολογίες και την εμπλοκή των αναγνωστών, ίσως πείσουμε αρκετούς επενδυτές ότι κάνουν λάθος που δεν πιστεύουν στο μέλλον του τύπου».

ΘΙΓΜΕΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟΣ…

2009-07-05T01:54:00.000-07:00

”Σα να λέμε πουτάνα που πηδιέται! Οξύμωρον και δη λιγότερο οξύ από μωρόν. Διότι, από τι μπορεί να θιχτεί μια πανεπιστημιακός;

Έχοντας γλύψει κώλους και κώλους, χαμερπήσει σε δάπεδα, χαλιά, μοκέτες και άλλες επιφάνειες, κολακεύσει και εξυμνήσει απείρους διαμπερώς ανεγκέφαλους, έχοντας κατακτήσει την πολυπόθητη θέση ως επιστέγασμα μιας αλληλουχίας εξευτελισμών και συνθηκολογήσεων, εν παραλλήλω με μια σειρά ανύπαρκτων προσόντων και ικανοτήτων, ουδεμία περίπτωση υφίσταται να θιχτεί από οτιδήποτε θα έθιγε κάποιον υγιώς σκεπτόμενο.

Αντιθέτως, η μεταφορά του πήχυ σε σημεία υφέρποντα καθιστά την πανεπιστημιακό άνοση σε παρόμοιες πρακτικές και καταστάσεις.

Η ανοσοκατασταλτική δράση επιτυγχάνεται και διατηρείται χρονικά καθ’όλη τη διάρκεια της “καριέρας”, ώστε να αποτελεί προσόν και γνώρισμα της πανεπιστημιακού. Συνεπώς, όσα βλέπουν το φως τελευταία περί θιγμένης πανεπιστημιακού ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.

Ή, στη χειρότερη, απλές υποθέσεις εργασίας”.

Την παραπάνω ΔΗΜΟΛΟΤΩΦ τη διάβασα στο ”ΔΗΜΟΛΟΓΟΣ the blog”, τη βρήκα εξαιρετική και την ¨υιοθέτησα¨.

To δίλημμα περί συνδρομής…

2009-07-05T01:51:00.000-07:00

Πρόσφατα, ο Lou Ureneck, Πρόεδρος της Σχολής Δημοσιογραφίας του Boston University, έγραψε σε άρθρο του στους New York Times (αναδημοσιεύτηκε από το Βήμα):

«Το μοντέλο της χρηματοδότησης των ΜΜΕ από τη διαφήμιση μάλλον έχει ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής του και πλέον κινούμεθα προς ένα υβριδικό μοντέλο, το οποίο συνδυάζει συνδρομές στο internet και πόρους από διαδικτυακές διαφημίσεις».

Η πρόβλεψή του φαντάζει απολύτως λογική, όμως η συνδρομή δεν αποτελεί απαραίτητα ιδανική λύση για κάθε site. Λόγου χάρη, ο J. Roberts πιστεύει ότι η συνδρομή μειώνει αισθητά την επισκεψιμότητα και αυτό είναι κάτι που, ίσως και για λόγους πρεστίζ, δεν επιθυμούν οι NY Times:

«Όταν παλιότερα, πριν από 3 χρόνια, επιλέξαμε τη λύση της συνδρομής, πολλοί αναγνώστες μας απέρριψαν επιλέγοντας τη δωρεάν ενημέρωση από ανταγωνιστικά sites». Άρα; «Ελπίζουμε ότι οι διαφημίσεις αρκούν για να παραμείνουμε βιώσιμοι. Μακάρι, αν και η αλήθεια είναι ότι ενίοτε αμφιβάλλω…».

Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί αναζητούν per mare per terras το μοντέλο που θα τους καθοδηγήσει στα δύσβατα μονοπάτια της ψηφιακής γης. Έως τότε όμως, το πιθανότερο είναι, όπως καταλήγει ο L. Ureneck, ότι «θα δούμε μια νέα και σθεναρή δημοσιογραφία, η οποία θα συνδυάζει το κείμενο με την αλληλεπίδραση». Και μακάρι να επαληθευτεί η πρόβλεψή του αμερικανού καθηγητή ότι αυτή η βελτιωμένη έκδοση της δημοσιογραφίας «θα γίνει αποδεκτή με θέρμη, έστω και αντί κάποιου τιμήματος, από τους ανθρώπους που την εκτιμούν: τους αναγνώστες της».

Η Georgina Henry (The Guardian) για το ζήτημα της συνδρομής αναφέρει: «Τίποτα δεν είναι δωρεάν. Οι αναγνώστες μας πληρώνουν με την προσοχή τους. Αυτή άλλωστε μας βοηθά να προσελκύσουμε διαφημιζόμενους».

H Lydia Aguirre από τη πλευρά της σημειώνει σχετικά: «Και η El Pais είχε δοκιμάσει το συνδρομητικό μοντέλο, αλλά το κόψαμε γιατί έπεσε η κίνηση. Δυστυχώς, δεν έχουμε ακόμα την απάντηση για το ποια είναι η ενδεδειγμένη λύση».

Η ανανέωση της έντυπης ενημέρωσης.

2009-07-05T01:49:00.001-07:00

Το κύριο πρόβλημα των εφημερίδων είναι εκδοτικό, χάνουν αναγνώστες με μεγάλη ταχύτητα. Συνήθως οι εφημερίδες γερνούν εξαιτίας της συστηματικής επιθετικότητας ενάντια σε πρόσωπα κι όχι σε γεγονότα. Η εκάστοτε επίθεση για εντυπωσιασμό, γνωρίζουμε ξεκάθαρα πλέον πως απωθεί τον κόσμο. Σαφώς και πρέπει να εκθέτουν τα κακώς κείμενα μιας κατάστασης, αλλά όχι να καταδιώκεις συστηματικά συγκεκριμένα άτομα. Μπορείς να είσαι πιεστικός και πειστικός, χωρίς να χάνεις την καυστικότητά σου και ταυτόχρονα να διατηρείς χαμηλούς τόνους.

Σημαντική προϋπόθεση για την επιβίωση μιας εφημερίδας είναι το κατά πόσο οι μέτοχοι ελέγχουν την εφημερίδα. Το περιεχόμενο μιας εφημερίδας πρέπει και οφείλει να είναι ανεξάρτητο και σε καμιά περίπτωση να μη συνδέετε με τα οικονομικά. Πρέπει να είναι επιλεκτικό, πλούσιο σε απόψεις, διαλόγους, αντιπαραθέσεις και να επιδιώκει να αποκρυπτογραφεί το μέλλον. Μεγάλα ρεπορτάζ, εκτενείς και σε βάθος έρευνες, μεγάλα πορτρέτα και σωστά επιλεγμένες φωτογραφίες. Το κλειδί είναι η εμβάθυνση στα θέματα και όχι ο αγώνας ταχύτητας για την παρουσίαση της επικαιρότητας. Η εφημερίδα δεν πρέπει να παρουσιάζει τα γεγονότα, πρέπει να εξηγεί τα γεγονότα.

Το διαδίκτυο μπορεί να συνδράμει τη λειτουργία μιας εφημερίδας. Εκεί μπορεί να προσφέρεται η καθαρή πληροφορία σε πραγματικό χρόνο και μέσω της έντυπης έκδοσης (μιλάμε πλέον για ένα είδος πολυτελείας) να προσφέρεται η προστιθέμενη αξία, δηλαδή η έρευνα σε βάθος και η ανάλυση. Η εφημερίδα δεν μπορεί και δεν χρειάζεται να είναι πρακτορείο ειδήσεων. Το internet είναι το κατάλληλο εργαλείο γι΄αυτό, το οποίο επίσης μπορεί να βοηθήσει ώστε το περιεχόμενο της εφημερίδας να είναι πιο πλούσιο και ουσιαστικό.

After every ''victory'' you have more enemies.

2009-05-13T11:53:00.000-07:00

Προετοιμάσου για τις Ευρωεκλογές…

2009-05-13T11:52:00.000-07:00

Σε λίγες ημέρες είναι οι Ευρωεκλογές της 7ης Ιουνίου.
Για την Ευρώπη είναι ευκαιρία να αλλάξουμε τους συσχετισμούς δυνάμεων με τη δημιουργία μιας Ευρώπης των πολιτών μέσα από μια προοδευτική πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο.
Για την Ελλάδα είναι ώρα να αγωνιστούμε για την πράσινη ανάπτυξη, για ένα ευνομούμενο κράτος, για τη ρύθμιση των αγορών ώστε να υπηρετείται το δημόσιο συμφέρον, η παιδεία, η υγεία και η πρόνοια.

Στη Φιλανδία γίνεται, στην Ελλάδα γιατί δεν γίνεται;

2009-05-13T11:51:00.001-07:00

Σε μια χώρα 5 εκ. κατοίκων, με κακή γεωγραφική θέση στο παγκόσμιο χάρτη και με μια εθνική γλώσσα δύσκολη, οι δείκτες κοινωνικής ανισότητας είναι από τους χαμηλότερους της Ευρώπης ενώ το ποσοστό που αφορά στο κατά κεφαλήν εισόδημα είναι από τα υψηλότερα.

Η οικονομία της Φιλανδίας θεωρείται από τις πιο ανταγωνιστικές του κόσμου, με ευέλικτη αγορά εργασίας και εξαιρετικές διευκολύνσεις για νέες επενδύσεις. Παράλληλα όμως το κοινωνικό κράτος λειτουργεί με υποδειγματικό τρόπο και οι έχοντες υποχρεωτικά παρέχουν περισσότερο από το 50% των εσόδων τους για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.

Εκεί, διαφάνεια και δημοσιονομική πειθαρχία είναι έννοιες δεδομένες και οι κρατικές πολιτικές τείνουν να επιτύχουν το στόχο του μηδενισμού του ποσοστού των πολιτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας.

Εκεί, οι κρατικές πολιτικές επενδύουν στην οικονομία της γνώσης, το εκπαιδευτικό σύστημα στηρίζεται στην ισότητα των ευκαιριών προς όλους τους εκπαιδευόμενους σε όλα τα επίπεδα, οι πολιτικές που εφαρμόζονται σε καμιά περίπτωση δεν υπονομεύουν το μέλλον των νέων γενεών.

Eκεί, οι κρατικές πολιτικές που επιλέγονται δεν δανείζονται από το μέλλον για να πληρώσουν τα χρέη τους.

Εκεί, μάλλον οι θεσμοί λειτουργούν,

εκεί, οι πολιτικές που επιλέγονται εφαρμόζονται,

στην Ελλάδα όμως, μάλλον φαίνεται να βολευόμαστε

με τους τηλεοπτικούς star που μας πασάρουν

και τα ελκυστικά μοντελάκια της πασαρέλας των οκτώ (20:00).

Μας αξίζει;

Τι είναι ριζοσπαστική πολιτική;

2009-05-13T11:50:00.000-07:00

Ριζοσπαστική πολιτική είναι όταν απαγορεύεις στη κρατική τηλεόραση να έχει διαφημίσεις. Ριζοσπαστική πολιτική είναι όταν οι υπέρογκες δαπάνες για μεταδόσεις αγώνων ποδοσφαίρου και καλλιτεχνικών γεγονότων τύπου Eurovision ελαχιστοποιούνται. Όταν ο χρόνος στα πολιτικά κόμματα διανέμεται δίκαια και δωρεάν τόσο από τη κρατική όσο και από την ιδιωτική τηλεόραση.

Ριζοσπαστική πολιτική είναι όταν επιλέγεις να απαλλάξεις του πολίτες από τις εισφορές υπέρ της ΕΡΤ και μετακυλύεις το κόστος λειτουργίας της κρατικής τηλεόρασης στα ιδιωτικά κανάλια και στις ιδιωτικές εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, (ως ποσοστό επί του τζίρου τους με τη μορφή ανταποδοτικού πάγιου τέλους).

Ριζοσπαστική πολιτική είναι οι δημόσιες επενδύσεις να έχουν στόχο το συμφέρον του τόπου και να μην στήνονται (όπως και οι ιδιωτικές που επιχορηγούνται από το κράτος) με γνώμονα τα ιδιοτελή συμφέροντα των συναλλασσομένων ομάδων.

Ριζοσπαστική πολιτική είναι η εγκατάσταση διαδικασιών που θα δίδουν τη δυνατότητα τους άξιους πολιτικούς και τη πολιτική να επιβιώσουν, χωρίς να είναι απαραίτητη η αρωγή, η χορηγία ή η βοήθεια από διάφορους ΄΄πολιτικούς΄΄ φίλους.

Ναρκωτικά...

2009-05-13T11:49:00.000-07:00

Κουίζ:

Ποιοί ανακάλυψαν και πότε, ότι το όπιο και η ηρωίνη αποτελούν ιδανικούς μεθόδους χρηματοδότησης των πολιτικών τους επιδιώξεων;

Ποιο είναι το άνομο χρυσό τρίγωνο και πως δημιουργήθηκε;

Ποιος είναι σήμερα ο κυριότερος ανταγωνιστής του και από ποιούς ελέγχεται;

Λέμε ναι στην αποποινικοποίηση των ναρκωτικών και στη δωρεάν χορήγηση υποκατάστατων από τα δημόσια νοσοκομεία με συνταγή γιατρού, σε όσους είναι άρρωστοι.

Το Σύμπλεγμα Baader Meinhof (The Baader Meinhof Complex)

2009-05-13T11:48:00.000-07:00

Η δυτική Γερμανία στα τέλη των ’60s δε μοιάζει να διαφέρει απ’ τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται η πολιτική των Η.Π.Α. κι ο πόλεμος στο Βιετνάμ, το φοιτητικό κίνημα και η έντονη κοινωνική αναταραχή. Οι αντιδράσεις απέναντι στη δυτικογερμανική κυβέρνηση και την προσπάθεια κατάπνιξης της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς έφερε τη γέννηση μίας από τις σημαντικότερες τρομοκρατικές οργανώσεις που έδρασαν παγκοσμίως. Με αρχηγικές φυσιογνωμίες τους Andreas Baader (Moritz Bleibtreu), Ulrike Meinhof (Martina Gedeck) και Gudrun Ensslin (Johanna Wokalek) σχηματίζεται η R.A.F. (Rote Armee Fraktion), γνωστή κι ως ‘Ομάδα Baader-Meinhof’. Τα αιματηρά της χτυπήματα καταφέρνουν πλήγμα στην κυβέρνηση και την αστυνομία, την ίδια ώρα που η δημοφιλία της R.A.F. στην κοινή γνώμη παραμένει ενοχλητικά υψηλή. Οι αστυνομικές αρχές, με αιχμή του δόρατος τον Horst Herold (Bruno Ganz) αναζητούν τρόπο να αναχαιτίσουν την απειλή.

Ένα φιλμ απλά εξαιρετικό. Το προτείνουμε ανεπιφύλακτα.

Επιθυμίες…

2009-05-13T11:47:00.000-07:00

”Παίρνω τις επιθυμίες μου για πραγματικότητα, διότι πιστεύω στην πραγματικότητα των επιθυμιών μου.”

Ο Κόσμος αποτελείται από αρκετά δισεκατομμύρια ανθρώπινων όντων. Αυτό που τα προσδιορίζει δεν είναι παρά η επιδίωξη της ατομικής επιθυμίας, συμπεριλαμβανομένου και των επιθυμιών που απαγορεύονται ή προκαλούν την αποδοκιμασία.

Επιθυμία, αυτονομία, ελευθεριακή δράση για την άμεση δημοκρατία, για μια δίκαιη κοινωνία, αταξική, αντιαυταρχική… η σεξουαλική συνουσία μόλις άρχισε… άλλωστε το να κάνεις επανάσταση δε διαφέρει και πολύ από το να κάνεις έρωτα, έτσι δεν είναι;

Ζήστε και λειτουργήστε υπεύθυνα

2009-04-08T08:46:00.000-07:00

Οι φιλελεύθεροι θεσμοί δεν αποκλείουν τον κρατικό παρεμβατισμό. Η κεντρική διεύθυνση της οικονομίας με την έννοια της εθνικοποίησης στρατηγικών κλάδων όπως η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και το κοινωνικό κράτος πρόνοιας, αποτελούν τη πολιτική για τη διασφάλιση μιας γενικής ευημερίας. Η επένδυση στον ανταγωνισμό και στην ιδιωτική πρωτοβουλία σε επιμέρους κλάδους, μπορεί να οδηγήσει στην επίτευξη του στόχου της κοινωνικής συνοχής, μέσω της ανάπτυξης. Αυτό το μοντέλο πολιτικής διακυβέρνησης, υιοθετήθηκε από την Ευρώπη αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, σε αντίθεση με τη σοβιετική σοσιαλιστική εκδοχή, κατέρρευσε το 1989 και σε αντιδιαστολή με την Αμερικανική αυστηρά καπιταλιστική πρόταση, η οποία κατέρρευσε το 2008.

Η πολιτική του φιλελεύθερου σοσιαλισμού είναι η πολιτική του κοινωνικού καπιταλισμού, είναι η πολιτική του σοσιαλισμού των ελευθεριών, είναι η πολιτική των ίσων ευκαιριών, είναι η πολιτική του φιλελευθερισμού με ανθρώπινο πρόσωπό, είναι η πολιτική της διακομματικής συναίνεσης, είναι η πολιτική της ευρύτατης λαϊκής αποδοχής. Είναι δυνατόν ένας σοσιαλιστής να μην είναι φιλελεύθερος;

Σημαντικοί παράγοντες από τους οποίους κρίνεται η επιτυχία ή η αποτυχία αυτής της πολιτικής οπτικής, αποτελούν:
1) Η έκταση και το ανταποδοτικό όφελος των δημοσίων επενδύσεων (πρέπει και τα δύο να είναι σημαντικά),
2) Ο τρόπος με τον οποίο διανέμεται το μέρισμα του κέρδους, ως προϊόν της ανάπτυξης της οικονομίας, στο σύνολο του πληθυσμού. Αναδιανομή παραγόμενου πλούτου και κοινωνική δικαιοσύνη, είναι προφανώς, έννοιες αλληλένδετες.

Αυτές είναι και οι βασικές υποχρεώσεις του κράτους, από την ικανότητα διαχείρισης των οποίων κρίνεται και η αναγκαιότητα ύπαρξης ή επιβίωσής του.

Ο τεχνοκρατισμός και η κατανάλωση είναι βασικά συστατικά της ανάπτυξης, εργαλεία αυτού του συστήματος και όχι παράγοντες που οδηγούν στην αλλοτρίωση. Η κοινωνική παρακμή, συνδέεται με την αλλαγή νοοτροπιών, που σχετίζονται με την πλήρη φιλελευθεροποίηση των ηθών. Η αντίδραση στον αυταρχισμό, στην ανδροκρατία, στο καθωσπρεπισμό, δεν συνεπάγεται αμοραλιστική συμπεριφορά, αλλά χειραφέτηση, υπευθυνότητα, νέες μορφές σκέψης, ανανέωση πολιτισμικής έκφρασης, αναβάθμιση του ρόλου των γυναικών και των μη προνομιούχων στη δημόσια ζωή.

Όταν η ιδεολογία του καταναλωτισμού θεοποιείται, συχνά αποτέλεσμα της άγνοιας ή/και της ανευθυνότητας, όταν γίνετε αποκλειστικός τρόπος συμπεριφοράς στην καθημερινότητά μας, τότε μοιραία ο στόχος της συναισθηματικής ισορροπίας γίνεται αδύνατος, με συνέπειες που μπορεί να οδηγήσουν ακόμα και στον κοινωνικό αποκλεισμό.
Συμπέρασμα, ζήστε και λειτουργήστε υπεύθυνα.

Η Ευρώπη σήμερα...

2009-03-30T09:43:00.000-07:00

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με προβλήματα που απειλούν την ευημερία της, τη κοινωνική συνοχή και την πολιτική της σταθερότητα. Αντιμέτωπη με μια παρατεταμένη υψηλή ανεργία, με τη κοινωνική περιθωριοποίηση σημαντικών τμημάτων του πληθυσμού, με την πίεση των πολυεθνικών εταιριών και της παγκοσμιοποιημένης αγοράς για πλήρη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας και ουσιαστική κατάργηση του κράτους πρόνοιας, αναμφίβολα βρίσκεται σε δύσκολη θέση.
Τα όρια αυτόνομης πολιτικής δράσης έχουν πλέον περιοριστεί στο ελάχιστο. Βασικές κατευθύνσεις της πολιτικής χαράσσονται από υπερεθνικά όργανα στο πλαίσιο της Ε.Ε.
Ο σκληρός ανταγωνισμός που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. από τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και την Κίνα, θέτει πιεστικά διλήμματα στις πολιτικές ηγεσίες ιδιαίτερα όταν αυτές είναι σοσιαλδημοκρατικές κ’ αριστερών αποχρώσεων.
Στην εποχή της πληροφορικής επανάστασης, για την αποφυγή μιας νέας κοινωνικής επανάστασης, οι λαοί της Ευρώπης πρέπει να καταλάβουν και να αναλάβουν το αυξημένο μερίδιο ευθύνης που τους αναλογεί, για τα φλέγοντα προβλήματα που μαστίζουν το παγκόσμιο χωριό μας και στιγματίζουν το πολιτισμό μας.

Η ανάγκη εξέλιξης της δημοκρατίας και της ΕΕ.

2009-03-20T08:13:00.000-07:00

Τρία είναι τα συστατικά που πρέπει να αποτελούν τα θεμέλια της σύγχρονης δημοκρατίας:
•Πολιτικός φιλελευθερισμός
•Πολιτική Δημοκρατία
•Κοινωνική Δημοκρατία
Η πολιτική παράταξη που θα καταφέρει να ταυτίσει και να εκφράσει αυτές τις έννοιες, είναι η παράταξη του μέλλοντος. Και χρειαζόμαστε μια νέα πολιτική οπτική με Ευρωπαϊκή διάσταση, γιατί στην Ευρώπη τίποτε ακόμη δεν έχει παγιωθεί, όλα είναι ακόμα εύθραυστα. Αν αναλογιστούμε μάλιστα πως την περίοδο της Μπελ Επόκ, όπου οι άνθρωποι απολάμβαναν την ειρήνη και τις προόδους της ελευθερίας, ακολούθησε ένας γενικευμένος πόλεμος και η εμφάνιση νέων τυραννικών καθεστώτων, κατανοούμε γιατί ακόμη και σήμερα ο πόλεμος μπορεί να μας απειλήσει. Η δημοκρατία επικρατεί μεν, αλλά παραμένει υπό αμφισβήτηση καθώς δεν επιλύει βασικά προβλήματα:
•Το καρκίνωμα της ανεργίας
•Τη χολέρα του κοινωνικού αποκλεισμού
•Τη πανούκλα της ξενοφοβίας και του ρατσισμού
•Την αναβίωση της ακροδεξιάς
Η ρήση του Τσώρτσιλ: ‘’η δημοκρατία είναι το χειρότερο καθεστώς, αφού αποκλείει όλα τα υπόλοιπα’’, για κάποιους μοιάζει να είναι πάντα επίκαιρη.
Αν η νέα μιλιταριστική και εθνικιστική έξαρση οδηγήσει τελικά σε ένα νέο πόλεμο, το χτύπημα στη προσπάθεια εξάπλωσης της δημοκρατίας, το χτύπημα στο διεθνιστικό πνεύμα, το χτύπημα στο κύμα αλληλεγγύης μεταξύ των λαών που αρχίζει να δημιουργείται, θα είναι καταλυτικό. Μην ξεχνάμε πως πάντα στη πρώτη γραμμή της μάχης (ανεξαρτήτου εθνικότητας) πολεμά ο απλός λαός, οι εργάτες, οι αγρότες, οι νέοι. Φανταστείτε πόσο δύσκολο θα είναι μετά από μια καταστροφή, να επικρατήσει η λογική της συνεργασίας και της σύμπνοιας, ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικής καταγωγής.

Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΔΕΝ "ΕΚΣΟΣΙΑΛΙΖΕΤΑΙ" ΑΛΛΑ ΑΝΑΤΡΕΠΕΤΑΙ

2009-03-02T13:44:00.000-08:00

Για το παραμύθι του «φιλελευθερισμού» και τον εφιάλτη του «φιλελεύθερου σοσιαλισμού»
του ΚΩΣΤΑ ΛΑΜΠΟΥ
(ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από το : www,monthlyreview.gr, 27/02/2009)
Απάντηση στο κείμενο του κου Φίλιππου Βουκελάτου, «Για μια κοινωνία των 3/3... », ιστοσελίδα MR, 6/2/2009.
--------------------------------------------------------------------------------
Με δεδομένα:
α) «Ότι ο νεοφιλελευθερισμός απέτυχε, αποδεικνύοντας την αδυναμία του να διαχειριστεί την παγκοσμιοποίηση προς όφελος των ανθρώπων» [1],
β) «Ότι βιώνουμε μια κατάσταση όπου κυριαρχεί η ύφεση της βιομηχανικής παραγωγής, τα χαμηλά ημερομίσθια, η ανεργία, η εξαθλίωση του αγροτικού κόσμου και των εργατών, οι υψηλές τιμές των τροφίμων και η γενικευμένη πιά κοινωνική δυσαρέσκεια»[2], και
γ) «Ότι βιώνουμε μια Αριστερά που αδυνατεί να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει, εγκλωβισμένη σε παρελθόντα αναλυτικά σχήματα, σε δισταγμούς και παρωχημένες δοξασίες που πλέον δεν μπορούν να αποτελέσουν όχημα για το μέλλον»[3],
διαπιστώνουμε ότι:
«Είναι αναγκαία μια ιδεολογική επαναπροσέγγιση των κινημάτων η οποία φαντάζει σήμερα ως η μόνη πολιτική διέξοδος από την κοινωνική κρίση που μαστίζει την εποχή μας»[4].
Πέρα από τις πιθανές επιφυλάξεις για την οπτική αυτών των διαπιστώσεων και το περιεχόμενο κάποιων όρων, εκτιμώ πως πολλοί θα συμφωνήσουν, για την οικονομία του διαλόγου, με αυτές.
Τα δύσκολα αρχίζουν όμως στο «διά ταύτα» και συγκεκριμένα όταν με τον όρο «ιδεολογική επαναπροσέγγιση» ο Φίλιππος Βουκελάτος εννοεί:
α) Ότι, «Μήτρα των επαναστατικών-αντιπολιτευτικών ομάδων… αποτελεί η Γαλλική Επανάσταση. Τα γεγονότα της εποχής εκείνης δημιούργησαν πρότυπα πολιτικών ρήξεων και ανατροπών…»[5].
β) Ότι, «...αναγνωρίζοντας τα επιτεύγματα της καπιταλιστικής οικονομίας… μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε με ποιους πολιτικούς όρους οφείλουμε να χτίσουμε την κοινωνία του μέλλοντος»[6].
γ) Ότι είναι αναγκαία, «μια “ανανέωση του σύγχρονου” φιλελευθερισμού…, η κοινωνική αναβάπτιση του φιλελευθερισμού…, η σύνδεση με τη μακρά παράδοση της σοσιαλιστικής σκέψης και [συνεπώς] η συνεννόηση σοσιαλιστών και φιλελεύθερων…, με στόχο ένα “σοσιαλισμό των ελευθεριών”…, ένα σοσιαλισμό ο οποίος συνδέεται με τις φιλελεύθερες ιδέες του 18ου αιώνα, αυτές που τελικά οδήγησαν στη Γαλλική Επανάσταση»[7].
Εκτιμώ πως η αντιφατικότητα των θέσεων, η οποία αναιρεί την αγνότητα των προθέσεων του συντάκτη τους, οφείλεται στην ιδεολογική του σύγχυση, αν και κάποιες εκφράσεις, όπως λ.χ.:
α) «Η διαμόρφωση της νέας πολιτικής ατζέντας προϋποθέτει την ανακάλυψη εκ νέου, ή την επανασύνδεσή μας, με τις βασικές αρχές της φιλελεύθερης σκέψης…τον αντι-ουτοπισμό, τον θεμελιώδη ρόλο των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, τις αγορές, ως αποκεντρωμένες μορφές κοινωνικής οργάνωσης»[8],
β) «Η ανανέωση του “σύγχρονου” φιλελευθερισμού είναι… μονόδρομος για την επιτυχή υπεράσπιση των ανοικτών κοινωνιών απέναντι… στον επιθετικό κοινοτισμό»[9],
γ) Διαδικασία η οποία «μπορεί να οδηγήσει πραγματικά σε μια λύτρωση… μέσα από έναν καινούργιο πολιτικό σχηματισμό…»[10],
παραπέμπουν σε κατασταλαγμένη πολιτική πλατφόρμα, η οποία προσπαθεί να «παντρέψει την ελεύθερη οικονομία με το σοσιαλιστικό ουμανισμό»[11].
Τις απόψεις μου γι’ αυτή την απόπειρα τις διατύπωσα σε μια σύντομη ανάλυση με τον τίτλο «Μερικές παρατηρήσεις πάνω σε μια σύγχυση, για τον «φιλελεύθερο σοσιαλισμό» που «παντρεύει την “ελεύθερη” οικονομία με τον σοσιαλιστικό ουμανισμό»[12]. Η συνέχιση του διαλόγου με το κείμενο του Φίλιππα Βουκελάτου, «Για μια κοινωνία των 3/3...»[13], τις βασικές απόψεις του οποίου σε συντομία παρουσίασα παραπάνω, μου επιτρέπει να προσθέσω μερικές ακόμα παρατηρήσεις.
Παρατήρηση 1η: Ο φιλελευθερισμός ως ιδεολογία συνέβαλε σημαντικά στην ανατροπή της φεουδαρχίας και στην εμφάνιση του καπιταλισμού με αποτέλεσμα την απελευθέρωση των δουλοπάροικων και την επαναστατικοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας, εξελίξεις που διευκόλυναν την ανάπτυξη της οικονομίας και του εμπορίου και την πρόοδο της ανθρωπότητας. Στην πορεία διαπιστώθηκε πως οι υποσχέσεις του φιλελευθερισμού για «Ελευθερία, Ισότητα, Αδερφότητα» εκφυλίστηκαν σε «Ανελευθερία, Ανισότητα και Εχθρότητα», πληγές που ρήμαξαν τον πλανήτη, εξαφάνισαν Λαούς και πολιτισμούς και εξαθλίωσαν το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας, χάρη ενός εγωιστικού οικονομισμού που θεοποίησε το κέρδος και τον ιδιωτικό πλούτο δαιμονοποιώντας της εργασία και τους εργαζόμενους. Κι αντί ο φιλελευθερισμός να ανταποκριθεί στο αίτημα της ανθρωπότητας για διόρθωση της πορείας της «οικονομίας της αγοράς», απάντησε με τη μετεξέλιξή του σε νεοφιλελευθερισμό που αποδέσμευσε όλες τις καταστροφικές δυνάμεις του καπιταλισμού με αποτέλεσμα να οδεύουμε ολοταχώς προς την καπιταλιστική βαρβαρότητα.
Το να ζητά λοιπόν κανείς να «αναβαπτίσουμε το φιλελευθερισμό», «να ανανεώσουμε τον σύγχρονο φιλελευθερισμό» και «να αναγνωρίσουμε τα επιτεύγματα της καπιταλιστικής οικονομίας» προκειμένου «να χτίσουμε την κοινωνία του μέλλοντος», είναι σαν να θεωρεί, πως η ανθρωπότητα του 21ου αιώνα, δεν έχει διδαχτεί τίποτα από την εμφάνιση του φιλελευθερισμού (16ο και 17ο αιώνα) και τη μετεξέλιξή του σε νεοφιλελευθερισμό, μέχρι τη σημερινή βίαιη και καταστροφική παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου, πράγμα που αντικειμενικά δεν είναι σωστό και μάλλον παραπέμπει σε σκοταδιστικές δοξασίες, σύμφωνα με τις οποίες ο καπιταλισμός είναι θέλημα θεού και μοίρα της ανθρωπότητας· ή σε αντιδραστικές θεωρίες σύμφωνα με τις οποίες ο καπιταλισμός είναι το τέλος της ιστορίας.
Παρατήρηση 2η: Η πρόταση για το πάντρεμα του φιλελευθερισμού του «αντι-ουτοπισμού», του «αντι-κοινοτισμού», της «φιλελεύθερης σοσιαλδημοκρατίας», «των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων» και «των αγορών ως έκφραση αποκεντρωμένων μορφών κοινωνικής οργάνωσης» με τη «σοσιαλιστική σκέψη», δεν οδηγεί στο «σοσιαλισμό των ελευθεριών», αλλά σε ένα σοσιαλισμό με περιεχόμενο τον καπιταλισμό, πράγμα που αποτελεί όχι μόνο ένα τερατούργημα, αλλά εφιάλτη για την ανθρωπότητα. Κι αυτό γιατί η ιδιοκτησία του κοινωνικού πλούτου και ιδιαίτερα η ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής του παγκόσμιου κοινωνικού πλούτου, δεν παράγει παρά ανισότητα και συνεπώς φτώχεια, ανελευθερία και συνεπώς δουλεία, κοινωνικές συγκρούσεις και πολέμους και συνεπώς καταστροφές, πράγμα που σημαίνει πως αυτός ο σοσιαλκαπιταλισμός δεν θα είναι παρά ένας παγκοσμιοποιημένος εθνικοσοσιαλισμός.
Παρατήρηση 3η: Αν πράγματι το ζητούμενο για τους φίλους που εκφράζουν αυτές τις απόψεις με αυτό τον αδόκιμο τρόπο, είναι ο «σοσιαλισμός των ελευθεριών», τότε θα πρέπει να επανεκτιμήσουν τις αντικειμενικές (επιστημονικές, πνευματικές, τεχνολογικές) δυνατότητες της εποχής μας και σε συνδυασμό με τις εμπειρίες, τις ανάγκες, αλλά και τα οράματα της ανθρωπότητας να προσπαθήσουν να ψηλαφίσουν με τη φαντασία τους ένα πραγματικά καλύτερο νέο κόσμο. Τότε είμαι σίγουρος πως θα συνειδητοποιήσουν πως ο φιλελευθερισμός ανήκει σε μια άλλη περίοδο της ιστορικής πορείας της ανθρωπότητας και συνεπώς ανήκει στην ιστορία. Θα συνειδητοποιήσουν επίσης πως ο «υπαρκτός σοσιαλισμός», μόνο σοσιαλισμός δεν ήταν.
Το κέρδος από όλη αυτή τη διαδικασία θα είναι διπλό γιατί αφενός θα απεγκλωβιστούν από ψευτοδιλήμματα που τους αναγκάζουν να πορεύονται με τις πλάτες στραμμένες στο μέλλον, αφού κοιτάζουν μόνιμα στο παρελθόν της ιστορίας και αφετέρου γιατί στην αναζήτηση της καινούργιας ιδέας και των σύγχρονων αξιών για την ανοικοδόμηση ενός καλύτερου κόσμου θα εμπλουτίζουν τον εαυτό τους, αλλά και το σχετικό διάλογο, κι αγώνα.
Η συμβολή της Πρωτοβουλίας Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό, σ’ αυτό το διάλογο συνίσταται ακριβώς στην πρόταση, να πάψουμε να έχουμε ψευδαισθήσεις για το ρόλο του καπιταλισμού σε κάθε πιθανή και απίθανη μορφή του, πράγμα που σημαίνει πως ταυτόχρονα πρέπει να πάψουμε να έχουμε ψευδαισθήσεις για τη σοσιαλδημοκρατία και για το τριτοτεταρτοδιεθνιστικό μοντέλο, γιατί όλα αυτά τα «συστήματα» τα ξεπέρασε η ίδια η ιστορία ως αντικειμενική δυνατότητα και εκείνο που απομένει είναι να τα ξεπεράσουμε κι εμείς, στα πλαίσια ενός Νέου Διαφωτισμού, ως άτομα, ως κοινωνίες και ως ανθρωπότητα, για να ανοίξει ο δρόμος για τη Νέα Ελευθερία του Ανθρώπου, για ένα καινούργιο καλύτερο κόσμο της Ανθρωπιάς, της Συνεργασίας και της Ειρήνης, για τον Οικουμενικό Ουμανιστικό Πολιτισμό, της κοινωνικοποιημένης γνώσης, της κοινωνικοποιημένης οικονομίας, της κοινωνικοποιημένης ανθρωπότητας, της ΑΜΕΣΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, στα πλαίσια της οποίας ο καθένας μας ξεχωριστά και συλλογικά θα δρα ως το υποκείμενο και όχι ως αντικείμενο της ιστορίας. Άλλη μορφή Δημοκρατίας πέρα από την ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, δεν υπάρχει, όπως και δεν υπάρχει άλλη μορφή σοσιαλισμού, πέρα από τον ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ.
Ο αγώνας λοιπόν για μια κοινωνία των 3/3 δεν μπορεί να είναι αγώνας για τον εκσυγχρονισμό, ή τον εκσοσιαλισμό του καπιταλισμού, γιατί ο καπιταλισμός είναι το σύστημα που διασπά βίαια την κοινωνία σε πλούσιους και άπλουτους, σε κατέχοντες και μη-έχοντες, σε συγκρουόμενες δυνάμεις που εμποδίζουν πια την πρόοδο της ανθρωπότητας. Ο αγώνας για την κοινωνία των 3/3 είναι ταυτισμένος με την ανατροπή του καπιταλισμού, του κάθε καπιταλισμού.
--------------------------------------------------------------------------------
Υποσημειώσεις:

[1] Βλ. Φίλιππος Βουκελάτος, «Για μια κοινωνία των 3/3 », ιστοσελίδα MR, 6/2/2009.
[2] Στο ίδιο.
[3] Στο ίδιο.
[4] Στο ίδιο.
[5] Στο ίδιο.
[6] Στο ίδιο.
[7] Στο ίδιο.
[8] Στο ίδιο.
[9] Στο ίδιο.
[10] Στο ίδιο.
[11] Bλ. Φίλιππος Βουλεκάτος, «Φιλελεύθερος Σοσιαλισμός», (Ο νέος δρόμος: ο μόνος δρόμος) και το κείμενο του Μ. Γαλιατσάτου με τίτλο «Αχαλίνωτος ή άγριος καπιταλισμός», δημοσιευμένα και τα δύο στο http://www.politesenergoi.gr .
[12] Βλ. ιστοσελίδα MR, 27/10/2008 και http://epithesh.blogspot.com , 27/10/2008.
[13] Βλ. υποσ. 1.
Αναρτήθηκε από Πρωτοβουλία Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό στις 2/28/2009

Σοσιαλισμός και Θρησκεία

2009-02-11T09:47:00.000-08:00

Δώστε μου ένα λαό που τα μεγάλα πάθη και η απληστία του κατασιγάζονται από την πίστη,την ελπίδα και την ευσπλαχνία,ένα λαόπου βλέπει αυτή τη γή σαν προσκύνημα και την άλλη ζωή σαν την αληθινή του πατρίδα, ένα λαόπου διδάχτηκε να θαυμάζει και να σέβεται, με πνεύμα χριστιανικού ηρωϊσμού, την ίδιατου τη φτώχια και τα βάσανα, ένα λαό που αγαπά και λατρεύει στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού τον πρωτότοκο όλων των καταπιεσμένων και το σταυρό του το μέσογια την οικουμενική σωτηρία. Δώστε μου, λέω, ένα λαό φτιαγμένο σε τέτοιο καλούπι, και ο σοσιαλισμός όχι μόνοθα ηττηθεί εύκολα αλλά θα είναι και αδιανόητος...

Civilta Cattolica

Για μια κοινωνία των 3/3...

2009-02-09T07:32:00.000-08:00

Το άρθρο που ακολουθεί αποτελεί απάντηση στην τοποθέτηση του κ. Κώστα Λάμπου «Φιλελεύθερος σοσιαλισμός και σοσιαλιστικός ουμανισμός » (ιστοχώρος MR, 27/10/2008) και στην αναφορά του περί «του μύθου του “φιλελευθερισμού” και του τερατουργήματος του “φιλελεύθερου σοσιαλισμού”».
--------------------------------------------------------------------------------
Η ιδεολογική επαναπροσέγγιση των κινημάτων φαντάζει σήμερα ως η μόνη πολιτική διέξοδος από τη κοινωνική κρίση που μαστίζει την εποχή μας. Προσπαθώντας να αξιολογήσουμε το παρόν, θα δοκιμάσουμε να κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν, επιχειρώντας να προτείνουμε λύσεις για την κοινωνία του μέλλοντος, την κοινωνία των 3/3.

Μήτρα των επαναστατικών–αντιπολιτευτικών ομάδων που έδρασαν στις αρχές του 19ου αιώνα, αναμφισβήτητα, αποτελεί η Γαλλική Επανάσταση του 1789. Τα γεγονότα της εποχής εκείνης δημιούργησαν πρότυπα πολιτικών ρήξεων και ανατροπών, τα οποία επέδρασαν καταλυτικά στο σύνολο της παγκόσμιας πολιτικής όπως αυτή έχει εξελιχθεί μέχρι και σήμερα. Με κοινωνικούς όρους ταξινομώντας τις διάφορες αντιπολιτευτικές τάσεις που αναπτύχθηκαν αυτή τη περίοδο, διαπιστώνουμε πως οι κυριότερες ήταν τρεις:

Η φιλελεύθερη τάση (με σημερινούς ελληνικούς όρους στο χώρο αυτό τοποθετείται η ΝΔ). Αντιπροσώπευε τους μεγαλοαστούς και τους φιλελεύθερους αριστοκράτες. Το πολιτικό ιδεώδες τους ήταν μια συνταγματική μοναρχία κατά τα βρετανικά πρότυπα, δηλαδή με ένα ολιγαρχικό κοινοβουλευτικό σύστημα βασιζόμενο στην ιδιοκτησία. Θεμελιώδης αξία του πολιτικού φιλελευθερισμού αποτελούσε η κυβέρνηση με βάση τη συναίνεση. Η έννοια του φιλελευθερισμού ήταν στενά συνδεδεμένη με την έννοια της δημοκρατίας, αν και οι περισσότεροι φιλελεύθεροι προτιμούσαν έναν δημοφιλή μονάρχη με περιορισμένες εξουσίες και αίσθηση του δικαίου ως έναν σταθεροποιητικό παράγοντα. Οι φιλελεύθεροι υποστήριζαν πάνω από όλα την ισχύ του νόμου, τις συνταγματικές διαδικασίες, τη θρησκευτική ανεκτικότητα, τη διάκριση των εξουσιών, τις ατομικές και συλλογικές ελευθερίες και ευρύτερα τα ατομικά δικαιώματα του ανθρώπου, το σεβασμό των οποίων αξίωνε τόσο από το κράτος όσο και από τους πολίτες. Ήταν αντίθετοι σε κάθε είδους προνόμια του βασιλιά, της αριστοκρατίας και της εκκλησίας. Έδιναν μεγάλη σημασία στην ιδιοκτησία, την οποία θεωρούσαν πρωταρχική πηγή όχι μόνον της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας αλλά και της υπεύθυνης κρίσης και πολιτικής συμπεριφοράς. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός υποστήριζε την ελευθερία στο εμπόριο και στις οικονομικές δραστηριότητες των ατόμων και ήταν αντίθετος στην παρέμβαση του κράτους στη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς. Ο στόχος του ήταν διττός: αφενός η κατάργηση των κάθε είδους οικονομικών φραγμών μεταξύ των χωρών και στο εσωτερικό της κάθε χώρας, και αφετέρου η αντίδραση σε κάθε μορφή συλλογικής οργάνωσης των εργατών και των τεχνιτών, από τις παλιές συντεχνίες μέχρι τις συνδικαλιστικές οργανώσεις. Η φυσική πατρίδα του φιλελευθερισμού ήταν η Αγγλία. Εκεί δημιουργήθηκε μια παράδοση φιλελεύθερης οικονομικής και πολιτικής σκέψης με κορυφαίους διανοητές και φιλοσόφους, όπως οι Άνταμ Σμιθ και Ντέηβιντ Ρικάρντο στο χώρο της οικονομίας ή ο Τζων Στούαρτ Μιλ στο χώρο της πολιτικής φιλοσοφίας. Ο Μιλ ήταν υπέρμαχος ενός ανεκτικού και ισορροπημένου φιλελευθερισμού και έθεσε τις θεωρητικές βάσεις για την ισοτιμία των δύο φύλων.

Η ριζοσπαστική–δημοκρατική τάση (με σημερινούς ελληνικούς όρους στο χώρο αυτό τοποθετείται το ΠΑΣΟΚ). Αντιπροσώπευε τους μικροαστούς και τα δυσαρεστημένα τμήματα των διανοουμένων και των μικροεπιχειρηματιών. Πηγή έμπνευσης για τους ριζοσπάστες–δημοκράτες αποτέλεσε η επανάσταση του 1792 και πολιτικό τους ιδεώδες αποτελούσε μια δημοκρατία με κοινωνικό χαρακτήρα και στοιχεία κράτους πρόνοιας, η οποία αντιστοιχεί εν μέρει στο Σύνταγμα των Ιακωβίνων του 1793. Κύριοι στόχοι της Γαλλικής Επανάστασης αλλά και των επαναστατικών κινημάτων του 1820, 1830, 1848, ήταν ο περιορισμός των προνομίων της αριστοκρατίας, η ανατροπή της απόλυτης μοναρχίας, και ο αγώνας υπέρ των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη. Οι φιλελεύθεροι αστοί όμως ό,τι διεκδικούσαν για τους εαυτούς τους δεν το αναγνώριζαν ως δικαίωμα άλλων, κατώτερων κοινωνικά τάξεων. Ενώ συνέβαλαν στη μείωση των προνομίων της απολυταρχίας και της αριστοκρατίας και έθεσαν τα θεμέλια της σύγχρονης δημοκρατίας, δεν ήταν διατεθειμένοι να δεχθούν εξισωτικά σχήματα και καθολικό δικαίωμα ψηφοφορίας. Οι προθέσεις τους έγιναν φανερές ιδιαίτερα κατά τις επαναστάσεις του 1848, όταν οι εργατικές τάξεις αξίωσαν ισότιμη πολιτική συμμετοχή και κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Αυτή την αναντιστοιχία μεταξύ λόγων και πράξεων προσπάθησαν να εκφράσουν και να καλύψουν οι ριζοσπάστες δημοκράτες, αγωνιζόμενοι για καθολική ψηφοφορία, εδραίωση πραγματικά αντιπροσωπευτικών θεσμών, κοινωνική και πολιτική δικαιοσύνη. Το κίνημα των Χαρτιστών για την εγκαθίδρυση ενός δημοκρατικού κοινοβουλευτικού συστήματος που αναπτύχθηκε στην Αγγλία το 1834, μπορεί να θεωρηθεί γόνος του αγώνα των ριζοσπαστών. Ο Χάρτης του Λαού ήταν ένα κείμενο που υπογράφηκε από εκατομμύρια Βρετανούς και περιελάμβανε έξι αιτήματα: καθολική ανδρική ψηφοφορία, μυστική ψηφοφορία, κατάργηση των περιουσιακών προϋποθέσεων για την ιδιότητα του πολίτη, ετήσιες βουλευτικές εκλογές, μισθοδοσία στα μέλη της Βουλής των Κοινοτήτων και ίσες εκλογικά περιφέρειες. Τα αιτήματα των δημοκρατικών ριζοσπαστών αναμφίβολα καλλιέργησαν το έδαφος για την ανάπτυξη της σοσιαλιστικής ιδέας, αν και η ιδεολογική τους αφετηρία και προσέγγιση ήταν διαφορετική. Έπρεπε βέβαια να περιμένουν πάνω από μισό αιώνα για να δικαιωθούν έστω και ως προς ένα μέρος των διεκδικήσεών τους.

Η σοσιαλιστική τάση (με σημερινούς ελληνικούς όρους στο χώρο αυτό τοποθετείται μέρος του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ). Αντιπροσώπευε κυρίως τη νέα εργατική βιομηχανική τάξη. Οι απάνθρωπες και αλλοτριωτικές συνθήκες εργασίας στα εργοστάσια, η υψηλή θνησιμότητα και η κλονισμένη υγεία, οι άθλιοι όροι διαβίωσης, η ανυπαρξία κοινωνικής ασφάλισης και η ευρύτερη κοινωνική και πολιτική απαξίωση και υποβάθμιση συνέθεταν το πλαίσιο ζωής των βιομηχανικών εργατών. Ο σοσιαλισμός προσέφερε στην εργατική τάξη μια σοβαρή προοπτική βελτίωσης της θέσης της και το όραμα οικοδόμησης μιας δικαιότερης κοινωνίας. Οι ιστορικές ρίζες του σοσιαλισμού ανάγονται στον Αγγλικό Εμφύλιο Πόλεμο (1642–1652) και συγκεκριμένα στο ριζοσπαστικό κίνημα των Diggers (Σκαπανέων). Στους μεταγενέστερους προπομπούς του σοσιαλισμού συγκαταλέγονται ο Μπαμπέφ –ιδρυτής της επαναστατικής επιτροπής «Συνωμοσία των Ίσων»– ο οποίος έδρασε την περίοδο του Διευθυντηρίου κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, ο Βρετανός μεταρρυθμιστής Όουεν και οι Γάλλοι ουτοπιστές Φουριέ και Σαιν Σιμόν. Η σύγχρονη εκδοχή του σοσιαλισμού εμφανίστηκε στη δεκαετία του 1820 και συνδέθηκε με τα ποικίλα και συχνά αντίρροπα ρεύματα του γαλλικού κοινωνικοπολιτικού ριζοσπαστισμού των μέσων του 19ου αιώνα, με το στοχασμό μιας περιορισμένης ομάδας Γερμανών φιλοσόφων και ακτιβιστών. Το κίνημα των Χαριστών βοήθησε να ενσωματωθεί στο φάσμα των σοσιαλιστικών ιδεών η δημοκρατία, η κοινωνική ισότητα, η εργατική αλληλεγγύη, συμπληρώνοντας την ιδέα της συλλογικής κατοχής των μέσων παραγωγής και των αγαθών. Όμως κατά κύριο λόγο ο σοσιαλισμός ως κοσμοθεωρία είναι αποτέλεσμα της συγγραφικής δραστηριότητας των Γερμανών φιλοσόφων Κάρολου Μαρξ (1818–1883) και Φρίντριχ Ένγκελς (1820–1895) και έχει χρονική αφετηρία τη δημοσίευση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου στο Λονδίνο το 1948. Σύμφωνα με τους Μαρξ και Ένγκελς η υλική βάση, δηλαδή οι οικονομικές συνθήκες, καθορίζουν την ανάπτυξη του κράτους και της κοινωνίας. Πρόκειται για την υποδομή κάθε κοινωνίας πάνω στην οποία αναπτύσσεται η πολιτική, δικαιακή, πολιτισμική και θρησκευτική συνείδηση των ανθρώπων κάθε εποχής. Η ιστορική πορεία της ανθρωπότητας καθορίζεται από την αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων, δηλαδή της ιδιοκτησίας και των μέσων παραγωγής. Η ιστορία είναι μια εξελικτική διαδικασία σύμφωνα με την οποία ο καπιταλισμός διαδέχεται τη φεουδαρχία και καταλύεται από το σοσιαλισμό μέσω της επανάστασης. Η αυτοδιάλυση του κράτους, η πραγματοποίηση μιας αταξικής κοινωνίας χωρίς ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και ο σχεδιασμός της παραγωγής σύμφωνα με την αρχή «ο καθένας σύμφωνα με τις ικανότητές του και τις ανάγκες του» θεωρούνταν ως κατάληξη μιας ιστορικής αναγκαιότητας, η οποία, ωστόσο, καθοριζόταν από τη ταξική συνειδητοποίηση, τους πολιτικοκοινωνικούς αγώνες και την επαναστατική δυναμική της εργατικής τάξης και των συνοδοιπόρων της.

Σήμερα όλοι γνωρίζουμε πως είναι ανεκτίμητη η αξία των αρχών της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Βιώνουμε όμως μια κατάσταση όπου κυριαρχεί η ύφεση της βιομηχανικής παραγωγής, τα χαμηλά ημερομίσθια, η ανεργία, η εξαθλίωση του αγροτικού κόσμου και των εργατών, οι υψηλές τιμές των τροφίμων και η γενικευμένη πια κοινωνική δυσαρέσκεια.

Αναπόφευκτα λοιπόν απαιτούνται πολιτικές πρωτοβουλίες που θα μας βγάλουν από την ιδεολογική παθητικότητα και που θα μας κάνουν να σκεφτούμε αυτόνομα και να κατακτήσουμε μέσω μιας σκληρής ατομικής προσπάθειας αναζήτησης, αμφιβολιών και συγκρούσεων, τις νέες αξίες που θα αντικαταστήσουν την τυφλή πίστη στις «θαυματουργικές αρετές» ευφυολογημάτων ιδεολογικο-κομματικού προσηλυτισμού.

Αν αναγνωρίζοντας τα επιτεύγματα της καπιταλιστικής οικονομίας επιχειρήσουμε να φέρουμε τη συζήτηση στη σφαίρα της ελευθερίας του ατόμου –μιας πλήρους ελευθερίας που θα βοηθούσε τον άνθρωπο να γίνει υπεύθυνος πολίτης– μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε με ποιους πολιτικούς όρους οφείλουμε να χτίσουμε την κοινωνία του μέλλοντος.

Βιώνουμε μία Αριστερά που αδυνατεί να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει, εγκλωβισμένη σε παρελθόντα αναλυτικά σχήματα, σε δογματισμούς και παρωχημένες δοξασίες, που πλέον δεν μπορεί να αποτελέσει όχημα για το μέλλον.

Η διαμόρφωση της νέας πολιτικής ατζέντας προϋποθέτει την ανακάλυψη εκ νέου, ή την επανασύνδεσή μας, με βασικές αρχές της φιλελεύθερης σκέψης, όπως την αυτονομία του προσώπου και τον πλουραλισμό, την επιλογή και την ατομική υπευθυνότητα, τη διανοητική ελευθερία, τον αντι-ουτοπισμό, τον θεμελιώδη ρόλο των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, τις αγορές ως αποκεντρωμένες μορφές κοινωνικής οργάνωσης.

Παράλληλα οφείλουμε να ανατρέξουμε σε μία μακρά παράδοση της σοσιαλιστικής σκέψης – γνήσια ατομοκεντρική και αντικρατικιστική. Μία παράδοση ριζοσπαστική και αντιγραφειοκρατική, που ελάχιστα κοινά έχει με το συγκεντρωτισμό και τις διαχειριστικές και κολεκτιβιστικές λογικές της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας των δεκαετιών του ’60 και του ’70.

Η αλληλεγγύη και η κοινωνική διάσταση της συνεργασίας, η βούληση για μεταρρύθμιση και η χειραφέτηση του ατόμου και της κοινωνίας (κοινωνία των πολιτών), είναι στοιχεία της σοσιαλιστικής σκέψης που πρέπει να διατηρηθούν και να συμβάλουν με τη σειρά τους στην ανανέωση του σύγχρονου φιλελευθερισμού. Η σύνθεση των δύο παραδόσεων, της φιλελεύθερης και της σοσιαλιστικής, μπορεί και πρέπει να οδηγήσει στη «συνεννόηση σοσιαλιστών και φιλελεύθερων», μία συνεννόηση που στις μέρες μας φαντάζει, ολοένα και περισσότερο μονόδρομος για την επιτυχή υπεράσπιση των ανοικτών κοινωνιών απέναντι στη μισαλλοδοξία, τον ανορθολογισμό και τον επιθετικό κοινοτισμό.

Μία συνεννόηση που μπορεί να μας επιτρέψει να πραγματοποιήσουμε σημαντικά βήματα προς περισσότερη δημοκρατία, κάτι που δεν αρέσει καθόλου στους εχθρούς των ανοικτών κοινωνιών.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να έχει αποτέλεσμα και να οδηγήσει πραγματικά σε μια λύτρωση, αποκαθιστώντας άμεσα την κοινωνική δικαιοσύνη, μόνον αν η συνεργασία επιτευχθεί στη βάση της κοινωνίας και εκφραστεί μέσα από έναν καινούργιο πολιτικό σχηματισμό κατ’ απαίτησή της, παρακάμπτοντας τα παραδοσιακά κόμματα και τις κραυγές των εκπροσώπων του σημερινού συστήματος, πολιτικών και μη.

Η τελευταία οικονομική κρίση καθώς και τα τεράστια προβλήματα κοινωνικής συνοχής, αποδεικνύουν την εγγενή αστάθεια και τα αδιέξοδα του νεοφιλελευθερισμού. Ο νεοφιλελευθερισμός απέτυχε, αποδεικνύοντας την αδυναμία του να διαχειριστεί την παγκοσμιοποίηση προς όφελος των ανθρώπων. Αλλά και η κρατικά διευθυνόμενη οικονομία είναι ένας τρόπος διαχείρισης που ανήκει οριστικά στο παρελθόν.

Η λύση βρίσκεται στην κοινωνική αναβάπτιση του φιλελευθερισμού, το ρεύμα δηλαδή εκείνο που απορρίπτει τον κρατισμό, επιμένει στο αίτημα της ισότητας, ορίζοντας εκ νέου το αίτημα της ελευθερίας.

Πλέον γνωρίζουμε πως η μόνη ελπίδα επιβίωσης ενός αξιόπιστου κοινωνικού κινήματος για τον σημερινό κόσμο, είναι η ανάδειξη ενός «σοσιαλισμού των ελευθεριών», που τοποθετείται ενάντια σε όλες τις μορφές του αυταρχισμού, του σχεδιοποιημένου και κρατικοποιημένου σοσιαλισμού. Πρόκειται για έναν σοσιαλισμό ο οποίος συνδέεται με τις φιλελεύθερες ιδέες του 18ου αιώνα, αυτές που τελικά οδήγησαν και στη Γαλλική Επανάσταση.

Αν θέλουμε επιτέλους μια κοινωνία των 3/3, οφείλουμε και πρέπει να καταλάβουμε, πως η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία μόνο φιλελεύθερη μπορεί να είναι.

MR (06/02/2009).

Φιλελεύθερος σοσιαλισμός και σοσιαλιστικός ουμανισμός

2009-02-09T07:24:00.000-08:00

του Κώστα Λάμπου*

1. Για το μύθο του «φιλελευθερισμού» και το τερατούργημα του «φιλελεύθερου σοσιαλισμού»

Ο φιλελευθερισμός, όπως είναι γνωστό, είναι η κλασική οικονομική θεωρία που θεμελιώνεται πάνω στο έργο του Άνταμ Σμιθ (1723–1790) Έρευνα για τη φύση και τα αίτια του πλούτου των Εθνών (1776) και η οποία πρεσβεύει την αυστηρή αποχή του κράτους από κάθε παρέμβαση στην οικονομία, γιατί υποτίθεται πως η οικονομία αυτορρυθμίζεται από τον ανταγωνισμό, ο οποίος λειτουργεί σαν «ένα αόρατο χέρι» που διασφαλίζει μια αρμονία «φυσικής τάξης», την «ελεύθερη οικονομία» ή την «οικονομία της ελεύθερης αγοράς», κι’ όλα αυτά γιατί, υποτίθεται, πως έτσι εξασφαλίζεται «το καλό όλων».

Η οικονομική εξέλιξη στην Ευρώπη αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο έδειξε ακριβώς το αντίθετο, κι αυτό γιατί ο μηχανισμός κατανομής του πλούτου δημιούργησε εθνικές, περιφερειακές και κοινωνικές ανισότητες, οι οποίες προκάλεσαν εμφυλιοπολεμικές κοινωνικές συγκρούσεις και αιματηρούς τοπικούς και παγκόσμιους πολέμους, καταστάσεις που έσπρωξαν και σπρώχνουν τον ανθρώπινο πολιτισμό στην παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Αυτός είναι και ο λόγος που ο «φιλελευθερισμός» ως οικονομική θεωρία και ως κοινωνικοοικονομικό σύστημα έχασε έδαφος υπέρ του σοσιαλισμού, ο οποίος με τη σειρά του από «δημοκρατία του προλεταριάτου», ή «συμβουλιακή δημοκρατία» (Δημοκρατία των Σοβιέτ), εκφυλίστηκε ως «δικτατορία του προλεταριάτου» και ως «υπαρκτός σοσιαλισμός» σε έναν καπιταλιστικό Ιησού που νεκρανάστησε τον καπιταλιστικό Λάζαρο, με το φρεσκάρισμα, αλλά ταυτόχρονα και με το νεοκλασικό ντοπάρισμα του φιλελευθερισμού σε «νεοφιλελευθερισμό» που έχει βάλει στόχο να επιβάλει με κάθε είδους βία την παγκόσμια καπιταλιστική κυριαρχία.

Η απάντηση της ανθρωπότητας σ’ αυτή την πρόκληση–απειλή του κεφαλαίου, ως κοινωνική σχέση και ως σύστημα, όπως προκύπτει τόσο από τον μέχρι σήμερα ιστορικό απολογισμό, όσο και από τις σύγχρονες δυνατότητες και ανάγκες ολόκληρης της ανθρωπότητας, δεν μπορεί να είναι μια ματιά προς τα πίσω, δηλαδή, «ένας καλύτερος, χωρίς “απληστία” καπιταλισμός», όπως υπόσχονται οι τρομοκρατημένοι απολογητές του Κεφαλαίου, κι ούτε, φυσικά, ένας «κοινωνικός καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο» ή ένας «φιλελεύθερος σοσιαλισμός», όπως φλυαρούν κάποιοι επαγγελματίες και πολλοί ερασιτέχνες σοσιαλδημοκράτες, αλλά μια ματιά προς το μέλλον, δηλαδή, ένας «Νέος Σοσιαλισμός», με την έννοια ενός Οικουμενικού Ουμανιστικού Σοσιαλισμού των δυνάμεων της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού στην προοπτική ενός καλύτερου κόσμου, ενός κόσμου όχι απλά της «συμμετοχικής», αλλά της Άμεσης Ουμανιστικής Δημοκρατίας.

2. Για την αλήθεια πως οι άνθρωποι δημιουργούν την εξέλιξη και τον πολιτισμό, ενώ τα κέρδη είναι ταυτισμένα με την ανισότητα, την καταστροφή, τη στασιμότητα και τη βαρβαρότητα

Όσο το κέρδος θα είναι «θεμιτό», τόσο θα είναι θεμιτή και η όρεξη για μεγαλύτερο κέρδος, για μεγαλύτερη ιδιοποίηση, συσσώρευση και συγκεντροποίηση του κοινωνικού πλούτου και της εξουσίας, για περισσότερο ιδιωτικό πλούτο, για περισσότερη «ελευθερία» των λίγων και για περισσότερη σκλαβιά των πολλών, ακόμα και των παιδιών, πράγμα που σημαίνει πως θα είναι θεμιτή και η απαξίωση του ανθρώπου που θα είναι υποχρεωμένος να παράγει όση περισσότερη υπεραξία αντέχει για να καταξιώνεται όλο και περισσότερο το κέρδος.

Καταξίωση λοιπόν του κέρδους σημαίνει απαξίωση του ανθρώπου και φυσικά απαξίωση της όποιας «συμμετοχικής» δημοκρατικής εξουσίας, ακόμα και αυτής της αστικοδημοκρατικής εξουσίας. Και τα δυο δεν πάνε μαζί, όσες ψευδαισθήσεις κι αν καλλιεργούν οι σοσιαλδημοκράτες για λογαριασμό του Κεφαλαίου.

Λοιπόν το «πάντρεμα της ελεύθερης οικονομίας με τον σοσιαλιστικό ουμανισμό», αν δεν είναι μιά αφέλεια, τότε είναι μια συνειδητή παραπλάνηση, κάτι που δεν φαίνεται να ανήκε στις προθέσεις του συγγραφέα του σχετικού κειμένου.

Το βασικό του λάθος, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι η αποδοχή του μύθου της «ελεύθερης οικονομίας». Ας ξανασκεφτούμε λίγο το μύθο της λεγόμενης «ελεύθερης οικονομίας», η οποία ποτέ δεν υπήρξε, γιατί πάντα ήταν ταξική και ποτέ δεν ήταν κοινωνική οικονομία, γιατί πάντα ήταν αναγκασμένη, δηλαδή ανελεύθερη, να παράγει πλούτο (κέρδος, χρήμα και όπλα) για την εκάστοτε εξουσία και ποτέ δεν παρήγαγε αγαθά για τις ανάγκες όλης της κοινωνίας. Αδιάψευστος μάρτυρας οι αλλεπάλληλες κρίσεις, όπως η τρέχουσα, που έχουν να κάνουν με την ανισοκατανομή του πλούτου, η οποία οδηγεί στη μεγάλη συσσώρευση πλούτου των λίγων και στην απέραντη φτώχεια και εξαθλίωση της αποφασιστικής πλειονότητας της ανθρωπότητας.

Το δεύτερο λάθος είναι ότι κάπου ταυτίζει τη σοσιαλδημοκρατία, πιθανά και τον όποιο κρατισμό, (τα δυό σωσίβια του καπιταλισμού όταν πνίγεται μέσα στο χάος που η δίψα του κέρδους κάθε τόσο δημιουργεί), με τον Ουμανισμό, τον σοσιαλιστικό Ουμανισμό ή τον ουμανιστικό σοσιαλισμό, που καμιά σχέση δεν μπορεί να έχει με την «ελεύθερη» ή με τη σκλαβωμένη οικονομία, δηλαδή με τον υπαρκτό καπιταλισμό της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας ή με τον πρώην «υπαρκτό σοσιαλισμό» της κρατικής επιχειρηματικότητας–εργοδοσίας.

Ο Ουμανισμός, λοιπόν, δεν μπορεί να έχει κάποια σχέση με την όποια οικονομία που θεωρεί θεμιτό το κέρδος, γιατί θέλει, πρέπει και μπορεί να έχει σχέση με την οικονομία που θα καταξιώνει τον άνθρωπο–δημιουργό αξιών και πολιτισμού, για μια ελεύθερη κοινωνία σε μια «κοινωνικοποιημένη ανθρωπότητα» και γι’ αυτό νοείται μόνο ως Οικουμενικός Ουμανισμός.

Ο καπιταλισμός, σε όποιαδήποτε εκδοχή του, είναι πια μια απειλή για τον πολιτισμό, για την ανθρωπότητα και για τη ζωή την ίδια πάνω στο διαστημόπλοιο Γη και πρέπει να δούμε χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες και συναισθηματισμούς τη σημερινή πραγματικότητα, για να διαμορφώσουμε, ως ανθρωπότητα, την αυριανή πραγματικότητα, έναν καλύτερο κόσμο. Και να τον διαμορφώσουμε στη συνείδησή μας, ως όραμα και προοπτική τώρα, γιατί αύριο θα είναι δυστυχώς πολύ αργά.

Γι’ αυτό, νομίζω, είναι άμεση ανάγκη να εντείνουμε το διάλογο, γιατί η ιδεολογική σύγχυση και οι θεωρητικές αρλουμπολογίες πορεύονται και βολεύουν μόνο το Κεφάλαιο που οδηγεί στη βαρβαρότητα και εμποδίζουν την εργασία, την επιστήμη και τον πολιτισμό να ανοίξουν το δρόμο προς τη Νέα Ελευθερία του Ανθρώπου, μια ελευθερία, όμως που δεν θα είναι κούφια, αλλά θα είναι πραγματική με περιεχόμενό της την ισότητα, αφού όπου υπάρχει ανισότητα δεν υπάρχει ελευθερία.

--------------------------------------------------------------------------------
* Οι φίλοι, συναγωνιστές και σύντροφοι του βήματος «Πολίτες Ενεργοί» http://www.politesenergoi.gr, κάνουν σίγουρα έναν χρήσιμο αγώνα στην κατεύθυνση της πολιτικοποίησης και της ενεργοποίησης των πολιτών με στόχο τη «Συμμετοχική Δημοκρατία» και το Σοσιαλισμό. Παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την προσπάθειά τους και συχνά συμμετέχω με κείμενά μου και με σχόλια στον πολύ γόνιμο διάλογό τους. Το ερέθισμα να μεταφέρω τη σχετική συζήτηση, στις στήλες της έγκριτης Μηνιαίας Επιθεώρησης, με τούτο το σύντομο άρθρο, μου το έδωσαν τόσο το κείμενο του Φίλιππου Βουκελάτου με τον βαρύγδουπο τίτλο «Φιλελεύθερος Σοσιαλισμός (Ο νέος δρόμος – ο μόνος δρόμος», όσο και το κείμενο του Μ. Γαλιατσάτου με τίτλο «Αχαλίνωτος ή άγριος καπιταλισμός».

* Ο Κώστας Λάμπος (prodial21@gmail.com) είναι διδάκτορας Οικονομικών Επιστημών του Freie Universität Berlin. Έχει διδάξει Ιστορία οικονομικών θεωριών και Οικονομική ιστορία της Ευρώπης στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Κράτος και αναπτυξιακή εμπειρία της Ελλάδας και Τεχνολογία και εργασιακές σχέσεις στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, Οικονομικό προγραμματισμό και Συνεταιριστική οικονομία στο ΤΕΙ Αθήνας. Έχει πλούσιο συγγραφικό έργο, ενώ κείμενά του φιλοξενεί η έντυπη και η ηλεκτρονική Μηνιαία Επιθεώρηση από το 1982.

Πηγή: Monthly Review

Αχαλίνωτος ή άγριος καπιταλισμός

2009-02-09T07:21:00.000-08:00

του Μ. Γαλιατσάτου*

Ενώ ο αχαλίνωτος καπιταλισμός (unbridled capitalism), όπως τον στιγμάτισε δημόσια το περασμένο Σάββατο ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, χαροπαλεύει στην “εντατική” των διεθνών χρηματαγορών και του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, κάποια ερωτήματα προβάλλουν ήδη σχετικά με την επόμενη μέρα.
Τη μέρα δηλαδή που θα πάρει εξιτήριο απ’ το νοσοκομείο, χλωμός κι αδυνατισμένος μεν, αλλά όρθιος κι έτοιμος για νέα αχόρταγα υπερκέρδη. Επειδή λοιπόν, κανένας δεν είναι τόσο ανόητος να πιστέψει ότι η περιπέτεια που τον έφτασε στο κατώφλι του θανάτου, τον έκανε ίσως να αναθεωρήσει τις αξίες του, αποφασίζοντας να έχει στο εξής πιο ανθρώπινο πρόσωπο, καλό θα ήταν ν’ αναρωτηθεί κανείς τα αυτονόητα.

Το πρώτο ερώτημα που προβάλει αμείλικτο: Είναι σωστό άραγε, ο “άγριος καπιταλισμός” (όπως τον είχε καταγγείλει ο Γ. Παπανδρέου παλαιότερα στη Βουλή - απαντώντας στην κ. Παπαρήγα) να επιβιώσει κάποια στιγμή με χρήματα φορολογουμένων πολιτών και αφού ξαναπάρει δυνάμεις, να συνεχίσει να ρουφάει το αίμα τους;

Είναι δυνατόν να αποκτήσει ηθικούς φραγμούς η αγορά που μοναδικό λόγο ύπαρξης είχε πάντα την αποκόμιση του μέγιστου δυνατού κέρδους σε συνδυασμό με την καταβολή του ελάχιστου δυνατού κόστους; ποιος και με τι τρόπο μπορεί να βάλει όρια και κανόνες στο κεφάλαιο, έτσι ώστε ν’ αποφευχθεί στο μέλλον ένα παρόμοιο κραχ;

Κι αν υποτεθεί ότι δημιουργείται ένα νέο παγκόσμιο σύστημα σαν το Bretton Woods, με νέους διεθνείς οργανισμούς που θα μπορούν να ελέγχουν τις αγορές, τι σόι καπιταλισμός θα είναι αυτός ή ποιος θα θέλει να επενδύσει με περιοριστικούς όρους;

Από την άλλη μεριά τι θα γίνει με τους φορολογικούς παραδείσους και τις υπεράκτιες εταιρείες, θα εξακολουθήσουν να προστατεύουν τα συσσωρευμένα αφορολόγητα κέρδη των μεγιστάνων του πλούτου, στερώντας μ’ αυτό τον τρόπο, σημαντικά έσοδα από κρατικούς προϋπολογισμούς που θα μπορούσαν ν’ ανακουφίσουν εκείνους που έχουν ανάγκη;

Αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο: το πάντρεμα της ελεύθερης οικονομίας με ένα νέο σοσιαλιστικό ουμανισμό. Η συνύπαρξη της αγοράς που όμως θα επενδύει σεβόμενη τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Μ’ άλλα λόγια, το κέρδος είναι θεμιτό, όχι όμως προερχόμενο από παιδική εργασία σε χώρες της Ασίας , για παράδειγμα , ή από εντατικοποίηση της παραγωγής αδιαφορώντας για την μόλυνση του πλανήτη. Ούτε πολύ περισσότερο, ανεξέλεγκτοι άπληστοι τραπεζίτες που τζογάρουν τις καταθέσεις του κόσμου σε επενδύσεις υψηλού ρίσκου που τελικά καταρρέουν.

Η ήττα του νεοφιλελευθερισμού σε ιδεολογικό επίπεδο βάζει τους ηγέτες της αριστεράς μπροστά σε μια μοναδική ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί: Να δουλέψουν συλλογικά για να διαμορφώσουν τους νέους κανόνες του παιχνιδιού, τους οποίους να προτείνουν στην παγκόσμια κοινότητα.

Γράφω παγκόσμια κοινότητα επειδή θεωρώ ότι στο τραπέζι εκτός από τις χώρες της G7 θα πρέπει να καθίσουν και τα υπόλοιπα μέλη της Ε. Ένωσης καθώς και οι χώρες BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα).

Σ’ αυτή τη νέα εποχή που διαμορφώνεται, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν και πρέπει να έχουν ρόλο: να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός κλίματος συμμαχιών ανάμεσα στα κόμματα της ευρωπαϊκής, και όχι μόνο αριστεράς, που να λειτουργήσει σαν καταλύτης πολιτικών εξελίξεων σε παγκόσμιο επίπεδο.

* Ο Μ. Γαλιατσάτος είναι πολιτικός επιστήμονας- επικοινωνιολόγος

Πηγή: http://www.politesenergoi.gr/?p=503

Φιλελεύθερος Σοσιαλισμός (Ο νέος δρόμος-Ο μόνος δρόμος).

2009-02-09T07:18:00.000-08:00

Χρειάζεται επιτέλους ένα γερό πνευματικό ταρακούνημα έλεγε ο Κάρλο Ροσελίνι («Φιλελεύθερος Σοσιαλισμός», 1930), που θα μας βγάλει από την ιδεολογική παθητικότητα, που θα μας κάνει να σκεφτούμε αυτόνομα και να κατακτήσουμε μέσω μιας σκληρής ατομικής προσπάθειας αναζήτησης, αμφιβολιών και συγκρούσεων, τις νέες αξίες που θα αντικαταστήσουν την τυφλή πίστη στις ‘’θαυματουργικές αρετές’’ συγκεκριμένων ευφυολογημάτων ιδεολογικού προσηλυτισμού». «Το αληθινό πρόβλημα για τους σοσιαλιστές δεν συνίσταται στο να απαρνηθούν τον Μαρξ, αλλά να χειραφετηθούν απ’ αυτόν»!

Κρίνεται πλέον αναγκαία η επιστροφή του σοσιαλισμού στις φιλελεύθερες ρίζες του, αναγνωρίζοντας τα επιτεύγματα της καπιταλιστικής οικονομίας και επιχειρώντας να φέρουμε τη συζήτηση στη σφαίρα της ελευθερίας του ατόμου, μιας πλήρους ελευθερίας που θα βοηθούσε τον άνθρωπο να γίνει υπεύθυνος πολίτης.

Η Γαλλίδα συγγραφέα Μονίκ Καντό-Σπερμπέρ, αναφερόμενη στη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία, επισημαίνει πως αυτή μόνον φιλελεύθερη μπορεί να είναι. Μία αριστερά που αδυνατεί να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει, εγκλωβισμένη σε παρελθόντα αναλυτικά σχήματα, σε δογματισμούς και παρωχημένες δοξασίες δεν μπορεί να αποτελέσει όχημα για το μέλλον.

Η μόνη ελπίδα επιβίωσης ενός αξιόπιστου κοινωνικού κινήματος για τον σημερινό κόσμο, είναι η ανάδειξη ενός «σοσιαλισμού των ελευθεριών», που τοποθετείται «ενάντια σε όλες τις μορφές του αυταρχισμού, του σχεδιοποιημένου και κρατικοποιημένου σοσιαλισμού». Πρόκειται για έναν σοσιαλισμό ο οποίος συνδέεται με τις φιλελεύθερες ιδέες του 18ου αιώνα, αυτές που τελικά οδήγησαν και στην Γαλλική Επανάσταση.

Η διαμόρφωση της νέας σοσιαλδημοκρατίας προϋποθέτει την ανακάλυψη εκ νέου, ή την επανασύνδεσή της, με βασικές αρχές της φιλελεύθερης σκέψης, όπως την αυτονομία του προσώπου και τον πλουραλισμό, την επιλογή και την ατομική υπευθυνότητα, την διανοητική μετριοπάθεια και τον αντι-ουτοπισμό, τον θεμελιώδη ρόλο των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, τις αγορές ως αποκεντρωμένες μορφές κοινωνικής οργάνωσης.Παράλληλα οφείλουμε να ανατρέξουμε σε μία μακρά παράδοση της σοσιαλιστικής σκέψης, γνήσια ατομοκεντρική και αντικρατικιστική. Μία παράδοση ριζοσπαστική και αντιγραφειοκρατική, που ελάχιστα κοινά έχει με τον συγκεντρωτισμό και τις διαχειριστικές και κολεκτιβιστικές λογικές της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας των δεκαετιών του ΄60 και του ΄70.

Πρόκειται για ένα ρεύμα που ιδεολογικά εκφράστηκε κυρίως με τον πρώιμο βρετανικό σοσιαλισμό, από τον Ρόμπερτ Όουεν, τον Κόουλι, τον Τόουνι και τον Κρόσλαντ – με καταβολές από τον ατομικιστικό αναρχισμό του Ουΐλιαμ Γκόντγουιν του Μπέρτραντ Ράσελ και του Λ. Χόμπχαουζ. Πρόκειται για μία παράδοση όχι απλώς μη μαρξιστική, αλλά συνειδητά αντι-μαρξιστική. Στην Γαλλία υπήρξαν αντίστοιχα σοσιαλιστικά ρεύματα, επηρεασμένα από την σκέψη του Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν, του «μασκαρεμένου φιλελεύθερου» για τους επικριτές του, του Σαρλ Ρενουβιέ, του Αλφρέ Φουιγιέ και του Λεόν Μπουρζουά. Ο Προυντόν μάλιστα κατηγορήθηκε από τους μαρξιστές για αναρχισμό (!), ακριβώς γιατί ήθελαν να συσκοτίσουν και να παραμορφώσουν τις πραγματικές πολιτικές του ιδέες. Στην πλούσια παράδοση του φιλελεύθερου σοσιαλισμού ή σοσιαλφιλελευθερισμού, πρέπει ακόμη να συμπεριλάβουμε τον σπουδαίο ρεβιζιονιστή Έντουαρντ Μπερνστάϊν, τον Φρίντριχ Αλμπερτ Λάνγκε, τον πολέμιο των μονοπωλίων Φραντζ Οπενχάϊμερ, τον Ανρί ντε Μαν, τον Αντρέ Φιλίπ και τον Φρήντριχ Νιούμαν. Τα κύρια ρεύματα της ατομικιστικής σκέψης αποδέχονται την «κοινωνική φύση του ατόμου» έλεγε ο Λουΐς Ντυμόν. Ενδεικτικά, μπορούμε επίσης να θυμηθούμε την «ακοινώνητη κοινωνικότητα» του Ιμάνουελ Καντ, την ηθική θεωρία του Άνταμ Σμιθ, τον ωφελιμισμό του Τζον Στιούαρτ Μιλ και την αυθόρμητη τάξη του Χάγιεκ.

Η αλληλεγγύη και η κοινωνική διάσταση της συνεργασίας, η βούληση για μεταρρύθμιση (βολονταρισμός) και η χειραφέτηση του ατόμου και της κοινωνίας (κοινωνία των πολιτών), είναι στοιχεία της σοσιαλιστικής σκέψης που αξίζει να διατηρηθούν και να συμβάλουν με την σειρά τους, στην ανανέωση του σύγχρονου φιλελευθερισμού. Η σύνθεση των δύο παραδόσεων, της φιλελεύθερης και της σοσιαλιστικής, ίσως να οδηγήσει σε αυτό που ο Γερμανός πολιτειολόγος Βίλχελμ Ρέπκε αποκαλεί «συνεννόηση σοσιαλιστών και φιλελεύθερων», μία συνεννόηση που στις μέρες μας φαντάζει, ολοένα και περισσότερο, μονόδρομος για την επιτυχή υπεράσπιση των ανοικτών κοινωνιών απέναντι στην μισαλλοδοξία, τον ανορθολογισμό και τον επιθετικό κοινοτισμό. Μία συνεννόηση που παίρνει ακόμη και την μορφή εκλογικής συμπόρευσης και κυβερνητικών συνεργασιών – κυρίως στα σκανδιναβικά και κεντροευρωπαϊκά κράτη. Μία συνεννόηση που σήμερα επιτρέπει στην Ευρώπη να πραγματοποιεί σημαντικά βήματα προς περισσότερη δημοκρατία, κάτι που δεν αρέσει καθόλου στους φαιοκόκκινους εχθρούς των ανοικτών κοινωνιών.

Η τελευταία οικονομική κρίση καθώς και τα τεράστια προβλήματα κοινωνικής συνοχής, αποδεικνύουν την εγγενή αστάθεια και τα αδιέξοδα του νεοφιλελευθερισμού. Ο νεοφιλελευθερισμός απαιτεί το ελάχιστο κράτος και στηρίζεται στην δυνατότητα αυτορρύθμισης της αγοράς, σύστημα, που σύμφωνα με τις τελευταίες διεθνής οικονομικές εξελίξεις, προφανώς απέτυχε, αποδεικνύοντας ταυτόχρονα την αδυναμία του να διαχειριστεί την παγκοσμιοποίηση προς όφελος των ανθρώπων.

Αλλά και η κρατικά διευθυνόμενη οικονομία (κομμουνισμός ή σοσιαλισμός) είναι ένας τρόπος διαχείρισης που ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Οι απαιτούμενες κρατικές παρεμβάσεις που σήμερα απαιτήθηκαν στην προσπάθεια να βγει από το αδιέξοδο η καπιταλιστική κοινωνία (αποτέλεσμα των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που ακολουθήθηκαν), σε καμιά περίπτωση δεν οδηγεί στην παλινόρθωση του κεϊνσιανισμού.Η λύση βρίσκεται στην κοινωνική αναβάπτιση του φιλελευθερισμού, τον φιλελεύθερο σοσιαλισμό, το ρεύμα δηλαδή εκείνο που απορρίπτει τον κρατισμό, επιμένει στο αίτημα της ισότητας, ορίζοντας εκ΄νέου το αίτημα της ελευθερίας.

Όσοι πραγματικά όμως θα έπρεπε να συγκινούνται από την ανάπτυξη αυτού του θέματος, κλείνουν τα μάτια τους και ή παραβλέπουν το ζήτημα ή ανοίγουν μέτωπο κατά της μιας ή της άλλης πλευράς. Κανένα άλλο θέμα δεν αποκαλύπτει πιο καθαρά πόση πνευματική ρηχότητα και πολιτική σκοπιμότητα κρύβονται πίσω από τον ελληνικό δρόμο αντιμετώπισης ζητημάτων που έχουν συμβάλει στην οικοδόμηση του σύγχρονου ευρωπαϊκού τρόπου τού σκέπτεσαι και του πολιτεύεσαι.

Η ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΗ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΘΕΪΣΜΟΥ

2009-02-09T07:15:00.000-08:00

΄΄Ο αθεϊσμός βοηθά στο να ελευθερωθεί το άτομο΄΄

Προσπαθώντας να απαντήσω στη κριτική του Πρωτοπρεσβύτερου κ. Γεράσιμου Ζαμπέλη, στο άρθρο «Ο άνθρωπος, η πολιτική και η θρησκεία» που δημοσίευσε η ΄΄Ε΄΄ στην σελ. 12 του με αριθμ. 23/ 18-1-09 φύλλου, αποφάσισα να δανειστώ τις σκέψεις της Έμας Γκόλντμαν όπως αυτές παρουσιάστηκαν στο περιοδικό Mother Earth το 1916 σε κείμενο με τίτλο: “H φιλοσοφία του Αθεϊσμού”, έχοντας πάντα βέβαια τη μπροσούρα του Μichael Bakunin, “Θεός και Κράτος”, στο πίσω μέρος του μυαλού μου.

Η έννοια Θεός, υπερφυσική δύναμη, πνεύμα, θεότητα, ή οποιοδήποτε άλλος όρος στον οποίο η ουσία του θεϊσμού μπορεί να έχει βρει την έκφραση, έχουν γίνει πιο αόριστοι και σκοτεινοί κατά τη διάρκεια του χρόνου και της προόδου. Με άλλα λόγια, η ιδέα των Θεών γίνεται πιο απρόσωπη και νεφελώδης σε αναλογία με το πώς το ανθρώπινο μυαλό μαθαίνει να καταλαβαίνει τα φυσικά φαινόμενα και στο βαθμό που η επιστήμη συσχετίζει τα ανθρώπινα και κοινωνικά γεγονότα.

Ο Θεός σήμερα, δεν αντιπροσωπεύει πλέον τις ίδιες δυνάμεις όπως στην αρχή της ύπαρξής του· ούτε κατευθύνει Αυτός το ανθρώπινο πεπρωμένο με το ίδιο σιδερένιο χέρι όπως άλλοτε. Μάλλον η ιδέα του Θεού εκφράζει ένα είδος πνευματικού ερεθίσματος για να ικανοποιήσει τις μανίες και τις φαντασίες κάθε απόχρωσης της ανθρώπινης αδυναμίας. Κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ανάπτυξης η ιδέα του Θεού αναγκάστηκε να προσαρμοστεί σε κάθε φάση των ανθρώπινων υποθέσεων, πράγμα απόλυτα σύμφωνο με την προέλευση της ίδιας της ιδέας.

Η ιδέα των Θεών προέρχεται από τον φόβο και την περιέργεια. Ο πρωτόγονος άνθρωπος, ανίκανος να καταλάβει τα φαινόμενα της φύσης και παρενοχλημένος από αυτά, έβλεπε σε κάθε τρομακτική εκδήλωση κάποια απειλητική δύναμη κατευθυνόμενη ρητά ενάντια σε αυτόν· και δεδομένου ότι η άγνοια και ο φόβος είναι οι γονείς κάθε προκατάληψης, η ενοχλημένη φαντασία του πρωτόγονου ατόμου ύφανε την ιδέα των Θεών.

Πολύ σωστά, ο Μichael Bakunin, λέει στο μεγάλο του έργο “Θεός και Κράτος”: “Όλες οι θρησκείες, με τους Θεούς, ημίθεους και προφήτες τους, τους μεσσίες και Αγίους τους, δημιουργήθηκαν από την εύπιστη φαντασία των ανθρώπων που δεν είχαν ακόμα φθάσει στην πλήρη ανάπτυξη των πνευματικών τους ικανοτήτων. Συνεπώς, ο θρησκευτικός ουρανός είναι απλούστατα αντικατοπτρισμός όπου ο άνθρωπος, εκστασιασμένος από την άγνοια και την πίστη, ανακαλύπτει την εικόνα του, αλλά διευρυμένη και ανεστραμμένη - δηλαδή θεοποιημένη. Η ιστορία των θρησκειών, της γέννησης, της ακμής, και της παρακμής των Θεών που δέσποσαν διαδοχικά στην ανθρώπινη πίστη, δεν είναι λοιπόν τίποτα άλλο, παρά η ανάπτυξη της συλλογικής νόησης και συνείδησης των ανθρώπων. Στο μέτρο που μέσα στην ιστορικά προοδευτική πορεία τους ανακάλυπταν, είτε στον εαυτό τους είτε στη φύση, μια δύναμη, ιδιότητα ή και σημαντικό ελάττωμα, τα απέδιδαν στους Θεούς τους, αφού προηγουμένως τους μεγαλοποιούσαν υπέρμετρα, καθώς συνηθίζουν να κάνουν τα παιδιά, με μία πράξη της θρησκευτικής φαντασίας τους [...]. Με όλο τον οφειλούμενο σεβασμό, λοιπόν, στους μεταφυσικούς και τους θρησκευτικούς ιδεαλιστές, τους φιλόσοφους, τους πολιτικούς ή τους ποιητές: η ιδέα του Θεού υπονοεί την παραίτηση του ανθρώπινου λόγου και της δικαιοσύνης, είναι η αποφασιστικότερη άρνηση της ανθρώπινης ελευθερίας, και αναγκαστικά καταλήγει στην υποδούλωση της ανθρωπότητας, τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη.”

Κατά συνέπεια η ιδέα των Θεών, που αναβιώνεται, προσαρμόζεται, και διευρύνεται ή περιορίζεται, σύμφωνα με την ανάγκη του χρόνου, έχει επηρεάσει την ανθρωπότητα και θα συνεχίσει να το κάνει μέχρι ο άνθρωπος να σηκώσει το κεφάλι του μία φωτεινή μέρα, άφοβος και με αφυπνισμένη θέληση. Αναλογικά, όσο το άτομο μαθαίνει να κατανοεί τον εαυτό του και διαμορφώνει το πεπρωμένο του, ο θεϊσμός γίνεται περιττός. Το πόσο το άτομο θα είναι σε θέση να βρει τη σχέση του με τους συνανθρώπους του, θα εξαρτηθεί εξ ολοκλήρου από το κατά πόσο μπορεί να ξεπεράσει την εξάρτησή του από το Θεό.

Ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι ο θεϊσμός, που είναι η θεωρία της κερδοσκοπίας, αντικαθίσταται από τον αθεϊσμό, την επιστήμη που αναλύει και αποδεικνύει. Ο ένας στηρίζεται στα μεταφυσικά σύννεφα του Αγνώστου, ενώ ο άλλος έχει τις ρίζες του σταθερά στο χώμα. Είναι η γη, όχι ο ουρανός, αυτό που πρέπει να διασώσει ο άνθρωπος εάν θέλει πραγματικά να σωθεί.

Η πτώση του θεϊσμού είναι ένα πολύ ενδιαφέρον θέαμα, ειδικά όπως φανερώνεται στην ανησυχία των θεϊστών, οποιαδήποτε και αν είναι η συγκεκριμένη θρησκεία τους. Συνειδητοποιούν, με πολύ άγχος, ότι οι μάζες γίνονται καθημερινά πιο αθεϊστικές, πιο αντιθρησκευτικές· ότι είναι αρκετά πρόθυμοι να αφήσουν το μεγάλο υπερπέραν και τη θεϊκή περιοχή του στους αγγέλους και τα σπουργίτια· επειδή όλο και περισσότερο οι μάζες απορροφούνται στα προβλήματα της άμεσης ύπαρξής τους.

Πώς να φέρει κανείς τις μάζες πίσω στην ιδέα Θεών; Aυτή είναι η πιο πιεστική ερώτηση σε όλους τους θεϊστές. Αυτό το ερώτημα φαίνεται τίθεται συνήθως σε μεταφυσικό επίπεδο, έχει ωστόσο ένα πολύ χαρακτηριστικό φυσικό υπόβαθρο. Όσο αναφορά την θρησκεία, “την Απόλυτη αλήθεια” δηλαδή, οι ανταμοιβές και οι τιμωρίες της είναι το σήμα κατατεθέν της μεγαλύτερης, της πιο διεφθαρμένης και ολέθριας, της ισχυρότερης και πιο προσοδοφόρας βιομηχανίας στον κόσμο, μη εξαιρουμένης της βιομηχανίας όπλων και πυρομαχικών. Είναι η βιομηχανία του αποπροσανατολισμού του ανθρώπινου μυαλού και της καταπίεσης της ανθρώπινης καρδιάς. Η αναγκαιότητα δεν γνωρίζει κανέναν νόμο· ως εκ τούτου, η πλειοψηφία των θεϊστών αναγκάζεται να επανεξετάσει κάθε ζήτημα, ακόμα κι αν δεν έχει καμία σχέση με θεότητες ή με την Αποκάλυψη ή το Υπερπέραν. Ίσως αισθάνονται το γεγονός ότι η ανθρωπότητα κουράζεται από τα εκατοντάδες παραρτήματα (θρησκείες) του Θεού.

Πώς να βελτιωθεί αυτό το νεκρό επίπεδο θεϊστικής πεποίθησης, είναι πραγματικά ένα θέμα ζωής και θανάτου για όλα τα δόγματα. Γι΄ αυτό και η ανοχή τους· αλλά είναι μια ανοχή όχι κατανόησης, αλλά αδυναμίας. Ίσως αυτό να εξηγεί και τις προσπάθειες που ενθαρρύνονται σε όλες τις θρησκευτικές δημοσιεύσεις για να συνδυάσουν τις διαφοροποιημένες θρησκευτικές φιλοσοφίες και τις συγκρουόμενες θεϊστικές θεωρίες σε ένα δόγμα. Όλο και περισσότερο, οι διάφορες έννοιες “του μόνου αληθινού Θεού, τού μοναδικού καθαρού πνεύματος, - η μόνη αληθινή θρησκεία” σχολιάζονται με τρόπο ανεκτικό σε μια μανιώδη προσπάθεια να καθιερωθεί ένα κοινό έδαφος για να διασώσει τη σύγχρονη μάζα από τη “ολέθρια” επιρροή των αθεϊστικών ιδεών.

Είναι χαρακτηριστικό της θεϊστικής “ανοχής” ότι κανένας δεν νοιάζεται πραγματικά για το τι πιστεύουν οι άνθρωποι, αν πιστεύουν, ή προσποιούνται ότι πιστεύουν. Για να πραγματοποιήσουν αυτό το σκοπό, χρησιμοποιούνται οι πιο ωμές και επιθετικές μέθοδοι. Θρησκευτικές συνεδριάσεις και προσπάθειες αναγέννησης της θρησκευτικής πίστης, μέθοδοι που πρέπει να προσβάλουν κάθε εξευγενισμένη αίσθηση, και που η επίδρασή τους επάνω στην άγνοια και την περιέργεια συχνά τείνει να δημιουργήσει μια ήπια κατάσταση παραφροσύνης που συνδέεται, όχι σπάνια, με την ερωτομανία. Όλες αυτές οι μανιώδεις προσπάθειες βρίσκουν την έγκριση και την υποστήριξη από τις μεγάλες δυνάμεις της γης. Από το ρώσο δεσπότη, τον αμερικανό Πρόεδρο· από προσωπικότητες τύπου Rockefeller μέχρι τον πιο ασήμαντο επιχειρηματία. Δείχνουν ότι βασικά επιδιώκουν το κεφάλαιο που επενδύεται στις διάφορες χριστιανικές αδελφότητες και τα άλλα θρησκευτικά όργανα, θα επιστρέψει τεράστια κέρδη από τη κατακτημένη, εξημερωμένη, και κουτή μάζα.

Συνειδητά ή ασυναίσθητα, οι περισσότεροι θεϊστές βλέπουν στους Θεούς και τους διαβόλους, τον παράδεισο και την κόλαση, την ανταμοιβή και την τιμωρία, ένα μαστίγιο για να οδηγεί τους ανθρώπους στην υπακοή, την προβατοποίηση και την “ικανοποίηση”.

Η αλήθεια είναι ότι ο θεϊσμός θα είχε χάσει την επιθετικότητα του πολύ πριν από αυτό χωρίς τη συνδυασμένη υποστήριξη του διάβολου και της εξουσίας. Πόσο ολοκληρωτικά χρεοκοπημένος είναι πραγματικά, καταδεικνύεται στα πεδία των μαχών του κόσμου σήμερα.

Δεν περιγράφουν όλοι οι θεϊστές τη θεότητά τους ως το Θεό της αγάπης και της καλοσύνης; Ωστόσο μετά από χιλιάδες έτη τέτοιων κυρηγμάτων οι Θεοί παραμένουν κουφοί στην αγωνία της ανθρώπινης φυλής. Ο Κομφούκιος δεν ενδιαφέρεται για την φτώχεια, τις άσχημες συνθήκες και τη δυστυχία των πληθυσμών της Κίνας. Ο Βούδας παραμένει ανενόχλητος στη φιλοσοφική αδιαφορία του μπροστά στην πείνα και τους λιμούς στην Ινδία· ο Θεός παραμένει κουφός στην πικρή κραυγή στη Παλαιστίνη, ενώ ο Ιησούς αρνείται να αναστηθεί από τους νεκρούς ενάντια στους Χριστιανούς του που έσφαζαν και σφάζουν ο ένας τον άλλον.

Το βάρος όλων των τραγουδιών και των ύμνων “προς τον ύψιστο” είναι ότι ο Θεός αντιπροσωπεύει τη δικαιοσύνη και το έλεος. Ωστόσο, η αδικία μεταξύ των ατόμων μονίμως αυξάνεται· οι προσβολές που διαπράττονται ενάντια στις μάζες σε αυτήν την χώρα μόνο, φαίνονται αρκετές για να πνίξουν τον ίδιο τον παράδεισο. Αλλά πού είναι οι Θεοί για να δώσουν ένα τέλος σε όλες αυτές τις φρίκες, αυτά τα λάθη, αυτή την απανθρωπιά ενάντια στο άτομο; Όχι, όχι οι Θεοί, αλλά το ΑΤΟΜΟ πρέπει να εγερθεί μέσα από τη δυνατή οργή του. Εξαπατημένος από όλες τις θεότητες, προδομένος από τους “απεσταλμένους” τους, αυτός, ο ίδιος, πρέπει να αναλάβει να φέρει τη δικαιοσύνη επάνω στη γη.

Η φιλοσοφία του αθεϊσμού εκφράζει την επέκταση και την αύξηση του ανθρώπινου μυαλού. Η φιλοσοφία του θεϊσμού, εάν μπορούμε να την αποκαλέσουμε φιλοσοφία, είναι στατική και πάγια. Ακόμη και η απλή προσπάθεια να διεισδύσει κανείς στα μυστήρια αντιπροσωπεύει, από τη θεϊκιστική άποψη, μη-πίστη στην απ’ όλους αποδεκτή παντοδυναμία, και ακόμη και μια άρνηση της σοφίας των θείων δυνάμεων εκτός του ατόμου. Ευτυχώς, εντούτοις, το ανθρώπινο μυαλό δεν ήταν ποτέ, και δεν μπορεί ποτέ να είναι, καθοδηγούμενο, με το ζόρι, στη στασιμότητα . Ως εκ τούτου προχωρά σταθερά τον ανήσυχο δρόμο του προς τη γνώση και τη ζωή. Το ανθρώπινο μυαλό συνειδητοποιεί “ότι το σύμπαν δεν είναι το αποτέλεσμα μιας “δημιουργικής” διαταγής από κάποια θεία νοημοσύνη, που, από το πουθενά, παράγει ένα αριστούργημα χαοτικό και σε τέλεια λειτουργία”, αλλά ότι είναι το προϊόν χαοτικών δυνάμεων που λειτουργούν αέναα στο χρόνο, των συγκρούσεων και των κατακλυσμών, της απώθησης και της έλξης, αποκρυσταλλώνοντας μέσω της αρχής της επιλογής σε αυτό που οι θεϊστές καλούν, “ο κόσμος καθοδηγείται από τη τάξη και την ομορφιά.” Όπως ο Joseph McCabe [1867-1955] σωστά επισημαίνει στην “Ύπαρξη του Θεού”: “ένας νόμος της φύσης δεν είναι ένας τύπος που συντάσσεται από έναν νομοθέτη, αλλά μια μόνη περίληψη των παρατηρηθέντων γεγονότων – ένα πακέτο γεγονότων. Τα πράγματα δεν ενεργούν με έναν συγκεκριμένο τρόπο επειδή υπάρχει ένας νόμος, αλλά δηλώνουμε το “νόμο” επειδή ενεργούν με εκείνο τον τρόπο.”

Η φιλοσοφία του αθεϊσμού αντιπροσωπεύει μια έννοια της ζωής χωρίς καθόλου μεταφυσικό Υπερπέραν ή κάποιο Θείο ρυθμιστή. Είναι η έννοια ενός πραγματικού κόσμου με τις ελευθεριακές, εξελίξιμες και όμορφες δυνατότητές του, σε σύγκριση με έναν πλασματικό κόσμο, ο οποίος με τα πνεύματά του, τους χρησμούς, και την κίβδηλη ικανοποίηση έχει κρατήσει την ανθρωπότητα σε μία αβοήθητη υποβάθμιση.

Μπορεί να φανεί παράδοξο, όμως είναι θλιβερά αληθινό, ότι αυτός ο πραγματικός, ορατός κόσμος και η ζωή μας έπρεπε να είναι τόσο πολύ κάτω από την επιρροή των μεταφυσικών υποθέσεων, αντί για τις φυσικές αποδείξιμες δυνάμεις. Κάτω από το μαστίγιο της θεϊστικής ιδέας, αυτή η γη δεν έχει χρησιμεύσει σε κανέναν άλλο σκοπό απ’ ότι ως προσωρινός σταθμός για να εξετάσει την ανθρώπινη ικανότητα για τη θυσία στη θέληση του Θεού. Αλλά τη στιγμή που ο άνθρωπος προσπάθησε να εξακριβώσει τη φύση αυτής της θέλησης, του είπαν ότι ήταν εντελώς ανώφελο για τη “πεπερασμένη ανθρώπινη νοημοσύνη” να πάει πέρα από τη παντοδύναμη άπειρη θέληση. Κάτω από το τεράστιο βάρος αυτής της παντοδυναμίας, το άτομο έχει υποκύψει στη σκόνη – ένα άβουλο πλάσμα διαλυμένο, και που ιδρώνει στο σκοτάδι. Ο θρίαμβος της φιλοσοφίας του αθεϊσμού είναι να ελευθερώσει το άτομο από τον εφιάλτη των Θεών· σημαίνει τη διάλυση των φαντασμάτων του αγνώστου. Ξανά και ξανά το φως του λόγου έχει διαλύσει το θεϊστικό εφιάλτη, αλλά η ένδεια, η δυστυχία και ο φόβος έχουν αναδημιουργήσει τα φαντάσματα - είτε παλιά είτε νέα, παρά την εξωτερική μορφή τους, αυτά διαφέρουν λίγο στην ουσία τους. Ο αθεϊσμός, αφ’ ετέρου, στην φιλοσοφική του πτυχή αρνείται την υποταγή, όχι μόνο σε μια καθορισμένη έννοια του Θεού, αλλά αρνείται όλη τη δουλεία στην ιδέα των Θεών, και αντιτάσσεται στη θεϊστική αρχή υπό αυτήν τη μορφή. Οι Θεοί στη μεμονωμένη λειτουργία τους δεν είναι στα μισά τόσο ολέθριοι όσο η αρχή του θεϊσμού που αντιπροσωπεύει την πίστη σε μία μεταφυσική, ή ακόμα και παντοδύναμη, δύναμη που κυβερνά τη γη και το άτομο. Είναι ο ολοκληρωτισμός του θεϊσμού, της ολέθριας επιρροής του επάνω στην ανθρωπότητα, της παραλυτικής επίδρασής του επάνω στη σκέψη και τη δράση, την οποία ο αθεϊσμός παλεύει με όλη τη δύναμή του.

Η φιλοσοφία του αθεϊσμού έχει τη ρίζα της στη γη, σε αυτήν την ζωή• ο στόχος του είναι η χειραφέτηση της ανθρώπινης φυλής από όλα τα Θεϊκά κεφάλια, είτε είναι αυτά ιουδαϊκά, χριστιανικά, μωαμεθανικά, βουδιστικά, βραχμινιστικά, ή ότι άλλο. Η ανθρωπότητα έχει τιμωρηθεί από καιρό και μάλιστα βαριά για τη δημιουργία των Θεών• τίποτα άλλο παρά ο πόνος και οι διωγμοί αυξήθηκαν από την δημιουργία τους. Υπάρχει μόνο μια διέξοδος από αυτή τη γκάφα: Το άτομο πρέπει να σπάσει τα δεσμά που τον κρατούν στις πύλες του ουρανού και της κόλασης, έτσι ώστε να μπορέσει να αρχίσει να διαμορφώνει μέσα από την αναζωπυρωμένη και αφυπνισμένη του συνείδηση ένα νέο κόσμο επάνω στη γη.

Μόνο μετά τον θρίαμβο της αθεϊστικής φιλοσοφίας στα μυαλά και τις καρδιές των ανθρώπων, θα γίνουν κατανοητές η ελευθερία και η ομορφιά της ζωής. Η ομορφιά ως δώρο από τον ουρανό έχει αποδειχθεί άχρηστη. Εντούτοις, θα γίνει η ουσία και η ώθηση της ζωής όταν μάθει το άτομο να βλέπει στη γη το μόνο ουρανό κατάλληλο για το άτομο. Ο αθεϊσμός βοηθά ήδη να ελευθερωθεί το άτομο από την εξάρτησή του στην τιμωρία και την ανταμοιβή ως θεϊκή ευκαιρία - αντίθετη για τους φτωχούς στο πνεύμα.

Αν ο θεός υπήρχε πραγματικά, θα έπρεπε να τον εξαφανίσουμε…

2009-02-09T07:14:00.000-08:00

…Υπάρχει αυτή η αντίφαση. Θέλουν το Θεό αλλά θέλουν και την ανθρωπότητα. Επιμένουν να συνενώνουν δύο όρους που, μόλις χωριστούν, δεν μπορούν πια να συναντηθούν παρά μόνο για ν’ αλληλοκαταστραφούν. Λένε με μια ανάσα: «Ο Θεός και η ελευθερία του ανθρώπου», «ο Θεός και η αξιοπρέπεια και η δικαιοσύνη και η αδελφότητα και η ευημερία των ανθρώπων» χωρίς να νοιαστούν για τη μοιραία λογική, σύμφωνα με την οποία, αν υπάρχει Θεός, αναγκαστικά είναι ο αιώνιος, ο ανώτατος, ο απόλυτος αφέντης και αν ο αφέντης αυτός υπάρχει, τότε ο άνθρωπος είναι σκλάβος. Αλλά, αν είναι σκλάβος, τότε δεν είναι προσιτή γι’ αυτόν ούτε η δικαιοσύνη, ούτε η φιλοσοφία, ούτε η αδελφότητα, ούτε η ευημερία». Μάταια και αντίθετα από κάθε λογική και κάθε ιστορική εμπειρία, θα παρουσιάσουν το Θεό τους διαπνεόμενο από την πιο τρυφερή αγάπη για την ανθρώπινη ελευθερία. Ένας αφέντης, ό,τι και αν κάνει, όσο φιλελεύθερος και αν θέλει να φανεί, παραμένει πάντα αφέντης και η ύπαρξή του αναγκαστικά σημαίνει δουλεία για όλους εκείνους που βρίσκονται κάτω από αυτόν. Έτσι, εάν υπήρχε Θεός, ένας μόνο τρόπος θα υπήρχε για να εξυπηρετήσει την ανθρώπινη ελευθερία, να έπαυε να υπάρχει. Επειδή αγαπώ και επιθυμώ βαθιά την ανθρώπινη ελευθερία και τη θεωρώ σαν απόλυτη προϋπόθεση για κάθε τι που λατρεύουμε και σεβόμαστε στην ανθρωπότητα, αντιστρέφω τη φράση του Βολταίρου και λέω πως, αν ο Θεός υπήρχε πραγματικά, θα έπρεπε να τον εξαφανίσουμε (…)». «…ο άνθρωπος αποδίδει στο Θεό όλες τις ιδιότητες, τις δυνάμεις και τις αρετές που διαδοχικά ανακαλύπτει μέσα ή έξω από αυτόν.(…) ο Θεός είναι [σαν ανώτατο ον] απόλυτα κενός από κάθε προσδιορισμό και κάθε περιεχόμενο, είναι γυμνός, ένα τίποτα, όπως το μηδέν. (…) στη θρησκευτική όμως φαντασία του εμφανίζεται σαν άρχοντας και Κύριος. Συνεπάγεται, λοιπόν, ότι ο Θεός είναι ο απόλυτος σκυλευτής και ότι, επειδή ο ανθρωπομορφισμός είναι η ίδια η ουσία κάθε θρησκείας, ο ουρανός, που θεωρείται η κατοικία των αθάνατων Θεών, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν άπιστο καθρέφτη που αντανακλά στον θρησκευόμενο άνθρωπο την ίδια την εικόνα του αντεστραμμένη και εξογκωμένη (…). Ο Χριστιανισμός είναι η πιο αντιπροσωπευτική Θρησκεία, επειδή ακριβώς παρουσιάζει και φανερώνει, σ’ όλη την έκτασή της, τη φύση, την καθαρή ουσία κάθε θρησκευτικού συστήματος που είναι η πτώχευση, η υποδούλωση και η εκμηδένιση της ανθρωπότητας προς όφελος της θεότητας. Εφόσον ο Θεός είναι το παν, ο πραγματικός κόσμος και ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα. Εφόσον ο Θεός είναι η αλήθεια, η δικαιοσύνη, το αγαθό, η δύναμη και η ζωή, ο άνθρωπος είναι το ψέμα, η αδικία, το κακό, η ασχήμια, η αδυναμία και ο θάνατος. Εφόσον ο Θεός είναι ο Κύριος, ο άνθρωπος είναι ο σκλάβος. Ανίκανος να βρει μέσα από τον ίδιο του τον εαυτό τη δικαιοσύνη, την αλήθεια και την αιώνια ζωή, δεν μπορεί να φθάσει εκεί παρά μόνο με τη θεία αποκάλυψη. Αλλά όποιος λέει αποκάλυψη, εννοεί μεσσίες, προφήτες, ιερείς και νομοθέτες που αποκαλύπτουν εμπνεόμενοι από τον ίδιο τον Θεό. Και αυτοί εδώ, αφού αναγνωριστούν σαν αντιπρόσωποι του Θεού πάνω στη Γη, σαν άγιοι διδάσκαλοι της ανθρωπότητας, προορισμένοι από τον ίδιο το Θεό να την κατευθύνουν στο δρόμο της σωτηρίας, πρέπει αναγκαστικά να ασκούν απόλυτη εξουσία. Όλοι οι άνθρωποι τους οφείλουν μια παθητική και απεριόριστη υποταγή. Γιατί απέναντι στη θεϊκή Λογική δεν υπάρχει ανθρώπινη λογική που να μπορεί να της εναντιωθεί, ούτε επίγεια δικαιοσύνη ενάντια στη δικαιοσύνη του Θεού. Αφού οι άνθρωποι είναι σκλάβοι του Θεού, πρέπει να είναι και σκλάβοι της Εκκλησίας και του Κράτους, εφόσον αυτό καθαγιάζεται από την Εκκλησία (…). Ανεξάρτητα λοιπόν από το αν αυτό δυσαρεστεί τους μεταφυσικούς και τους θρησκευόμενους ιδεαλιστές, φιλοσόφους, πολιτικούς ή ποιητές, η ιδέα του Θεού σημαίνει την απάρνηση της ανθρώπινης λογικής και δικαιοσύνης ‘ είναι η πιο αποφασιστική απάρνηση της ανθρώπινης ελευθερίας και αναγκαστικά καταλήγει στη δουλεία των ανθρώπων, τόσο στη θεωρία όσο και στην πρακτική (…). Αν υπάρχει Θεός, ο άνθρωπος είναι σκλάβος. Ο άνθρωπος όμως μπορεί και πρέπει να είναι ελεύθερος. Λοιπόν, δεν υπάρχει Θεός. Προκαλώ οποιονδήποτε να βγει από τον κύκλο αυτό και να διαλέξει. …Η αληθινή, πραγματική αγάπη, έκφραση μιας αμοιβαίας και σταθερής ανάγκης, δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο μεταξύ ίσων. Η αγάπη του ανώτερου για τον κατώτερο είναι η εκμηδένιση, η καταπίεση, η περιφρόνηση, είναι ο εγωισμός, η αλαζονεία, η ματαιοδοξία που θριαμβεύουν μέσα στο αίσθημα του μεγαλείου που θεμελιώνεται πάνω στην ταπείνωση του άλλου. Η αγάπη του κατώτερου για τον ανώτερο είναι ο εξευτελισμός, ο φόβος και οι ελπίδες του σκλάβου που περιμένει από τον αφέντη του την ευτυχία ή την δυστυχία. Τέτοιος είναι ο χαρακτήρας αυτής της υποτιθέμενης αγάπης του Θεού για τους ανθρώπους και των ανθρώπων για τον Θεό. Είναι ο δεσποτισμός του ενός και η δουλεία του άλλου».

Απόσπασμα από το «Θεός και Κράτος», του Μichael Bakunin.

Η απάντηση στο κείμενο: ''Ο άνθρωπος, η πολιτική και η θρησκεία…'', μέσω της ΕΣΠΕΡΙΔΑΣ.

2009-02-09T07:11:00.000-08:00

ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Πάγια και αδιαπραγμάτευτη τακτική της ΄΄ΕΣΠΕΡΙΔΑΣ΄΄, είναι ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, το καθήκον για υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης και της σκέψης, η αντίληψη πως βήμα στο δημόσιο διάλογο μπορεί να έχει ο κάθε πολίτης, ανεξάρτητα αν η άποψή του γίνεται αποδεκτή ή όχι από τους συντελεστές της εφημερίδας. Υπό αυτό το πρίσμα, η εφημερίδα δύναται να φιλοξενεί απόψεις αναγνωστών, στα πλαίσια του ελεύθερου δημόσιου διαλόγου. Σήμερα δημοσιεύουμε σχετική επιστολή του Πρωτοπρεσβύτερου κ. Γεράσιμου Ζαμπέλη.

Φ.Β.

Αξιότιμε κύριε Διευθυντά,

Έκπληκτος και ανήσυχος μελέτησα το κείμενο «Ο άνθρωπος, η πολιτική και η “θρησκεία”», του οποίου συντάκτης θα πρέπει να είναι ο ιδιοκτήτης της εφημερίδας κ. Φίλιππος Βουκελάτος και το οποίο δημοσιεύτηκε στην σελ. 12 του με αριθμ. 23/ 18-1-09 φύλλου της έγκριτης εφημερίδας σας. Ένα κείμενο που κινείται στα στενά, πεζά και σκοτεινά όρια του προσωπικού στοχασμού και διεμβολίζει, ατομοκρατικά και εγωιστικά, θέτοντας σε διαθεσιμότητα την έγκυρη προβληματική του λόγου και της σκέψης κορυφαίων πνευματικών κεφαλαίων του Ελληνισμού μέσα στη διαχρονική του πολυκύμαντη, αλλά σημαντική παρουσία. Και μέσα από ισχνούς λεκτικούς ακροβατισμούς αποδομεί αξιολογικά τον δυναμισμό του όντως παγκοσμίου φαινομένου, που ονομάζεται Θρησκεία.

Ολόκληρο το κείμενο είναι έκθετο στη βάσανο της κριτικής. Μιας, δηλαδή, γενναίας απάντησης και στο πιο ασήμαντο πια ερώτημα για την ύπαρξη και την Αλήθεια του Θεού. Μέσα από τις αστείρευτες πηγές της Ζωής του Οποίου αντλεί την ύπαρξή της η ανθρωπότητα. Κάτι τέτοιο δε διαβεβαιώνουν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και συγγραφείς; Τόσον εύκολα τολμάμε να τους διαγράψουμε;

Η Θρησκεία, η οποία δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστιανικό λόγο, αφού ο Χριστιανισμός είναι Αποκάλυψη Θεού και όχι θρησκευτικό φαινόμενο, αποτελεί το καθαρό απόσταγμα μιας πιστεύουσας ύπαρξης. Ο Χριστιανισμός μεταμόρφωσε τη θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων, προσδίδοντας το αξιολογικό βάρος της Αλήθειας και της Ελευθερίας Του. Σ’ αυτά τα δύο προσωπικά μεγέθη –Αλήθεια και Ελευθερία- δεν υπάρχει αυξομείωση στην ποιότητα, ώστε να αναζητάμε την «καλύτερη» Αλήθεια ή την «καλύτερη» Ελευθερία. Και τα δύο συνυπάρχουν τέλεια στην σεπτή μορφή του Θεανθρώπου. Από Αυτήν ο άνθρωπος αντλεί τα ουσιαστικά κύτταρα να είναι και να παραμένει Άνθρωπος, πέρα από τον εφιαλτικό ορυμαγδό της ιδεολογικής σύγχυσης, πολιτικής ανεπάρκειας, εγωιστικής αντίληψης, ατομοκρατικής βιοθεωρίας. Έτσι διασώζεται από την απαξιωτική δύναμη του ατόμου και παραμένει δημιουργικό –για να θυμηθούμε τον Σίλλερ- πρόσωπο. Δίχως, λοιπόν, Αλήθεια και Ελευθερία –δυνάμεις εσωτερικού εμπλουτισμού, αξιολογικής δυναμικής, διαπροσωπικής εμβέλειας, θεανθρώπινης προσφοράς και υπαρξιακής ολοκλήρωσης- ο άνθρωπος θα βυθίζεται στα αδιέξοδα κοσμικών φροντίδων, ευτελών οραματισμών, μικρόνοων πιστευμάτων και φτηνών ατομικών προβληματισμών. Τότε θα τολμά να αρνείται τον Θεό και να θεοποιεί την –απρόσωπη σίγουρα- ανθρωπότητα. Θα προχωρεί να αποδέχεται τον άνθρωπο σαν άτομο, δηλαδή απρόσωπη μάζα, έτοιμη για τους μηχανισμούς της καθημερινότητας. Και όχι πρόσωπο, δηλαδή «ιερή λήκυθο του Θείου» (Κων. Τσάτσος).

Έτσι όμως οδηγούμαστε στην εγκληματική βεβαιότητα, πως ο άνθρωπος είναι «κρέας για συνωμοσία» (Μίλοβαν Τζίλας) και όχι ιερό αποτύπωμα των θείων δακτύλων, όπως εύστοχα επισημαίνουν οι μεγάλοι Πανεπιστήμονες Πατέρες της Εκκλησίας. Εξάλλου αυτή η επικίνδυνη άποψη τόσα δεινά έφερε στην ανθρωπότητα και τόσο ευτέλισε τον «θεόπλαστο» (Γρηγόριος Θεολόγος) άνθρωπο!

Με αγάπη και ευχές Χριστού

Πρωτοπρεσβύτερος Γεράσιμος Ζαμπέλης

Ο άνθρωπος, η πολιτική και η θρησκεία…

2009-02-09T07:08:00.000-08:00

Δεν υπάρχει κανένας θεός εκτός από την Ανθρωπότητα. Το περιεχόμενο της θεολογίας είναι ασήμαντο. Δεν υπάρχει καμία κυβέρνηση εκτός από την Ελευθερία. Το περιεχόμενο της πολιτικής δεν έχει καμιά αξία. Κυριολεκτώντας, η καλύτερη μορφή κυβέρνησης, όπως και η πιο τέλεια θρησκεία, είναι μια αντιφατική ιδέα. Το πρόβλημα είναι να ανακαλύψουμε πως μπορούμε να αποκτήσουμε όχι την καλύτερη κυβέρνηση, αλλά την καλύτερη ελευθερία.

Τα πολιτικά δικαιώματα δεν πηγάζουν στα κοινοβούλια Μάλλον επιβάλλονται σ’ αυτά απ’ έξω. Και ακόμα και η νομοθετική ενεργοποίησή τους για πολύ καιρό, δεν αποτελεί εγγύηση για την ασφάλειά τους. Δεν υπάρχουν επειδή γράφτηκαν νόμιμα σε ένα κομμάτι χαρτί, αλλά μόνο όταν έχουν γίνει η εκ των έσω αναπτυσσόμενη συνήθεια ενός λαού, και όταν κάθε προσπάθεια ζημίωσής τους, θα συναντηθεί με την αυθόρμητη και αποτελεσματική αντίσταση του πληθυσμού. Βασικοί άξονες επιτυχίας σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι η αλληλεγγύη, η δράση και η αυτοδιαχείριση.

Παράλληλα δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως καμιά ανάπτυξη στη ζωή των λαών δεν μπορεί να δημιουργηθεί αλλιώς παρά μέσω της ατομικής προσπάθειας. Μέσα στο ανθρώπινο άτομο, το πρωταρχικό στοιχείο της κοινωνίας, πρέπει να αναζητήσει κανείς την παρορμητική ώθηση του περιβάλλοντος, η οποία είναι προορισμένη να μετατρέπεται σε ελεύθερες ενέργειες για τη διάδοση των ιδεών και για τη συμμετοχή σε πράξεις, οι οποίες μεταβάλλουν την πορεία των λαών.

Η ισορροπία των κοινωνιών είναι ασταθής μονάχα όταν αυτές εμποδίζουν τα άτομα να επεκταθούν ελεύθερα. Η ελεύθερη κοινωνία δημιουργείται μέσω της ελευθερίας που έχει επιτραπεί σε κάθε ανθρώπινο πρόσωπο όσον αφορά την πλήρη του ανάπτυξη. Αυτό το πρωταρχικό κύτταρο, μπορεί να συνδέεται μετά όπως του αρέσει με άλλα κύτταρα της μεταβαλλόμενης ανθρωπότητας και να ενώνεται μαζί τους. Έτσι οι κοινωνίες αποκτούν αξία και καλοσύνη σε άμεση σχέση με αυτή την ελευθερία και την πρωταρχική ανάπτυξη των ατόμων. Από τον άνθρωπο άλλωστε προέρχεται η δημιουργική θέληση, η οποία φτιάχνει και αναμορφώνει τον κόσμο.

Εκπαιδευτικό σύστημα

2009-02-05T07:59:00.000-08:00

Το νέο εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να βασίζεται στην Αρχή Της Ελευθερίας.

Η φιλοσοφία του πρέπει να κινείται στην κατεύθυνση: Στην Ελευθερία του Διδάσκοντος να προσδιορίσει το περιεχόμενο των μαθημάτων του αντιστοιχεί η Ελευθερία του Διδασκομένου να επιλέξει τους Καθηγητές του.

Συνάμα, η επέκταση της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Τεχνολογία, πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί σε όλα τα επίπεδα.

Ανασχηματισμοί και περί Δημοκρατίας αυταπάτες...

2009-01-15T10:59:00.000-08:00

Ούτως ή άλλως, έτσι για να μην ξεχνάμε, ουδέποτε η ανθρωπότητα γνώρισε στην πράξη, στην ουσία, την ακρίβεια του όρου «Δημοκρατία», οι απατηλές υποσχέσεις ξεκινούν πριν περίπου διακόσια χρόνια όσα περίπου και η ηλικία του σύγχρονου πολίτη και ο ρόλος του στην κοινωνία. Μπορεί Σύνταγμα και κοινοβουλευτισμός να είναι προϊόντα επαναστάσεων και θεμιτών ή αθέμιτων ταξικών παραχωρήσεων ή και κατακτήσεων, αλλά στη χώρα μας, εντάχθηκαν ή υπέκυψαν τάχιστα σε ένα πελατειακό σύστημα ή καθεστώς που προϋπήρχε όλων αυτών των νέων χαρακτηριστικών του κράτους. Αυτές οι «σχέσεις» το υποκατέστησαν και το απογύμνωσαν. Σύντομα οι αυταπάτες και έννοιες τύπου «ο κυρίαρχος λαός» ή «ο λαός αποφασίζει» έγιναν ορατές. Αυτές οι πελατειακές σχέσεις ταυτόχρονα με πολλές άλλες ταξικές κοινωνικο-οικονομικές αιτίες που δεν είναι της ώρας να αναλυθούν αποτέλεσαν μέρος της καθημερινής μας πραγματικότητας. Κύριος ρυθμιστής υπήρξε και παραμένει ο κρατικός μηχανισμός, δηλαδή το κράτος – μια πραγματικότητα που δεν αφήνει περιθώρια άλλης ερμηνείας πέραν του ότι αυτό το κράτος ήταν και παραμένει ένας μηχανισμός εκμετάλλευσης. Παρόλο που ατομικά ο καθένας από εμάς θα επιθυμούσε το κράτος μια απλή προέκταση ή μεγέθυνση του εαυτού μας. Να το πω απλά: θέλουμε το κράτος στην υπηρεσία του πολίτη (γενικός και απατηλός ο όρος αλλά καταλαβαινόμαστε).

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου αυτό το προαναφερθέν κράτος φαντάζει στα μάτια μας συμπαθές, σεμνό και μειωμένο στα ανθρώπινα δικά μας μέτρα και ξάφνου ο πανταχού παρών αρχέγονος αναρχισμός της καχυποψίας μας έναντι αυτού του οργάνου, προς στιγμή κάμπτεται. Έλα όμως που ο «πολίτης» που ενώ κάθε τόσο τον επανιδρύουν παραμένει πάντα παραδόξως υπό κατασκευή ή υπό κατάρρευση (ότι επιθυμείτε). Στις περιπτώσεις αυτές, που το κράτος φορά «τα καλά του» είναι κυρίως σε εποχές προεκλογικές ή και ανασχηματισμού, δηλαδή όταν η κυβερνώσα αρχή του κράτους ανασχηματίζεται, αναμορφώνεται, ντύνεται αλλιώς, φορά το άλλο, το κατιτίς της.

Αυτό το κατιτίς του κράτους προσφέρει πάμπολλες ψευδαισθήσεις, όπως ότι υπάρχουν ακόμη περιθώρια αναμόρφωσης του χαρακτήρα και της ουσίας αυτού του μηχανισμού, προσφέρεται επίσης και σαν είδος εντομοκτόνου που μπορεί ψεκάσει και να εξουδετερώσει ακόμη και τα μικρόβια της όποιας διαφθοράς ή ακόμη και υποψία αυτής.

Αυτό το κατιτίς κρύβει επιμελημένα την πραγματική ιδιότητα και λειτουργία του βουλευτή και τον παρουσιάζει σαν αληθινό αντιπρόσωπο «του λαού», αποκρύπτει το γεγονός ότι αυτός ο «αντιπρόσωπος» δεν ελέγχεται από κανένα «πολίτη», από τη στιγμή που θα εισέλθει στη βουλή και θα νομοθετήσει. Αυτό το κατιτίς είναι σπουδαίο γιατί όταν ακούς τον βουλευτή που εσύ ψήφισες να αγορεύει, νομίζεις ότι εσύ αγορεύεις, εσύ και μαζί σου ολόκληρος ο λαός, φαντάζεσαι έναν ολόκληρο λαό να αγορεύει και να νομοθετεί. Μέσα στη βουλή δεν υπάρχουν πλέον βουλευτές παρά μόνο εμείς, ο λαός.

Πηγή: http://roides.wordpress.com/2009/01/07/7dec09/

ΕΥΡΩΠΗ: Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.

2008-12-03T09:04:00.000-08:00

Η Αμερικανική κυριαρχία στηρίχθηκε στην ικανότητά της να κερδίζει συμβατικούς πολέμους και στην παγκόσμια παρουσία της λαϊκής της κουλτούρας. Στον αντίποδα οι Ευρωπαίοι αντέταξαν ένα άλλο είδος ισχύος. Η ικανότητά της Ευρώπης να μετασχηματίζει, επενεργεί μακροπρόθεσμα και δεν μπορεί να μετρηθεί με όρους στρατιωτικών εξοπλισμών και έξυπνων όπλων. Είναι όμως ιδιαίτερα αισθητή σε επίπεδο διεθνών συμφωνιών και θεσμικών οργάνων. Δημιουργεί κοινά πρότυπα διεισδύοντας σε χώρες χωρίς να προκαλεί εχθρότητες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το πλέον πρωτότυπο και επιτυχημένο πείραμα οικοδόμησης πολιτικών θεσμών μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Επανένωσε την Ευρώπη μετά τη πτώση του τοίχους του Βερολίνου. Επηρέασε πολιτικές μεταβολές από την Ουκρανία ως και τη Τουρκία - όχι όπως στο παρελθόν με στρατιωτικά αλλά με ειρηνικά μέσα. Μέσα από τις οικονομικές καινοτομίες της συνέβαλε στο να φέρει την ευημερία σε εκατομμύρια ανθρώπους. Ο ρόλος της ήταν αποφασιστικός στην επαναφορά της Δημοκρατίας στην Ισπανία, τη Πορτογαλία και την Ελλάδα, χώρες όπου πριν υπήρχε δικτατορία.

Παράλληλα, η ΕΕ πέτυχε κατ΄ ουσίαν κάτι πολύ βαθύ: Αναχαίτισε τις βλαβερές επιρροές της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, εθνικισμό, αποικιοκρατία, στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό. Ίδρυσε ή υποστήριξε θεσμικά όργανα – όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα οποία όχι μόνο απορρίπτουν αλλά και νομοθετούν εναντίον της βαρβαρότητας που χαρακτήρισε το παρελθόν της Ευρώπης. Πλέον δεν είναι το μέλλον της ΕΕ αυτό που προβληματίζει, αλλά οι επιτυχίες της. Η επανένωση της Δυτικής και της Ανατολικής Ευρώπης έμοιαζε αδύνατη πριν από είκοσι χρόνια, σήμερα φαντάζει δυνατή.

Η Ευρώπη δεν είναι απλά ένας παράγοντας της παγκοσμιοποίησης, είναι το κατεξοχήν εργαλείο της ανθρωπότητας για την προσαρμογή μας σε αυτήν, είναι ο βασικός πυρήνας αναδιάρθρωσης και εξέλιξης αυτής της προοπτικής. Και αυτό γιατί πολλά ζητήματα και προβλήματα σήμερα γεννιόνται επάνω στο επίπεδο του κράτους – έθνους και δεν μπορούν να επιλυθούν μέσα στα όρια του κράτους – έθνους. Η εθνικιστική και η απομονωτική νοοτροπία είναι ο χειρότερος εχθρός του έθνους και των συμφερόντων του. Η ΕΕ μπορεί να προωθήσει καλύτερα τα εθνικά συμφέροντα από ότι τα έθνη όταν λειτουργούν από μόνα τους: στο εμπόριο, στη μετανάστευση, στο νόμο, στη τάξη, στο περιβάλλον, στην άμυνα, παντού.

Η ΕΕ είναι ένα είδος κοσμοπολίτικου σχεδίου σε εξέλιξη. Η ενότητα βέβαια σε καμιά περίπτωση δεν έχει να κάνει με την ομοιομορφία. Η ποικιλότητα δεν είναι το πρόβλημα, είναι η λύση. Η συνεχής διεύρυνση δηλαδή αποτελεί το πιο ισχυρό εργαλείο της Ένωσης για τη προώθηση και τη διάδοση της δημοκρατίας, της ειρήνης και των ανοικτών αγορών. Συνάμα, η ΕΕ για να μπορέσει να διαδραματίσει σημαντικό παγκόσμιο ρόλο πρέπει να προβεί σε ριζοσπαστικές πολιτικές καινοτομίες. Χρειάζονται περισσότερο αποτελεσματικά μέσα λήψης κοινών αποφάσεων. Ένα αξιοκρατικό και ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο για τις απαραίτητες διαβουλεύσεις με τα εθνικά κοινοβούλια. Ο στόχος πρέπει να είναι, να οικοδομηθεί τελικά ένα ισχυρό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα παράγει εποικοδομητική πολιτική σε πλαίσια δημοκρατικά και λογικά και το οποίο τελικά θα αντανακλά την άποψη της Ευρώπης προς κάθε κατεύθυνση, με δύναμη και σιγουριά.
Παρόλο που η Κίνα και η Ινδία είναι της μόδας να περιγράφονται ως μελλοντικοί διάδοχοι των ΗΠΑ, η ΕΕ αναμφισβήτητα αποτελεί την πλέον επιτυχημένη εθελούσια ένωση κρατών και αναμένεται να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο μεταξύ αυτών των δυνάμεων. Κι αν η παραχώρηση ενός μέρους της Εθνικής Κυριαρχίας είναι ένα ζήτημα που προβληματίζει έντονα κάποιους στους κόλπους της ΕΕ, το αν τελικά αποτελεί προϋπόθεση ως ενδεδειγμένη και αναγκαία απάντηση στην παρακμή του έθνους – κράτους στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, η ΕΕ οφείλει να το λάβει αυτό σοβαρά υπόψη της και να εξετάσει το ζήτημα σε όλες του τις παραμέτρους με μεγάλη προσοχή.

Το μέλλον, όπως και το παρελθόν, ανήκει στην Ευρώπη. Η ΕΕ εκφράζει το όραμα μιας συλλογικότητας που διοικείται από τα μέλη της τα οποία αυξάνουν τις δυνάμεις τους συνεργαζόμενα. Στα πλαίσια της λειτουργίας της δόθηκε η δυνατότητα στα κράτη – μέλη να εξορθολογήσουν τη πολιτική τους στον βιομηχανικό και αγροτικό τομέα. Μέσω της ένωσης η Ευρώπη έσωσε τη Δημοκρατία δίνοντας τη δυνατότητα στα κράτη – μέλη της να δραστηριοποιούνται με επιτυχία σε ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

Σήμερα θεωρείται δεδομένη μια συγκεκριμένη εξάπλωση της δημοκρατίας. Το επόμενο βήμα είναι η εισαγωγή της άμεσης δημοκρατίας στο πλαίσιο του έθνους – κράτους. Έτσι, τα κράτη – μέλη, ίσως μπορέσουν να βρουν τρόπους μεταξύ τους συνεργασίας, οι οποίοι θα τους βοηθούν να διατηρούν την αυτονομία τους και να προάγουν τις συμπράξεις, δια μέσου της ανάπτυξης ενός νομικού πλαισίου σε κάποια πεδία και ενός πλαισίου πολιτικών σε άλλα. Η ισχύς του νόμου προάγει των ανταγωνισμό και οι πολιτικές προάγουν τη συνεργασία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προχωρήσει και να μετεξελιχθεί. Μαζί όμως με τις μεταρρυθμίσεις πρέπει να διατηρήσουμε και να εμβαθύνουμε το ενδιαφέρον μας για τη κοινωνική δικαιοσύνη. Ορισμένες χώρες, ιδιαίτερα οι σκανδιναβικές, έχουν συνδυάσει με αξιοσημείωτη επιτυχία την οικονομική ανάπτυξη με αυξημένα επίπεδα κοινωνικής προστασίας. Ας δούμε τι μπορεί να μάθει από αυτές η υπόλοιπη Ευρώπη καθώς και από άλλες επιτυχημένες χώρες σε όλο τον κόσμο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αποτελέσει το υπόστρωμα πάνω στο οποίο θα ανθίσει μια παγκόσμια ανθρώπινη κοινωνία. Αυτό θέλουν όλοι οι υπέρμαχοι της Ευρώπης. Ας το κάνουμε πραγματικότητα.

Η Καταστροφική Πολιτική της ΝΔ θα συνεχιστεί και το 2009.

2008-11-29T22:36:00.000-08:00

Ύστερα από την πάροδο πέντε ετών, το οικονομικό επιτελείο απέτυχε στο να δημιουργήσει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για το πέρασμα σε ένα νέο υπόδειγμα ανάπτυξης, το οποίο θα αυξήσει και διατηρήσει την ευημερία των πολιτών. Από το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2009 δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει το ενδεχόμενο μίας ακόμη τεράστιας αποτυχίας της πολιτικής της ΝΔ, τόσο στην ολοκλήρωση της υλοποίησης του Προϋπολογισμού του 2008, όσο και στην υλοποίηση του Προϋπολογισμού του 2009 με καταστροφικές συνέπειες για την Ελλάδα και τους Έλληνες.

Η ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2003 ήταν εξαπλάσια του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Η Ελληνική Οικονομία βρίσκεται σε πορεία επιβράδυνσης ήδη από το 2004. Οι προβλέψεις για την πραγματική οικονομία σε όλους τους Προϋπολογισμούς της ΝΔ έχουν διαψευστεί σε σχέση με τη μεταβολή των επιμέρους συντελεστών του ΑΕΠ, ακόμη και για τις δημόσιες δαπάνες που είναι το κατεξοχήν μέγεθος που διαχειρίζεται και για το οποίο δεσμεύεται με τον προϋπολογισμό που καταθέτει. Ο ρυθμός μεγέθυνσης από το 5% το 2003 και το 4,6% το 2004 πέφτει στο 3,8% το 2005. Το 2008 ο ρυθμός μεγέθυνσης προβλέπεται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού να είναι 3,4% (το ΔΝΤ κάνει πρόβλεψη για 3,2%), αλλά με μεγάλες πιθανότητες να είναι ακόμη χαμηλότερος λόγω και της αδυναμίας της οικονομίας να αντεπεξέλθει στη διεθνή κρίση. Με τη διακυβέρνηση της ΝΔ η σύγκλιση των εισοδημάτων προς το μέσο όρο της ΕΕ ανακόπτεται. Η κατάταξη της Ελλάδας στην ΕΕ ως προς το ρυθμό ανάπτυξης επιδεινώθηκε. Η Ελλάδα από την 5η θέση το 2003 στην ΕΕ27 ως προς το ρυθμό ανάπτυξης βρέθηκε στην 14η θέση το 2007. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης την περίοδο 2000-2003 αυξήθηκε συνολικά κατά 9,4 μονάδες. Από το 2004 ξεκινάει η επιβράδυνση και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε έως το 2007 μόνο κατά 5 μονάδες. Το 2008, σύμφωνα με τις προβλέψεις, η πορεία σύγκλισης αντιστρέφεται και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί κατά 0,1 μονάδες σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ.
Οι ιδιωτικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 2004 βαίνουν μειούμενες. Σε ονομαστικούς όρους, οι ιδιωτικές επενδύσεις το 2003 αντιστοιχούσαν στο 20,1% του ΑΕΠ ενώ το 2007 αντιστοιχούν στο 19,5%. Τόσο οι εισερχόμενες όσο και οι εξερχόμενες άμεσες ξένες επενδύσεις αφορούν σχεδόν αποκλειστικά εξαγορές και συμμετοχές σε αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων και στην πλειοψηφία τους, αφορούν στον τραπεζικό τομέα. Με άλλα λόγια, δεν επεκτείνουν την παραγωγική βάση της χώρας, δεν παράγουν νέες θέσεις εργασίας, αλλά αποτελούν ανταλλαγές ή αγορές μεριδίων ιδιοκτησίας σε υπάρχουσες επιχειρήσεις. Τραγική είναι η επιδείνωση της διεθνούς επενδυτικής θέσης της χώρας, που αντανακλά τον εξωτερικό δανεισμό της οικονομίας. Από τα 101,6 δις ή 59% του ΑΕΠ του 2003 οδηγηθήκαμε στα 214 δις Ευρώ ή 93,6% του ΑΕΠ το 2007. Οι δημόσιες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου (γενικής κυβέρνησης) ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 2005 έχουν επιστρέψει στο επίπεδο του 1997 και παραμένουν αμετάβλητες στο 3%. Το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (ΠΔΕ), που δεν αφορά μόνο σε επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αφού συμπεριλαμβάνει και όλες τις δημόσιες δαπάνες για το ΚΠΣ, από 5% του ΑΕΠ την περίοδο 2000-2004 μειώνεται σε 3,8% του ΑΕΠ την τετραετία της ΝΔ. Οι επιδόσεις της Ελλάδας στον εξωτερικό τομέα της οικονομίας είναι μια ακόμη πτυχή της απουσίας πολιτικής για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. To έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει σχεδόν τριπλασιαστεί μεταξύ 2003 και 2007 σε ονομαστικές τιμές. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, από το 7% το 2003 στο πρώτο τρίμηνο του 2008 έφτασε το 16%. Το εμπορικό έλλειμμα μέσα σε μια τετραετία (2003-2007) έχει σημειώσει αύξηση κατά 19 δις ευρώ. Στις διεθνείς συγκρίσεις ανταγωνιστικότητας η Ελλάδα χάνει διαρκώς θέσεις στην κατάταξη. Στον δείκτη (π.χ.) της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας του World Economic Forum από τη θέση 37 έχει κατρακυλήσει στη θέση 65.
Η δημοσιονομική πολιτική της ΝΔ μπορεί δίκαια να χαρακτηριστεί καταστροφική. Καταστροφική διότι: Δεν προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αύξηση των εισοδημάτων, αναδιανέμει άδικα το προϊόν της ανάπτυξης με πρόσθετα αρνητικά αποτελέσματα για την οικονομία και την κοινωνία, αυξάνει τους έμμεσους φόρους και δεν καταπολεμά τη φοροδιαφυγή, δεν βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των δημοσίων δαπανών και απαξιώνει τις κερδοφόρες δημόσιες επιχειρήσεις, αυξάνει το δημόσιο και το ιδιωτικό χρέος και τον δανεισμό από το εξωτερικό. Χαρακτηριστικά μπορούμε να θυμηθούμε πως συνολικά μεταξύ 2005 και 2007, στους μισθωτούς και συνταξιούχους το δηλωθέν φορολογούμενο εισόδημα αυξήθηκε κατά 14,3% και ο φόρος που πλήρωσαν αυξήθηκε κατά 24,6%, στα λοιπά φυσικά πρόσωπα το δηλωθέν εισόδημα αυξήθηκε κατά 10,3% και ο φόρος που πλήρωσαν αυξήθηκε κατά 14,1% ενώ στα νομικά πρόσωπα (εταιρείες) το δηλωθέν εισόδημα αυξήθηκε κατά 15,5% και ο φόρος που πλήρωσαν μειώθηκε κατά 3,3%. Η ΝΔ σταδιακά καταργεί την προοδευτικότητα στη φορολόγηση, αποδυναμώνοντας τον αναδιανεμητικό ρόλο του συστήματος και χαρίζοντας φόρους σε υψηλά εισοδήματα. Όσο για τις δημόσιες δαπάνες, στη θητεία της ΝΔ αυτές αντιστοιχούν στο 43% του ΑΕΠ έναντι περίπου 46% μέσο όρο στην Ευρωζώνη και την ΕΕ και σε σχέση με παλαιότερα εμφανίζονται μειούμενες ως ποσοστό, τόσο όσον αφορά το ΠΔΕ όσο και στην παιδεία και την υγεία.
Η διαφαινόμενη κάμψη των ρυθμών ανάπτυξης και η τακτική που μέχρι τώρα έχει εφαρμοσθεί κατά κόρον από το οικονομικό επιτελείο είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε γιγάντωση το πρόβλημα του δημοσίου χρέους κατά τα επόμενα χρόνια. Αυτή την πρόκληση μπορεί να μας απαντήσει ο Υπ.Οι.Ο και η κυβέρνηση της ΝΔ πως θα την αντιμετωπίσει;
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2009, στο νέο έτος η ΝΔ θα επιταχύνει την σημερινή κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας και θα οδηγήσει στην επιτάχυνση της πορείας επιβράδυνσης και ύφεσης.
Από τη σημαντική αύξηση φόρων όπως προβλέπεται από τον Π/Υ του 2009 ύψους 7,2 δις ευρώ, τα μεγαλύτερα βάρη πέφτουν πρώτιστα στους ώμους των ΜΜΕ και των Ελεύθερων επαγγελματιών μέσα από την περαίωση εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων και ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το δημόσιο καθώς και την κατάργηση του αφορολόγητου των Ελ. Επαγγελματιών (πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση έως και 1050 ευρώ για περίπου 700 χιλ. ελεύθερους επαγγελματίες).
Οι Δημόσιες Επενδύσεις περικόπτονται σε πρωτοφανή βαθμό, φτάνοντας πίσω στο επίπεδο του 1997. Οι δαπάνες για την Παιδεία συνεχίζουν την πτωτική τους πορεία, ενώ ανάλογη είναι η εικόνα και στον τομέα της Υγείας. Δεν προβλέπεται καμιά αύξηση της επιχορήγησης για το κλάδο ασθένειας του ΟΓΑ και αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα το έλλειμμα του κλάδου για το 2009 να ξεπεράσει το 1 δις ευρώ από 500 εκατ. ευρώ που θα είναι το 2008. Μειώνονται οι δαπάνες περίθαλψης και οι επιχορηγήσεις ασφαλιστικών ταμείων ως ποσοστά του ΑΕΠ κατά το 2009.
Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη μας τις ανάγκες χρηματοδότησης κατά το 2009 από την παράταση του ΚΠΣ 2000-2006, συνεπάγεται ότι οι πιστώσεις για το ΕΣΠΑ θα είναι και πάλι αμελητέες κατά τον τρίτο χρόνο επίσημης εφαρμογής του, με αποτέλεσμα τον ορατό κίνδυνο απώλειας κοινοτικών πόρων στο τέλος του 2010. Σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης η χώρα μας παραιτείται από την αξιοποίηση των πολύτιμων πόρων που διαθέτει η ΕΕ για την ανάπτυξή της.
Αυτή ακριβώς είναι η επιλογή οικονομικής πολιτικής της ΝΔ που προβλέπεται να οδηγήσει την Ελλάδα και τους Έλληνες, σε ακόμη εντονότερα φαινόμενα ύφεσης: κάμψη του ρυθμού ανάπτυξης, αύξηση της ανεργίας, υποχώρησης της βιομηχανικής παραγωγής κλπ, στους αμέσως επόμενους μήνες.
O Ελληνικός λαός πρέπει να θέσει τη Κυβέρνηση της ΝΔ προ των ευθυνών της και να αμφισβητήσει ουσιαστικά και τελεσίδικα της ικανότητά της να διοικήσει τη χώρα. Διαφορετικά, θα είναι και ο ίδιος συνυπεύθυνος για τα τραγικά αποτελέσματα αυτής της πολιτικής, ειδικά σε ότι αφορά το μέλλον της νέας γενιάς.

(Πηγή ΙΣΤΑΜΕ)

«ΤΑ ΚΑΡΤΕΛ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ»

2008-11-29T22:34:00.000-08:00

«Τα καρτέλ στην Ελλάδα», ήταν το θέμα πρόσφατης ημερίδας του ΙΣΤΑΜΕ για την οποία μάλιστα, πολύ τιμητικά κάποιοι, χρησιμοποίησαν την υπερβολή ότι είναι το πρώτο αντιμονοπωλιακό συνέδριο στην Ελλάδα. Συνέδριο που επιδίωξε να αποτελέσει εφ’ εξής το σημείο αναφοράς στο δημόσιο διάλογο σε ότι έχει σχέση με την κυριαρχία, τη δομή και τις πρακτικές της κερδοσκοπίας που βάζουν φρένο στην ανάπτυξη του τόπου και υπονομεύουν την ευημερία του Ελληνικού λαού.
Η σύνθεση της λίστας των ομιλητών από επιστήμονες, πολιτικούς, ανθρώπους του επιχειρηματικού κόσμου και θεσμικούς εκπροσώπους, καθώς και το εύρος της ατζέντας παρείχε τη δυνατότητα να εξαχθούν ότι συμπεράσματα που μπορούν να οδηγήσουν στο άνοιγμα σκέψεων και προτάσεων προς την ελληνική κοινωνία.
Αυτή η πρωτοβουλία του ΙΣΤΑΜΕ εντάσσεται σε ένα κεντρικό του σχεδιασμό να φέρει στην επικαιρότητα τα ζητήματα αιχμής , τα κομβικά σημεία, που αφορούν την ανάπτυξη του τόπου. Πέρσι τέτοιο καιρό ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, στη Συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ μίλησε για ένα άλλο δρόμο ανάπτυξης της χώρας μας, χάραξε μια νέα στρατηγική που θα οδηγήσει τη χώρα σε ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης και εκεί μίλησε διεξοδικά για το πώς πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τα τρία εργαλεία που ξέρει η ανθρωπότητα για την ανάπτυξη: την αγορά, το κράτος, τις Τράπεζες, που όμως στην πατρίδα μας και τα τρία χρειάζονται αναμόρφωση και τα τρία χρειάζονται επανασχεδιασμό και χρειάζεται η εγκαθίδρυση ενός νέου είδους σχέσης ανάμεσά τους.
Αυτός ο πολιτικός σχεδιασμός έρχεται να σμίξει με τη δημόσια συζήτηση που γίνεται για τα καρτέλ στην κοινωνία μας, γιατί αυτό το καρκίνωμα της οικονομίας έχει περάσει στην καθημερινότητα του πολίτη από απειλή που ήταν πριν από πολλά χρόνια, έκανε την εισβολή του στην καθημερινή ζωή του.
Ο πολίτης ως καταναλωτής βλέπει την ακρίβεια να κατατρώει το εισόδημά του και να υπονομεύει το επίπεδο διαβίωσής του, βλέπει το τσουνάμι της ακρίβειας στα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης και μαθαίνει μέσα από τη σκληρή, την οδυνηρή πραγματικότητα απλά μαθήματα πολιτικής οικονομίας.
Ο πολίτης βλέπει να εκτοξεύονται οι τιμές των τροφίμων και των ειδών καθημερινής ανάγκης και ακούει τις επίσημες ανακοινώσεις για τον πληθωρισμό και μαθαίνει μέσα από αυτό τη διαφορά που υπάρχει, αυτό που λένε οι οικονομολόγοι το πλουτοκρατικό χάσμα ανάμεσα στους δείκτες τιμών.
Βλέπει κάθε μέρα πηγαίνοντας στο σούπερ μάρκετ να μειώνει τα προϊόντα που βάζει στο καλάθι του και ταυτόχρονα ακούει τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ότι τα σούπερ μάρκετ αυξάνουν τους τζίρους και τα κέρδη τους, μαθαίνοντας έτσι αυτό που δεν καταλαβαίνει ο Υπουργός Ανάπτυξης τι σημαίνει μονοπωλιακή μεγιστοποίηση του κέρδους.
Ο πολίτης αφού βλέπει τους πραγματικούς του μισθούς να παραμένουν σταθεροί, οδηγείται στο δανεισμό και βλέπει τη διαφορά των επιτοκίων που παίρνει σαν καταθέτης και σα δανειζόμενος από τις Τράπεζες και ταυτόχρονα τις μεγάλες προμήθειες που του χρεώνουν στους λογαριασμούς του.
Ακούει από τα επίσημα χείλη ότι έχουμε ένα υγιές και ανταγωνιστικό τραπεζικό σύστημα που μάλιστα αυτό βοηθά στη δύσκολη κατάσταση που περνάμε σήμερα, αλλά καταλαβαίνει ο ίδιος και μαθαίνει ότι αυτή η λεγόμενη υγεία, είναι ένα δείγμα ασθένειας γιατί το τραπεζικό μας σύστημα κάνοντας παραδοσιακές τραπεζικές εργασίες , λειτουργώντας με το παραδοσιακό τρόπο, έκανε τεράστια κέρδη ώστε να μην έχει ανάγκη να εισέλθει σε αυτά τα τοξικά προϊόντα.
Ο αγρότης και ο μικρομεσαίος βλέπει τι τιμές δίνονται στο χωράφι και τι τιμές παίρνει ο καταναλωτής στο ράφι και μέσα από αυτή τη δύσκολη πρακτική, μαθαίνει έννοιες όπως είναι η «κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης», «κάθετες συμφωνίες», «εναρμονισμένες πρακτικές».
Ο Έλληνας βλέπει να πληρώνει τα ίδια προϊόντα των ίδιων εταιρειών ακριβότερα στην Ελλάδα απ’ ότι ο Ευρωπαίος συμπολίτης του και βλέπει τα καύσιμα να ανεβαίνουν στην Ελλάδα με πιο γρήγορους ρυθμούς όταν οι διεθνείς τιμές ανεβαίνουν και να πέφτουν με χαμηλότερους ρυθμούς και πιο αργά, όταν οι τιμές μειώνονται.
Έτσι κατανοεί στην πράξη ότι εδώ δεν πρόκειται γι΄αυτό το παραμύθι της εισαγόμενης κρίσης του εισαγόμενου πληθωρισμού , καταλαβαίνει ότι κάτι τρέχει με τη δομή και τη λειτουργία της αγοράς στην Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο που ονομάζουν ότι η Ελλάδα αποτελεί τη μαύρη τρύπα του ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή Ένωση .
Ενώ ακούει καθημερινά από τις τηλεοράσεις , διαβάζει στις εφημερίδες ότι σε όλο τον κόσμο υπάρχει ένα Κίνημα έννομης αντίδρασης απέναντι στα καρτέλ, ακούει από χώρες που δεν φημίζονται για τη δημοκρατικότητά τους να παίρνουν αυστηρά μέτρα ενάντια στα καρτέλ και βλέπει εδώ μια κυβέρνηση η οποία είναι καθησυχαστική, λέει «κάνουμε ότι μπορούμε» και ανακαλύπτει ότι η αυτή Κυβέρνηση υπονομεύει τα εργαλεία αντιμετώπισης αυτών των δύσκολων προβλημάτων , απαξιώνει την αρχή του ανταγωνισμού όχι μόνο με τους κουμπάρους, αλλά και με την καθημερινή της πρακτική , όπου θάβει καταγγελίες , τις βάζει στα αρχεία μέχρι που να αναγκαστεί να τις βγάλει . Όταν βγαίνουν , βγαίνει δημόσια και είτε τις υποτιμά , είτε τις απαξιώνει για να κάνει στη συνέχεια απαλλακτικές προτάσεις , προτάσεις που καταλήγουν στο αντί να διώκονται οι θύτες , διώκονται τα θύματα και τιμωρούνται στη συνέχεια και από το ελληνικό κράτος .
Δίνεται δηλαδή στην κοινωνία μας ένα συνεχές μήνυμα που αποθαρρύνει κάθε νέα καταγγελία. Απέναντι σε αυτήν την κατάσταση πρωτοβουλίες όπως η ημερίδα του ΙΣΤΑΜΕ συμβάλουν αποφασιστικά στην συζήτηση για την αναβάθμιση των πολιτικών θεσμών, των θεσμών της πολιτικής ρύθμισης της αγοράς και αντιμετώπισης της υπονόμευσης του ανταγωνισμού , αλλά και ταυτόχρονα αποσαφηνίζουν τα εργαλεία που έχει αυτή η κοινωνία για την παρέμβασή της στην αγορά όχι μόνο με ρυθμιστικό τρόπο , αλλά και με άμεσο τρόπο.

(Πηγη ΙΣΤΑΜΕ)

H εξουσία απορρέει από τη συναίνεση των κυβερνωμένων.

2008-11-16T00:05:00.000-08:00

«Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι: ο Δημιουργός τους έχει προικίσει με ορισμένα αναφαίρετα δικαιώματα. Ανάμεσα στα δικαιώματα αυτά συγκαταλέγονται η ζωή, η ελευθερία και η αναζήτηση της ευτυχίας. Οι κυβερνήσεις ιδρύονται για να εγγυώνται αυτά τα δικαιώματα και η εξουσία τους απορρέει από τη συναίνεση των κυβερνωμένων».

Τράπεζες, επιτέλους τέλος στη δικτατορία τους.

2008-11-12T09:34:00.000-08:00

Αν ο λαός επιτρέψει ποτέ στις ιδιωτικές Τράπεζες να ελέγξουν την έκδοση νομίσματος, τότε αυτές και οι εταιρείες που αναπτύσσονται στην περιφέρεια των Τραπεζών, πρώτα με την έκδοση πληθωριστικού χαρτονομίσματος και μετά με την ελάττωση των τιμών, θα αποστερήσουν από τον λαό την περιουσία του και κάποια μέρα οι απόγονοί του θα ξυπνήσουν άστεγοι σε μία ήπειρο που κατέκτησαν οι πρόγονοί του.

Θ. Τζέφερσον - π. Πρόεδρος Αμερικής

Όταν πάει το δούλεμα σύννεφο, οι συνέπειες είναι απρόβλεπτες (Social Revolution Is The Only Solution)

2008-10-15T12:02:00.000-07:00

Κατάσταση γενικευμένου πανικού επικράτησε στα χρηματιστήρια όλου του κόσμου μετά τις σημαντικές απώλειες, στη Γουόλ Στριτ. Στην Ευρώπη, αλλά και την Ασία οι τιμές των μετοχών βρίσκονταν σε ελεύθερη πτώση. Το Λονδίνο, η Φραγκφούρτη και το Παρίσι, κατέγραψαν απώλειες που έφθασαν μέχρι 10%. Άκρως αρνητικά αντέδρασαν και οι αγορές της Ασίας, όπου στο Τόκιο ο δείκτης Νikkei σημείωσε κατακόρυφη πτώση που έφτασε έως και 11%. Η γενικευμένη πτωτική αντίδραση των αγορών ήλθε μετά τη δραματική πτώση του Dow Jones κατά 7,3%, που έκλεισε κάτω από τις 9.000 μονάδες για πρώτη φορά την τελευταία πενταετία. Οι μετοχές στη Νέα Υόρκη κατρακύλησαν μετά τη γνωστοποίηση μεγάλου χρηματοπιστωτικού οίκου πως ενδέχεται να περικόψει τη χρηματοδότηση της General Motors και της Ford. Αμέσως διάφοροι οικονομικοί αναλυτές (παπαγαλάκια) ούρλιαξαν πως είναι επιτακτική η ανάγκη να εφαρμοστεί άμεσα το αμερικανικό σχέδιο διάσωσης, ύψους 700 δισ. δολαρίων. Παράλληλα η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πως εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να μιμηθεί τη Βρετανία, την Ισλανδία και την Ιταλία, διοχετεύοντας κεφάλαια απευθείας στις προβληματικές τράπεζες. Στην Αγγλία συγκεκριμένα, ο κ. Μπράουν προτείνει τη χρηματοδότηση των τραπεζών που βρίσκονται σε δυσχερή θέση και στην εγγύηση των τραπεζικών καταθέσεων, ώστε να ενθαρρυνθούν οι τράπεζες να επαναλάβουν τον δανεισμό.
Η Ιαπωνία εισηγείται προς τους εταίρους της στην G7 την σύσταση κοινού Ταμείου που θα χορηγεί δάνεια έκτακτης ανάγκης σε κράτη που πλήττονται από την επεκτεινόμενη χρηματοπιστωτική κρίση.
Οι πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες, που αποτελούν την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ), αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, δημιουργώντας μια ομάδα εργασίας υπουργών Οικονομικών, για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Κιργισίας, χώρας που φιλοξένησε τη σύνοδο της ΚΑΚ.
Τέλος επειδή τα ΄΄παπαγαλάκια΄΄ χαρακτήρισαν μικρό και αποτελεσματικό μπροστά στο διεθνές χρηματοπιστωτικό ναυάγιο, το "σωσίβιο" που έριξαν στις αγορές 6 κορυφαίες κεντρικές τράπεζες του κόσμου, ανακοινώνοντας συντονισμένη μείωση των επιτοκίων τους κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, πληροφορίες βλέπουν ξανά το φως της δημοσιότητας για νέες μειώσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Μπροστά σε όλα αυτά όμως, ένα είναι το ερώτημα που βασανίζει τους πολίτες αυτού του κόσμου: ΄΄Όταν οι εργαζόμενοι ζητάνε αυξήσεις, μας λένε δεν έχουν. Όταν οι πολίτες ζητάνε στήριξη του κοινωνικού κράτους, μας λένε δεν έχουν. Όταν ο λαός διαδηλώνει για καλύτερη παιδεία, μας λένε δεν υπάρχουν χρήματα. Μα τότε, τώρα που βρίσκουν τα χρήματα για να στηρίξουν ένα σύστημα που καταρρέει;
Κάποτε μας είπαν πως κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός λόγω πτώχευσης, τώρα γιατί προσπαθούν να σώσουν τον υπαρκτό καπιταλισμό; Αφού πλέον είναι οφθαλμόφανές: ΄΄ άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς΄΄.
Το ζήτημα έχει καταντήσει αστείο διότι πολύ απλά: Μας ζήτησαν να χρηματοδοτήσουμε με ρευστό κάποιες εταιρείες για να κάνουν επενδύσεις και το κάναμε (καταθέσεις). Αργότερα αυτές τις εταιρείες τις ονόμασαν τράπεζες. Οι εταιρείες αυτές βάρεσαν διάλυση για διάφορους λόγους (ανικανότητας, βλακείας, αδιαφάνιας, κλπ.) και τώρα μας ζητάνε να πληρώσουμε και τα σπασμένα (τα χρέη τους) για να συνεχίσουν να υπάρχουν. Συγνώμη αλλά το γεγονός είναι για γέλια.
Σύμφωνα πάντως με κάτι φίλους ελευθεριστές, η αντίδραση σε όλη αυτή τη κωμωδία συμπυκνώνεται στη φράση: ΄΄Social Revolution Is The Only Solution΄΄. Λέτε;

Φίλιππος Βουκελάτος

Επιστροφή στο Νόμο Τρίτση

2008-09-12T16:39:00.001-07:00

Όταν τα 1987 ο αείμνηστος Τρίτσης έφερε και ψήφισε η βουλή τον Νόμο 1700/87 για την εκκλησιστική περιουσία, ασφαλώς και δεν περίμενε ότι την επόμενη ακριβώς, ο τότε πρωθυπουργός, υποκύπτοντας στις πιέσεις των εκκλησιαστικών παραγόντων, θα τον καθιστούσε μόνο με μια απλή δήλωση ανενεργό εις το διηνεκες.
Είκοση χρόνια μετά είναι η Εκκλησία που επανέρχεται στα θέματα της περιουσίας και με αιχμή τη μονή Βατοπεδίου δημιουργεί νέα δεδομένα: καταφέρνει με μεθοδευμένες και νομιμοφανείς διαδικασίες όχι μόνο να της παραχωρηθεί ακίνητο του Δημοσίου, όπως είναι η λίμνη της Βιστωνίδας, αλλά και να το ανταλάξει με άλλα πολλαπλάσιας αξίας.
Η αποδοχή του συγκεκριμένου σκανδάλου και κυρίως η αναγνώριση ως τίτλων κυριότητας των βυζαντινών χρυσοβούλων και των οθωμανικών βακουφίων, θα δημιουργήσει δεδομένα για τη νομιμοποίηση άλλων μεγαλύτερων διεκδικήσεων σε βάρος της δημόσιας περιουσίας. Και σε αυτή τη διαδικασία πρωτεργάτης θα είναι πάλι η εκκλησία.
Αυτή τη περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη η κατάρτηση του εθνικού κτηματολογίου, όπου η εκκλησία έχοντας μέχρι σήμερα τη νομή σε 3.000.000 στρέμματα αγρίων γαιών, δηλαδή σε μη καλλιεργούμενες και μη κατοικίσιμες εκτάσεις, θα επιχειρήσει να κατοχυρώσει και κυριότητα σε εδάφη που κατά τεκμήριο ανήκουν στο Δημόσιο. Και επειδή η μεν κτηματική εταιρεία του Δημοσίου, στην ευθύνη της οποίας ανήκει η διαφύλαξη της δημόσιας περιουσίας, δεν συμμετέχει στη διαδικασία κτηματογράφησης, το δε ΥΠΕΧΩΔΕ έχει εκχωρήσει το σύνολο των εργασιών στην Κτηματολόγιο Α.Ε., που αμφισβητεί το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου σε αυτά τα εδάφη, τότε γίνετα εύκολαι αντιληπτό πως το δημόσιο μετατρέπεται σε αδύναμο κρίκο στην κατοχύρωση των εμπραγμάτων δικαιωμάτων του απέναντι στους πάσης φύσεως καταπατητές και διεκδικητές.
Κι εδώ μπαίνει το ερώτημα:Μήπως ήρθε η ώρα να ανοίξη μια συζήτηση για το νόμο Τρίτση; Ίσως είναι η μοναδική διέξοδος όχι μόνο για τη προστασία της δημόσιας περιουσίας και του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και για τη μεταστροφή της πολιτικής ζωής στα πραγματικά προβλήματα του τόπου.

Τις παραπάνω απόψεις ανέπτυξε σε σχετικό του άρθρο στην Ελευθεροτυπία ο κ. Βαγγέλης Αποστόλου Μέλος της Π.Γ. του ΣΥΝ.

Γιατί πρέπει να μπολιάσουμε το σοσιαλισμό με τις βασικές αρχές της φιλελεύθερης σκέψης.

2008-09-11T10:48:00.000-07:00

Η οικονομική αναρχία της καπιταλιστικής κοινωνίας είναι κατά τη γνώμη μου η πραγματική ρίζα του κακού. Τι ιδιωτικό κεφάλαιο συγκεντρώνεται σε λίγα χέρια και ο εντεινόμενος καταμερισμός της εργασίας ενθαρρύνει τον σχηματισμό μεγαλύτερων μονάδων παραγωγής εις βάρος των μικρότερων. Το αποτέλεσμα είναι μια ολιγαρχία του ιδιωτικού κεφαλαίου, που η τεράστια εξουσία της δεν μπορεί να ελεγχθεί ούτε από τη δημοκρατικά οργανωμένη πολιτικά κοινωνία. Αυτό συμβαίνει επειδή τα μέλη των νομοθετικών σωμάτων επιλέγονται από τα πολιτικά κόμματα, που χρηματοδοτούνται ή επηρεάζονται από καπιταλιστές. Έτσι, οι αντιπρόσωποι του λαού δεν προστατεύουν αρκετά τα συμφέροντά των μη προνομιούχων τμημάτων του πληθυσμού. Επίσης, κάτω από αυτές τις συνθήκες οι καπιταλιστές αναπόφευκτα ελέγχουν, άμεσα ή έμμεσα, τις κύριες πηγές ενημέρωσης (εφημερίδες, ραδιόφωνο, παιδεία). Είναι λοιπόν εξαιρετικά δύσκολο και στις περισσότερες περιπτώσεις σχεδόν αδύνατο να καταλήξει ο πολίτης σε αντικειμενικά συμπεράσματα και να χρησιμοποιεί ευφυώς τα πολιτικά του δικαιώματα.
Αυτός ο ακρωτηριασμός του ατόμου είναι πιστεύω το χειρότερο κακό του καπιταλισμού. Είμαι πεπεισμένος πως μπορεί να εξαλειφθεί μόνο με έναν τρόπο: Με την εγκαθίδρυση μιας σοσιαλιστικής οικονομίας και με ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα είναι προσανατολισμένο σε κοινωνικούς στόχους. Σε μια τέτοια οικονομία, τα μέσα παραγωγής είναι ιδιοκτησία της κοινωνίας και χρησιμοποιούνται με σχεδιασμό. Μια σχεδιασμένη οικονομία, που προσαρμόζει την παραγωγή στις ανάγκες της κοινωνίας θα διανέμει την εργασία σε όλους εκείνους που μπορούν να εργαστούν και θα εγγυάται τα προς το ζην σε κάθε άνδρα, γυναίκα, παιδί. Η μόρφωση του ατόμου, μαζί με την καλλιέργεια των έμφυτων ικανοτήτων, θα τείνουν να αναπτύξουν μέσα του ένα αίσθημα υπευθυνότητας έναντι των συνανθρώπων του, που θα αντικαταστήσει την αποθέωση της εξουσίας και της επιτυχίας που βλέπουμε σήμερα στην κοινωνία μας.
Το επίτευγμα του σοσιαλισμού όμως απαιτεί τη λύση μερικών εξαιρετικά δύσκολων κοινωνικοπολιτικών προβλημάτων. Πως μπορεί, σε μια συγκεντρωτική πολιτική και οικονομική εξουσία, να αποτραπεί η ανάπτυξη μιας πανίσχυρης και αλαζονικής γραφειοκρατίας; Πως μπορούν να προστατευτούν τα δικαιώματα του ατόμου και να εξασφαλιστεί ένα δημοκρατικό αντίβαρο στην εξουσία της γραφειοκρατίας; Αυτοί ήταν κάποιοι από τους προβληματισμούς που έθεσε ο Αλβέρτος Αϊνστάιν στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Monthly Review to 1949.
Σήμερα όμως, γνωρίζουμε πως η λύση είναι απλή: ‘’αρκεί να μπολιάσουμε το σοσιαλισμό με τις βασικές αρχές της φιλελεύθερης σκέψης. Ένα μικτό ανθρωποκεντρικό σύστημα, στο οποίο προστατεύονται τα ατομικά δικαιώματα, η ελευθερία έκφρασης και δράσης και παράλληλα επιδιώκεται η κοινωνική συνοχή και η ευημερία του συνόλου, συνιστούν τον ορισμό της δίκαιης κοινωνίας. Η δίκαιη κοινωνία, μπορεί κάλλιστα να εξαφανίσει τη πιθανότητα εμφάνισης αλαζονικών και αυταρχικών συμπεριφορών που δημιουργεί ο συγκεντρωτισμός της εξουσίας’’.

Σοσιαλισμός: Ο Φιλελευθερισμός εν δράσει.

2008-09-02T23:29:00.000-07:00

Στο μαρξιστικό σύστημα υπάρχει το γεγονός της απολυτοποίησης του ρόλου της ¨αντικειμενικής εξέλιξης των πραγμάτων. Ο μαρξισμός εκλαμβάνεται δηλαδή ως ένα θεωρητικό σύστημα το οποίο αναζητεί το σοσιαλισμό αιτιοκρατικά, ως μια αντικειμενική πορεία του καπιταλισμού προς την καταστροφή και όχι στις καρδιές και τη βούληση των ανθρώπων. Ο μαρξισμός είναι δηλαδή μια θεωρία, που δεν αφήνει καμία θέση στον άνθρωπο.

Ο σοσιαλισμός όμως είναι η κατεξοχήν έκφραση του ανθρωπισμού, γι’ αυτό η ερμηνεία του μέσω της μαρξιστικής θεωρίας μόνο καταστροφική μπορεί να αποβεί. Η απουσία και η περιφρόνηση από τον μαρξισμό της ηθικής διάστασης του σοσιαλισμού καταδεικνύει την αδυναμία του μαρξισμού να ερμηνεύσει φιλοσοφικά το σοσιαλισμό. Έχοντας ως αφετηρία την ελευθερία του ανθρώπινου πνεύματος ο σοσιαλισμός είναι πρωτίστως ηθική επανάσταση που ανακηρύσσει την ελευθερία σε ύψιστο σκοπό, μέσο και κανόνα της ανθρώπινης συμβίωσης.

Ο σοσιαλισμός δηλαδή, κάλλιστα μπορεί να οριστεί ως ο φιλελευθερισμός εν δράσει.

Αλέξανδρος Παναγούλης (2 Ιουλίου 1939 – 1 Μαΐου 1976)

2008-08-26T06:46:00.001-07:00

Σαράντα χρόνια συμπληρώθηκαν από την πρώτη θεαματική αντιστασιακή πράξη κατά της δικατορίας (13/8/68), με την απόπειρα κατά του Παπαδόπουλου, από τον Αλέκο Παναγούλη. Μεσα από αυτό το αφιέρωμα θυμόμαστε και τιμάμε τον άνθρωπο, σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα. Όλοι οφείλουμε να αγωνιζόμαστε για πραγματική Δημοκρατία στη Χώρα μας.

Ο Αλέξανδρος Παναγούλης υπήρξε πολιτικός και ποιητής. Δραστηριοποιήθηκε στον αγώνα κατά της Δικτατορίας της Χούντας των Συνταγματαρχών. Παγκόσμια γνωστός, ιδιαίτερα για την θαρραλέα του πράξη, την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλου στις 13 Αυγούστου 1968, αλλά και για την αντοχή του στα βασανιστήρια που ακολούθησαν. Στην μεταπολίτευση εκλέχθηκε βουλευτής με την Ένωση Κέντρου (Ε.Κ.).
Ο Αλέξανδρος Παναγούλης γεννήθηκε στην Γλυφάδα. Από την πλευρά του πατέρα του κατάγεται από την Ηλείας και από την πλευρά της μητέρας του από την Λευκάδα. Εξαιτίας της κατοχής από τις δυνάμεις του Άξονα, ο Α. Παναγούλης πέρασε μέρος της παιδικής του ηλικίας στη Λευκάδα. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στην Σχολή Μηχανολόγων-Ηλεκτρολόγων.
Πνεύμα ελεύθερο και δημοκρατικό, ο Αλέξανδρος Παναγούλης εντάχθηκε από νεαρή ηλικία στις κεντρώες πολιτικές δυνάμεις του τόπου. Συγκεκριμένα ο Α. Παναγούλης εντάχθηκε στην οργάνωση της νεολαίας του κόμματος – Οργάνωση Νέων της Ένωσης Κέντρου (Ο.Ν.Ε.Κ.) που μετονομάζεται στη συνέχεια σε Ελληνική Δημοκρατική Νεολαία (Ε.ΔΗ.Ν.) – για να αναλάβει μετά την μεταπολίτευση την προεδρία της στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974. Συμμετείχε ενεργά στον αγώνα για την επαναφορά της δημοκρατίας και εναντίον του στρατιωτικού καθεστώτος του Γ. Παπαδόπουλου. Λιποτάκτησε από το στράτευμα και ίδρυσε την οργάνωση Εθνική Αντίσταση. Αυτοεξορίστηκε στην Κύπρο για να καταστρώσει σχέδιο δράσης. Εκεί έρχεται σε επαφή με τους πολιτικούς άνδρες του τόπου, όπως ο Πολύκαρπος Γιωρκάτζης, με σκοπό να τους ζητήσει να συνδράμουν στην αντίσταση. Επανέρχεται στην Ελλάδα και μαζί με στενούς του συνεργάτες σχεδιάζει την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Παπαδόπουλου την 13η Αυγούστου 1968 κοντά στη Βάρκιζα. Αποτυγχάνει και συλλαμβάνεται. Όπως σημειώνει η Οριάνα Φαλάτσι στην συνέντευξη της με τον Αλέξανδρο Παναγούλη μετά την απελευθέρωση του, η πράξη του ήταν μια πολιτική πράξη εναντίον της δικτατορίας. Η Φαλάτσι αναφέρει τον Α. Παναγούλη να λέει: Δεν επιδίωξα να σκοτώσω έναν άνθρωπο. Δεν είμαι ικανός να σκοτώσω έναν άνθρωπο. Επιδίωξα να σκοτώσω έναν τύραννο.
Μετά από μερόνυχτα συνεχούς βασανισμού, οδηγείται ημιθανής στο νοσοκομείο και κατόπιν δικάζεται από το Στρατοδικείο στις 3 Νοεμβρίου 1968 και καταδικάζεται δις εις θάνατον, μαζί με άλλα μέλη της Εθνικής Αντίστασης, στις 17 Νοεμβρίου 1968.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Έθνος, της 6ης Μαΐου 2006, στην απολογία του, ο Παναγούλης στο στρατοδικείο τον Nοέµβριο του 1968, είπε μεταξύ άλλων: «H ανάκρισις ήρχισε κλιµακουµένη από της περιοχής των γρονθοκοπηµάτων, των εγκαυµάτων, της φάλαγγος και των ραβδισµών µέχρις και της περιοχής των σεξουαλικών βασανιστηρίων... ∆εν αποδέχοµαι την βίαν ως µέσον, ούτε την πολιτική δολοφονία, αλλά εις την προκειµένην περίπτωσιν διά να αλλάξη η κατάστασις η οποία µας επεβλήθη διά της βίας, µόνον διά της βίας ηµπορεί να αλλάξη... ∆εν έχει σηµασίαν ότι ηµείς απετύχαµεν. Aλλοι έρχονται µετά από µας... ∆εν υποχωρώ διότι γνωρίζω ότι το ωραιότερον κύκνειον άσµα οιουδήποτε πραγµατικού αγωνιστού είναι ο επιθανάτιος ρόγχος προ του εκτελεστικού αποσπάσµατος, παρά ενώπιον µια τυραννίας, και αυτήν την θέσιν αποδέχοµαι».
Μεταφέρεται στην Αίγινα για την εκτέλεση η οποία όμως ματαιώθηκε χάρη στις πιέσεις της διεθνούς κοινότητας και αφού προσπάθησαν να πείσουν τον Παναγούλη να υπογράψει για να του δοθεί χάρη. Στις 25 Νοεμβρίου 1968 ο Παναγούλης μεταφέρθηκε από την Αίγινα στις Στρατιωτικές Φυλακές του Μπογιατίου, όπου και του επιβλήθηκε η "ποινή του εντοιχισμού" όπως λέει ο ίδιος. Δραπετεύει από τις Στρατιωτικές Φυλακές του Μπογιατίου (Σ.Φ.Μ.) όπου κρατείτο, στις 5 Ιουνίου 1969. Συλλαμβάνεται εκ νέου και οδηγείται προσωρινά στο στρατόπεδο του Γουδίου για να μεταφερθεί μετά από ένα μήνα και πάλι στις φυλακές του Μπογιατίου. Εκεί τον περιμένει η απομόνωση σε κελί που το φτιάξαν ειδικά για τον Παναγούλη και ήταν σαν αντίγραφο τάφου. Επιχειρεί να δραπετεύσει αρκετές φορές ανεπιτυχώς. Γράφει ποιήματα ως διέξοδο. Συνεχίζει να γράφει ακόμα και όταν του κατάσχουν κάθε γραφική ύλη χρησιμοποιώντας για μελάνι το αίμα του και για χαρτί τους τοίχους του κελιού-τάφου του.
Ο Α. Παναγούλης σύμφωνα με ορισμένους αρνείται την πρόταση απονομής χάριτος που του προσέφερε η χούντα. Τον Αύγουστο του 1973 - μετά από τεσσεράμισι σχεδόν χρόνια φυλάκισης – απελευθερώθηκε βάση της γενικής αμνηστίας που απένειμε το καθεστώς των συνταγματαρχών στους πολιτικούς κρατούμενους, κατόπιν της αποτυχημένης προσπάθειας του Γ. Παπαδόπουλου να φιλελευθεροποιήσει το καθεστώς του. Αυτοεξορίζεται εκ νέου, αυτή τη φορά στην Φλωρεντία της Ιταλίας, για να επαναδραστηριοποιηθεί στην αντίσταση, ουσιαστικά όμως συνεχίζει την αντίσταση στην Ελλάδα ερχόμενος κρυφά όπου και οργανώνει ομάδες αντίστασης.
Στην μεταπολίτευση ο Αλέξανδρος Παναγούλης εκλέγεται βουλευτής της Β΄ Αθηνών από την Ένωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις , καθώς αρνείται να συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ και με τον Ανδρέα Παπανδρέου τον οποίο παρομοίαζε με φασίστα και έλεγε πως ήταν ο Έλληνας Μουσολίνι, στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974.
Επιδιώκει την απομόνωση των πολιτικών που συνεργάστηκαν με το δικτατορικό καθεστώς της Χούντας και εξαπολύει σωρεία καταγγελιών. Λίγο μετά την εκλογή του έρχεται σε ρήξη με την ηγεσία του κόμματος του γιατί είχε συγκεντρώσει στοιχεία για τη συνεργασία του Δημήτρη Τσάτσου με το χουντικό καθεστώς, με συνέπεια να αρνηθεί να συνυπάρξει με τον "προδότη" στο ίδιο κόμμα και παραιτείται. Παρέμεινε όμως στη Βουλή των Ελλήνων ως ανεξάρτητος βουλευτής. Επιμένει στις καταγγελίες του και έρχεται σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον Υπουργό Εθνικής Αμύνης, Ευάγγελο Αβέρωφ και τον Δημήτρη Τσάτσο. Δέχθηκε πολιτικές πιέσεις αλλά και απειλές για τη ζωή του για να αποσύρει τις καταγγελίες του, όπως διαρήξεις στο πολιτικό του γραφείο, μυνήματα που του αφήναν άγνωστοι κλπ.
Σκοτώνεται την πρωτομαγιά του 1976 σε ηλικία 38 ετών κατόπιν τροχαίου ατυχήματος στην λεωφόρο Βουλιαγμένης (το αυτοκίνητό του πήγε και έπεσε σέ υπόγειο κατάστημα επι τής λεωφόρου κάθετα στην πορεία), λίγες μέρες πριν την αποκάλυψη των φακέλων σχετικά με τα όργανα ασφαλείας της Χούντας (Φάκελος ΕΣΑ). Η αποκάλυψη των φακέλων, που δεν έλαβε χώρα ποτέ, λέγεται ότι περιείχε αδιαμφισβήτητες αποδείξεις εις βάρος ορισμένων πολιτικών που συνεργάστηκαν με την χούντα. Κατά πολλούς, το τροχαίο ατύχημα είχε στηθεί για να θέσει τον Αλέξανδρο Παναγούλη εκτός μάχης και να εξαφανίσει τις αποδείξεις που είχε υπό την κατοχή του. Δεν υπάρχει ωστόσο κανένα τεκμήριο για όλες αυτές τις εικασίες.

Η Ευρωπαϊκή Συνθήκη και η Διαγραφή Σημίτη.

2008-06-16T13:01:00.000-07:00

Όπως και να είναι η Ευρώπη χρειάζεται μια βάση πάνω στην οποία θα μπορεί να πατήσει για να δώσει με σαφήνεια και στιβαρότητα το στίγμα της. Αυτή η προοπτική μπορεί να προχωρήσει μόνο με την επικύρωση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος.
Το περιεχόμενο και η τελική μορφή του, αναπόφευκτα προκύπτει από τους συμβιβασμούς που απαραίτητα πρέπει να γίνουν ανάμεσα στα κράτη μέλη, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να εκφράζει τη πλειοψηφία.
Πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που θα είναι λιγότερο ικανοποιημένοι ή που θα διατυπώνουν ενστάσεις επί των τελικών αποφάσεων.
Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίζει από το τελικό στόχο.
Ο στόχος είναι μια ενωμένη, δυνατή Ευρώπη, που να μπορεί να ασκεί πολιτική και να επηρεάζει τις εξελίξεις προς όφελος των μελών της, σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η οκταετία Σημίτη, μια από τις πιο παραγωγικές πολιτικά περιόδους της μεταπολίτευσης, χαρακτηρίστηκε από τη συνέπεια με την οποία η Κυβέρνηση εργάσθηκε στη κατεύθυνση του να μπορεί η Ελλάδα να θεωρείται ισότιμο μέλος της Ένωσης, όσο και από τη φανερή διάθεσή της να επιτευχθεί ο ”τελικός στόχος”.
Αυτό βέβαια σε καμιά περίπτωση δεν δίδει σήμερα το δικαίωμα στο κ. Σημίτη να υπονομεύει με τις δηλώσεις του τη προσπάθεια που κάνει το ΠΑΣΟΚ να συνέλθει από τις τραγικές συνέπειες της εσωκομματικής αντιπαράθεσης του Νοεμβρίου και να μπορέσει να ασκήσει το ρόλο του ως Αξιωματική Αντιπολίτευση.
Δεδομένου πως ο πρώην πρωθυπουργός δεν μας έχει συνηθίσει σε ”άστοχες” ενέργειες, είναι προφανές πως η κίνησή του είχε ως στόχο να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος εσωστρέφειας, πράγμα ανεπίτρεπτο.
Δίκαιη η διαγραφή του.
Γενικά, όσοι διαφωνούν με στρατηγικές επιλογές του Προέδρου, δεν έχουν παρά να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους εκτός ΠΑΣΟΚ. Αυτός ίσως είναι και ο καλύτερος τρόπος για να υπηρετήσουν τα συμφέροντα του Έλληνα πολίτη για τα οποία άλλωστε δηλώνουν ότι παλεύουν. Αν οι απόψεις τους είναι σωστές, να είναι σίγουροι πως ο λαός θα τους το αναγνωρίσει.
Ένα είναι βέβαιο, το πολιτικό ένστικτο του κόσμου είναι εξαιρετικά δυνατό. Αυτό άλλωστε φάνηκε και από το αποτέλεσμα των τελευταίων εκλογών.

Ηλιέλαιο Επιμολυσμένο με Ορυκτέλαιο Υψυλού Ιξώδους.

2008-05-26T10:56:00.000-07:00

του Δρ. Μπόσκου Γεώργιου,
Επίκουρος Καθηγητής,
Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής
Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Ελ. Βενιζέλου 70, Καλλιθέα, 17671 Αθήνα

Ιστορικό

Κατά τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους διακινήθηκε στην Ευρώπη ακατέργαστο ηλιέλαιο επιμολυσμένο με ορυκτέλαιο υψηλού ιξώδους (high viscosity mineral oil). Το ακατέργαστο ηλιέλαιο αυτό προερχόταν από την Ουκρανία και ο πιο πιθανός τρόπος επιμόλυνσης είναι από μεγάλες δεξαμενές μεταφοράς ή αποθήκευσης τους στις οποίες είχε γίνει πρωτίστως αποθήκευση ορυκτελαίου υψηλού ιξώδους (HVMO).

Το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές, γνωστό και ως RASFF ( Rapid Alert System for Food and Feed), εξέδωσε στις 23/4 σήμα από τη Γαλλία (2008.0461/23-04-200 8) που αφορούσε ηλιέλαιο για ραφινάρισμα (εξευγενισμό) από την Ουκρανία το οποίο περιείχε ορυκτέλαιο (mineral oil) σε συγκέντρωση 5.790 mg/Kg [1]. Η προειδοποίηση προήλθε κατόπιν αναλύσεων από τα εργαστήρια της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, Κατανάλωσης και Καταπολέμησης της Απάτης του Γαλλικού Κράτους ( DGCCRF) η οποία ανίχνευσε υψηλά επίπεδα υδρογονανθράκων C10-C50 στις εισαγόμενες παρτίδες. Οι ποσότητες με το επιμολυσμένο ηλιέλαιο δεσμεύτηκαν αν και πιθανολογείται η διακίνηση κάποιων ποσοτήτων. Σύμφωνα με το ίδιο σήμα διανομή επιμολυσμένων παρτίδων έγινε και στην Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Μαρόκο.

Στις 28/4 ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια Τροφίμων EFSA ( European Food Safety Authority) να κάνει την εκτίμηση επικινδυνότητας για το ακατέργαστο ηλιέλαιο επιμολυσμένο με ορυκτέλαιο υψηλού ιξώδους [2].

Στις 5/5 εκδίδεται η συνέχεια 12 του ίδιου σήματος από το RASFF (2008.0461 add.12/05-05-200 8) όπου αναφέρεται η διακίνηση του επιμολυσμένου ελαίου σε Ιταλία, Ελλάδα και Τουρκία κατόπιν προειδοποίησης από την Ελβετία. Η διακίνηση έγινε από την εταιρεία OLEOTRADING s.a., η οποία ενημέρωσε σχετικά τις ελβετικές αρχές και αυτές με τη σειρά τους την ΕΕ ώστε να ενεργοποιηθεί το RASFF (η Ελβετία δεν μπορεί να στείλει σήμα στο RASFF απευθείας γιατί δεν είναι μέλος της ΕΕ). Επίσης την ίδια μέρα κοινοποιείτε στη συνέχεια 14 του ίδιου σήματος του RASFF (2008.0461 add. 14/05-05-200 8) η εκτίμηση επικινδυνότητας της EFSA.

Στις 6/5 εκδίδεται το δελτίου τύπου 06-05-2008_3 του ΕΦΕΤ σύμφωνα με το οποίο οι πελάτες τις OLEOTRADING s.a. στην Ελλάδα ήταν οι:

* η εταιρεία ΜΑΝΟΣ α.ε. η οποία παρέλαβε 1185tn στις 28/02/2008 ηλιέλαιο το οποίο περιείχε 900mg/Κg ορυκτέλαιο. Επίσης, στις 10/3/2008 παρέλαβε 950tn ηλιέλαιο για το οποίο πιθανολογείται ότι υπάρχει επιμόλυνση.
* και η εταιρεία ΑΓΡΟΤΙΚΗ α.ε. η οποία παρέλαβε 835tn στις 10/3/2008 ηλιέλαιο για το οποίο πιθανολογείται ότι υπάρχει επιμόλυνση. [3]

Ο ΕΦΕΤ απαίτησε από τις εταιρείες αυτές την προληπτική ανάκληση των σχετικών ποσοτήτων ηλιελαίου. Έκτοτε ο ΕΦΕΤ με σχεδόν καθημερινές ενημερώσεις κοινοποίησε τις προληπτικές ενέργειες δέσμευσης και ανάκλησης που εφαρμόστηκαν είτε από τον ίδιο το φορέα είτε οικειοθελώς από εταιρείες super-market [4].

Στις 7/5 στη συνέχεια 18 του αρχικού σήματος του RASFF (2008.0461 add. 18/07-05-200 8) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν σχετικά το συγκεκριμένο θέμα. Σε γενικές γραμμές προτείνεται η απόσυρση από την αγορά όλου του επιμολυσμένου ελαίου από την Ουκρανία καθώς και τα χαρμάνια που περιέχουν αυτό. Επίσης προτείνεται η απόσυρση από την αγορά όλως των προϊόντων που περιέχουν το επιμολυσμένο έλαιο σε ποσοστό πάνω από 10% ή συγκέντρωση του ορυκτελαίου υψηλής πυκνότητας πάνω από 300mg/Kg. Η απόσυρση ισχύει και για προϊόντα που συσκευάστηκαν και τυποποιήθηκαν πριν τις 25/4 αλλά δεν διακινήθηκαν ακόμα στη λιανική.

Σύμφωνα με δελτίου τύπου στις 16-05-2008 του ΕΦΕΤ από τους 2970 τόνους επιμολυσμένου ηλιελαίου έχουν δεσμευθεί οι 2497 τόνοι. Επίσης 42,7 τόνοι έχουν εξαχθεί σε τρίτη χώρα και 78,12 τόνοι έχουν αποσταλεί σε επιχείρηση εκτός του χώρου των τροφίμων για μη βρώσιμη χρήση [5].
Περιγραφή κινδύνου

Το ορυκτέλαιο υψηλού ιξώδους ή όπως αναφέρεται στην αγγλική high viscosity mineral oil είναι ευρέως γνωστό και ως παραφινέλαιο. Είναι από τα κύρια παραπροϊόντα στην παραγωγή βενζίνης από το πετρέλαιο. Χρησιμοποιείται στην φαρμακευτική (π.χ. nujol) και στην κοσμητική (π.χ. βαζελίνη, baby oil). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως πρόσθετο τροφίμων γιατί θεωρείται GRASS (Generally Recognized As Safe) [6][7][8]. Αποτελείται κυρίως από παραφίνες (αλειφατικοί υδρογονάνθρακες), με 15-40 άτομα άνθρακα, και εν μέρη από ναφθένια (κυκλικά αλκάνια). Ενδέχεται επίσης να υπάρχουν και ίχνη από πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες, πολυχλωριομένα διφαινύλια, πυρεθρίνες και βαρέα μέταλλα. Κατά το τηγάνισμα δεν προκύπτουν δευτερεύοντα προϊόντα γιατί οι παραφίνες είναι πιο «ανθεκτικά» μόρια από τα τριγλυκερίδια του ηλιελαίου στις υψηλές θερμοκρασίες.

Το παραφινέλαιο εμφανίζεται σε 4 τύπους ανάλογα με το ιξώδες του: υψηλού ιξώδους, μέσου και χαμηλού ιξώδους τύπου Ι, ΙΙ και ΙΙΙ. Δεν απορροφάται σε μεγάλο βαθμό από το πεπτικό σύστημα και το περισσότερο αποβάλλεται με τα κόπρανα. Έχει μικρή τοξικότητα η οποία εκφράζεται ως καρκινογόνος και μεταλλαξιογόνος δράση μετά από μακροχρόνια πρόσληψη. Η τοξικότητα είναι μικρότερη στο παραφινέλαιο υψηλού ιξώδους και μεγαλύτερη στο παραφινέλαιο μέσου και χαμηλού ιξώδους τύπου ΙΙΙ. Για την εκδήλωση της τοξικότητας απαιτείται μεγάλη και μακρόχρονη πρόσληψη, περισσότερο από 1000mg/Kg σωματικού βάρους ημερησίως για περίοδο μεγαλύτερη των 24 μηνών [9]. Σύμφωνα με το σήμα RASFF (2008.0461 add. 9/30-04-200 8) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει ότι πρόκειται για παραφινέλαιο υψηλού ιξώδους ενώ το γαλλικό εργαστήριο DGCCRF στις 29/4 συμπεραίνει ότι είναι μέσου και χαμηλού ιξώδους τύπου Ι [10][11].
Εκτίμηση έκθεσης στον κίνδυνο

Σύμφωνα με το πρώτο σήμα RASFF (2008.0461/23-04-200 8) η εκτιμώμενη επιμόλυνση ήταν 5790 mg/Kg ακατέργαστου ηλιελαίου [1]. Σύμφωνα με δελτίου τύπου στις 06-05-2008_3 του ΕΦΕΤ σε ένα μεγάλο μέρος της εισαγόμενης παρτίδας η επιμόλυνση ήταν 900mg/Kg [3]. Οι τιμές αυτές αφορούν ακατέργαστο ηλιέλαιο. Η εκτίμηση είναι ότι κατά τον εξευγενισμό και κυρίως κατά την ανάμιξη με άλλες παρτίδες για την τυποποίηση οι τιμές σε τελικά προϊόντα θα είναι πολύ χαμηλότερες.

Σύμφωνα με την κοινή επιτροπή για τα πρόσθετα των τροφίμων του FAO και WHO η ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (ADI) είναι έως 20 mg/Kg σωματικού βάρους την ημέρα για το παραφινέλαιο υψηλού ιξώδους. Αντίστοιχα για το παραφινέλαιο μέσου και χαμηλού ιξώδους τύπου Ι η τιμή ADI είναι έως 1 mg/Kg σωματικού βάρους την ημέρα [12].

Σύμφωνα με υπολογισμούς σε στοιχεία του EUROSTAT [13] η ποσότητα επιμολυσμένου ηλιελαίου που εισήχθη ήταν περίπου το 0,5% περίπου της ετήσιας κατανάλωσης σε φυτικά έλαια. Επίσης με εκτιμήσεις βασισμένες σε στοιχεία του EUROSTAT [13] η μέση ημερήσια κατανάλωση κατά κεφαλή σε φυτικά έλαια είναι περίπου 52-53g. Στον όρο φυτικά έλαια συμπεριλαμβάνονται όλα τα σπορέλαια καθώς και το ελαιόλαδο. Πέρα από τις εμπορικές τους συσκευασίες τα φυτικά έλαια υπάρχουν σε μαργαρίνες (50-80%), μαγιονέζα (70-80%), τηγανητά τρόφιμα (10-30%), είδη ζαχαροπλαστικής και αρτοσκευάσματα (1-20%), διάφορες σάλτσες (2-30%), προϊόντα κονσερβοποιημένα (2-10%) κ.ά.

Οι πρώτες αναλύσεις που έχουν γίνει σε τελικά προϊόντα, τα οποία ήταν ύποπτα και έχουν αποσυρθεί, αναφέρουν τιμές που κυμαίνονται από 20 mg/Kg έως 500 mg/Kg (ανεπίσημα στοιχεία κατόπιν προσωπικής επικοινωνίας με επιστήμονες που έχουν εμπλακεί στις διαδικασίες ανάλυσης).

Λαμβάνοντας όλα αυτά υπόψη:

Για επιμόλυνση με παραφινέλαιο υψηλού ιξώδους

(ADI <20 mg/Kg BW /d)

* για ένα μέσο ενήλικα με βάρος περίπου 66 Kg ο οποίος καταναλώνει περίπου 50g ηλιελαίου την ημέρα η έκθεση στο κίνδυνο είναι:
o 22,7% αν η επιμόλυνση ήταν 6000 mg/Kg (το λιγότερο πιθανό σενάριο)
o 3,7% αν η επιμόλυνση ήταν 1000 mg/Kg (ελάχιστα πιθανό σενάριο)
o 1,1% αν η επιμόλυνση ήταν 300 mg/Kg (λίγο πιθανό σενάριο)
o 0,2% αν η επιμόλυνση ήταν 60 mg/Kg (πιθανό σενάριο)
* για ένα ανήλικο παιδί με βάρος περίπου 30 Kg το οποίο καταναλώνει περίπου 50g ηλιελαίου την ημέρα η έκθεση στο κίνδυνο είναι:
o 50% αν η επιμόλυνση ήταν 6000 mg/Kg (το λιγότερο πιθανό σενάριο)
o 8,3% αν η επιμόλυνση ήταν 1000 mg/Kg (ελάχιστα πιθανό σενάριο)
o 2,5% αν η επιμόλυνση ήταν 300 mg/Kg (λίγο πιθανό σενάριο)
o 0,5% αν η επιμόλυνση ήταν 60 mg/Kg (πιθανό σενάριο)

Για επιμόλυνση με παραφινέλαιο μέσου και χαμηλού ιξώδους τύπου Ι

(ADI <1 mg/Kg BW/d)

* για ένα μέσο ενήλικα με βάρος περίπου 66 Kg ο οποίος καταναλώνει περίπου 50g ηλιελαίου την ημέρα η έκθεση στο κίνδυνο είναι.
o 454,5% αν η επιμόλυνση ήταν 6000 mg/Kg (το λιγότερο πιθανό σενάριο)
o 75,8% αν η επιμόλυνση ήταν 1000 mg/Kg (ελάχιστα πιθανό σενάριο)
o 22,7% αν η επιμόλυνση ήταν 300 mg/Kg (λίγο πιθανό σενάριο)
o 4,5% αν η επιμόλυνση ήταν 60 mg/Kg (πιθανό σενάριο)
* για ένα ανήλικο παιδί με βάρος περίπου 30 Kg το οποίο καταναλώνει περίπου 50g ηλιελαίου την ημέρα η έκθεση στο κίνδυνο είναι.
o 1000% αν η επιμόλυνση ήταν 6000 mg/Kg (το λιγότερο πιθανό σενάριο)
o 166,7% αν η επιμόλυνση ήταν 1000 mg/Kg (ελάχιστα πιθανό σενάριο)
o 50% αν η επιμόλυνση ήταν 300 mg/Kg (λίγο πιθανό σενάριο)
o 10% αν η επιμόλυνση ήταν 60 mg/Kg (πιθανό σενάριο)

Ο χρόνος έκθεσης στον κίνδυνο θεωρείται σχετικά μικρός γιατί είναι χοντρικά 3 μήνες μόνο για τον ελληνικό πληθυσμό (έστω 10.000.000). Αν υποθέσουμε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΕΤ δεν έχουν αποσυρθεί περίπου 500 τόνοι επιμολυσμένου ηλιελαίου και υποθέσουμε ότι αυτούς τους έχουμε καταναλώσει τότε:

* Αν η επιμόλυνση ήταν η αρχική 6000 mg/Kg (το λιγότερο πιθανό σενάριο) τότε αυτά καταναλώθηκαν σε 10.000.000 ημερήσιες προσλήψεις. Δηλαδή καταναλώθηκαν από όλο τον ελληνικό πληθυσμό σε 1-2 μέρες.
* Αν από αυτό το έλαιο στο ραφινάρισμα και τυποποίηση προέκυψε έλαιο με επιμόλυνση 60 mg/Kg (αρκετά πιθανό σενάριο) τότε προέκυψαν 50.000 τόνοι ηλιελαίου. Αυτή η ποσότητα αντιστοιχεί σε 1.000.000.000 ημερήσιες προσλήψεις. Δηλαδή χρειάζονται περίπου 100 ημέρες για να καταναλωθεί από το σύνολο του ελληνικού πληθυσμού.

Οι ως άνω εκτιμήσεις ενδέχεται να χρίζουν υπολογισμό εκ νέου όταν (και αν) θα ανακοινωθούν τα επίσημα αποτελέσματα στο ακατέργαστο και τυποποιημένο ηλιέλαιο από το Γενικό Χημείο του Κράτους.
Συμπεράσματα - επισημάνσεις

Η ως άνω εκτίμηση επικινδυνότητας δείχνει ότι η σχετική διατροφική κρίση επέφερε ελάχιστους κινδύνους στους καταναλωτές, εξαιτίας κυρίως της χαμηλής επικινδυνότητας του παραφινελαίου. Αν ο επιμολυντής ήταν μεγαλύτερης επικινδυνότητας ίσως η απειλή για την υγεία των καταναλωτών να ήταν μεγαλύτερη.

Η αποτελεσματικότητα της ανάκλησης κρίνεται ικανοποιητική σε ποσοστό 80% περίπου της συνολικής επιμολυσμένης ποσότητας. Ο χρόνος ανάκλησης από τις ημερομηνίες διακίνησης στην αγορά της ΕΕ ήταν περίπου 2-3 μήνες. Η καθυστέρηση οφείλεται κυρίως στη ελλιπή ενημέρωση από τις Ουκρανικές αρχές για το συμβάν επιμόλυνσης. Ο χρόνος ανάκλησης από τη στιγμή που εντοπίστηκε το πρόβλημα από γαλλικά εργαστήρια ήταν 20-30 ημέρες. Ο χρόνος ανάκλησης από τη στιγμή που ενημερώθηκαν οι ελληνικές αρχές ήταν 10-15 ημέρες περίπου, για ένα προϊόν όμως το οποίο είχε εισαχθεί 2 μήνες πριν.

Η περιγραφή του κινδύνου ήταν μερικά ικανοποιητική καθώς δεν υπήρχε συμφωνία ανάμεσα σε φορείς ανάλυσης (risk assessors) και φορείς ελέγχου (risk managers) για το είδος του κινδύνου. Σε αυτό συνέβαλε και η ελλιπής πληροφόρηση από τις Ουκρανικές αρχές για τη φύση του συμβάντος.

Η πληροφόρηση του κινδύνου έγινε μόνο μέσω τους συστήματος RASFF ενώ υπήρχαν αρκετά στοιχεία από δελτία τύπου επίσημων φορέων άλλων κρατών και διεθνών μέσων μαζικής ενημέρωσης (κυρίως μέσω διαδικτύου) με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος. Τα δελτία τύπου του ΕΦΕΤ παρείχαν ικανοποιητική πληροφόρηση για τους καταναλωτές αλλά όχι και για τους επιστήμονες και επαγγελματίες στο χώρο των τροφίμων, οι οποίοι ανέτρεξαν σε ιστοσελίδες ελεγκτικών αρχών άλλων κρατών της ΕΕ καθώς και forum συζητήσεων.

Η εφαρμογή της ιχνηλασιμότητας τόσο για τις ελληνικές εταιρείες εισαγωγής και διακίνησης όσο και για τις ευρωπαϊκές ήταν ανεπαρκής. Σε προϊόν όπως το ηλιέλαιο που μπορεί να αποθηκευτεί για μακρό χρονικό διάστημα αλλά και σε ποσότητες που μπορούν να καταναλωθούν από εκατοντάδες χιλιάδες καταναλωτές είναι σκόπιμη η ιχνηλασιμότητα επιπέδου -2 (ο προμηθευτής του προμηθευτή μου). Αντίστοιχα απαιτείται η δυνατότητα πληροφόρησης και ανάκλησης σε επίπεδο +2 (ο πελάτης του πελάτη μου).

Η εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων (HACCP) καθώς και η κατοχή όλων των απαραίτητων αδειών λειτουργίας, από τις εταιρείες ΜΑΝΟΣ α.ε. και ΑΓΡΟΤΙΚΗ α.ε., οι οποίες διακινούν μεγάλες ποσότητες τροφίμων, έπρεπε να ήταν τόσο απαίτηση των κρατικών μηχανισμών ελέγχου όσο και των πελατών που προμηθεύονται τα προϊόντα των εταιρειών αυτών.

Από την άλλη μεριά κρίνουμε ότι είναι μια καλή ευκαιρία για την προβολή του ελαιολάδου και των μεσογειακών προϊόντων δεδομένου ότι τα «ύποπτα» τρόφιμα ελάχιστη συνάφεια είχαν με την ορθή διατροφή και ιδιαίτερη τη μεσογειακή.

Ως επιστημονική εταιρεία καλούμε τον ΕΦΕΤ και το ΓΧΚ να κοινοποιήσουν τα στατιστικά αποτελέσματα των αναλύσεων, σε πρώτα και τελικά προϊόντα, ώστε να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη και αξιολόγηση του συμβάντος και τον σχεδιασμό μηχανισμών πρόληψης για αντίστοιχες μελλοντικές περιπτώσεις.

Τέλος, η Διεπιστημονική Εταιρεία Διασφάλισης Υγιεινής Τροφίμων (ΔΕΔΥΤ) θέτει τον εαυτό της στην υπηρεσία του ΕΦΕΤ αλλά και των παραγωγικών φορέων για την πρόληψη και αντιμετώπιση κρίσεων που αφορούν την ασφάλεια των τροφίμων.

Με εκτίμηση

Ο αντιπρόεδρος της ΔΕΔΥΤ

Δρ. Γεώργιος Μπόσκου

[1]. Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) - 2008 Weekly Overview Reports

[2]. EFSA, Sunflower oil: contamination with mineral oil from Ukraine - Update, 28/4/2008

[3]. ΕΦΕΤ, Δελτίο Τύπου 06-05-2008_3, Ενημέρωση σχετικά με πιθανή ύπαρξη ορυκτελαίων σε ηλιέλαιο

[4]. ΕΦΕΤ, Δελτία Τύπου

[5]. ΕΦΕΤ Δελτίο Τύπου 16-05-2008, Συνέχεια ενημέρωσης σχετικά με την ύπαρξη ορυκτελαίων σε ηλιέλαιο προερχόμενο από την Ουκρανία

[6]. Food Additive Details, Mineral Oil, High Viscosity (905d)

[7]. US Food and Drug Administration, Center for Food Safety & Applied Nutrition, Office of Premarket Approval, Agency Response Letter, GRAS Notice No. GRN 000071

[8]. Summary of Evaluations Performed by the Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives

[9]. WHO Food Additives Series: 50, Mineral Oils (Medium- and Low-Viscosity) and Paraffin Waxes

[10]. Note de l’Agence française de sécurité sanitaire des aliments relatif à la consommation d’huile de tournesol raffinée contaminée par des huiles minérales ou des produits alimentaires contenant comme ingrédient cette huile

[11]. DGCCRF, Paris, le 15 mai 2008, Gestion de l’alerte sur l’huile de tournesol en provenance d’Ukraine

[12]. Summary of Evaluations Performed by the Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives, MINERAL OIL

[13]. EUROSTAT, FOOD domain: From farm to fork statistics